Bài giảng Viễn thám - Nguyễn Đức Thuận
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Viễn thám - Nguyễn Đức Thuận", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Tài liệu đính kèm:
bai_giang_vien_tham_nguyen_duc_thuan.pdf
Nội dung text: Bài giảng Viễn thám - Nguyễn Đức Thuận
- BÀI GIẢNG VIỄN THÁM nguyenducthuanNGUYỄ@Nhua.edu.vnĐỨCTHUẬN Bộ môn Trắc địa–Bảnđồ &HTTTĐL Email:nguyenducthuan@hua.edu.vn nguyenducthuan_mdc@yahoo.com Blog:nguyenducthuan.wordpress.com Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 1
- CHƯƠNG I KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ VIỄN THÁM I.1. Địnhnghĩavàphânloạiviễnthám. I.2.Bộcảmvàphânloạibộcảm. I.3.Mộtsốvệtinhviễnthám. I.4.Tưliệusửdụngtrongviễnthám. I.5.Truyềnvàthusốliệuvệtinh. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 2
- I.1. ĐỊNHNGHĨAVÀPHÂNLOẠIVIỄNTHÁM 1. Địnhnghĩa 1.1. Địnhnghĩa Viễnthámlàmộtkhoahọccôngnghệ mànhờ nócác tínhchấtcủavậtthểđượcxác định,phântíchmàkhôngcần tiếpxúctrựctiếpvớichúng. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 3
- I.1. ĐỊNHNGHĨAVÀPHÂNLOẠIVIỄNTHÁM 1. Địnhnghĩa 1.2.Nhiệmvụ Pháttriểncơsởkỹthuậtcácthiếtbịthunhậnthông tinviễnthám. Nghiêncứukhả năngphảnxạphổ củacác đốitượng tự nhiênvàtác độngqualạicủamôitrường đếnkhả năng phảnxạphổ nhằmthunhận ảnhviễnthámtốtnhất. Hoànthiệncácphươngphápxửlýthôngtintrênmặt đất. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 4
- I.1. ĐỊNHNGHĨAVÀPHÂNLOẠIVIỄNTHÁM 2.Phânloạiviễnthám Sự phânbiệtcácloạiviễnthámcăncứvàocácyếutốsau: -Hìnhdạngquỹđạocủavệtinh. - Độ caobaycủavệtinh,thờigiancònlạicủamột quỹđạo. -Dảiphổ củacácthiếtbịthu. -Loạinguồnphátvàtínhiệuthunhận. Có3phươngthứcphânloạiviễnthámchínhlà: -Phân loại theo nguồn tín hiệu. -Phân loại theo đặc điểm quỹ đạo. -Phân loại thnguyenducthuaneo dải sóng thu@hua.edu.vn nhận. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 5
- I.1. ĐỊNHNGHĨAVÀPHÂNLOẠIVIỄNTHÁM 2.Phânloạiviễnthám Phân loại theo nguồn tín hiệu -Viễnthámchủđộng(active): nguồntiatớilàtiasángphátratừcác thiếtbịnhântạo,thườnglàcácmáy phát đặttrêncácthiếtbịbay. -Viễnthámbịđộng(passive): nguyenducthuan@hua.edu.vn nguồnphátbứcxạlàmặttrờihoặctừ cácvậtchấttựnhiên. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 6
- I.1. ĐỊNHNGHĨAVÀPHÂNLOẠIVIỄNTHÁM 2.Phânloạiviễnthám Phân loại theo đặc điểm quỹ đạo -Vệtinh địatĩnhlàvệtinhcótốcđộ gócquaybằng tốc độ gócquaycủatrái đất,nghĩalàvịtrítương đốicủavệ tinhsovớitrái đấtlà đứngyên. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 7
- I.1. ĐỊNHNGHĨAVÀPHÂNLOẠIVIỄNTHÁM 2.Phânloạiviễnthám Phân loại theo đặc điểm quỹ đạo -Vệtinhquỹđạocựclàvệtinhcó mặtphẳngquỹđạovuônggóchoặcgần vuônggócsovớimặtphẳngxích đạo củaTrái Đất. Tốc độ quaycủavệtinhkhácvới tốcđộ quaycủatrái đấtvà đượcthiếtkế riêngsaochothờigianthu ảnhtrênmỗi vùnglãnhthổ trênmặtđấtlàcùnggiờ địaphươngvàthờinguyenducthuangianthulặpl@hua.edu.vnạilàcố định đốivới1vệtinh. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 8
- I.1. ĐỊNHNGHĨAVÀPHÂNLOẠIVIỄNTHÁM 2.Phânloạiviễnthám Phânloạitheodảisóngthunhận -Viễnthámtrongdảisóngnhìnthấyvàhồngngoại Nguồnnănglượngchủ yếulà Nguồn Bộ cảm nănglượngmặttrời. Tư liệuphụ thuộcvàosựphản xạ từ bề mặtvậtthể vàbềmặttrái đất. → Thôngtinvậtthể cóthể xác địnhtừcácphảnxạphổ. Nguồn bức xạ: Mặt trời nguyenducthuan@hua.edu.vnĐối tượng: Hệ số phản xạ Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 9
- I.1. ĐỊNHNGHĨAVÀPHÂNLOẠIVIỄNTHÁM 2.Phânloạiviễnthám Phânloạitheodảisóngthunhận -Viễnthámtrongdảisóngnhìnthấyvàhồngngoại nguyenducthuan@hua.edu.vn Ảnh ASTER ngày 4-6-2001 độ phân giải mặt đất 15m Tokyo-Nhật Bản Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 10
- I.1. ĐỊNHNGHĨAVÀPHÂNLOẠIVIỄNTHÁM 2.Phânloạiviễnthám Phânloạitheodảisóngthunhận -Viễnthámhồngngoạinhiệt Bộ cảm Cácvậtthể trênbềmặttrái đất đềuhấpthụ nănglượngmặttrờivàsản sinhracácbứcxạnhiệtkhácnhau. Viễnthámhồngngoạinhiệtlà việcthunhậnbứcxạdochínhvậtthể Nguồn bức xạ: Vật thể sảnsinhra. Đối tượng: Bức xạ nhiệt nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 11
- I.1. ĐỊNHNGHĨAVÀPHÂNLOẠIVIỄNTHÁM 2.Phânloạiviễnthám Phânloạitheodảisóngthunhận -Viễnthámhồngngoạinhiệt nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 12
- I.1. ĐỊNHNGHĨAVÀPHÂNLOẠIVIỄNTHÁM 2.Phânloạiviễnthám Phânloạitheodảisóngthunhận -Viễnthámsiêucaotần Bộ cảm Viễnthámsiêucaotầnchủ động:khôngsửdụngnguồnnăng lượngmặttrời,màbộcảmphátra sóng điệntừ,đậpvàovậtthể vàphản Nguồn bức xạ: Sóng rada xạ ngượctrở lại. Đối tượng: Hệ số bức xạ sau Viễnthámsiêucaotầnbịđộng: Bộ cảm bứcxạsiêucaotầndochínhvậtthể nguyenducthuan@hua.edu.vn phátravà đượcghilạinênphụ thuộc vàonguồnnănglượngmặttrời. Nguồn bức xạ: Vật thể Đối tượng: Bức Xạ sóng cực ngắn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 13
- I.1. ĐỊNHNGHĨAVÀPHÂNLOẠIVIỄNTHÁM 2.Phânloạiviễnthám Phânloạitheodảisóngthunhận -Viễnthámsiêucaotần nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 14
- I.1. ĐỊNHNGHĨAVÀPHÂNLOẠIVIỄNTHÁM 3.Nguyênlýcơbảncủaviễnthám nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 15
- Sự hấp thụ của hơi Bộ cảm vệ tinh Sun nước, bụi, CO2 và O3 trong khí quyển Bức xạ mặt trời Sự phản xạ của mây Bầu khí quyển Mây Mây Sư bốc hơi nước, CO2 và các khí khác nguyenducthuan@hua.edu.vn Hồ Bề mặt đất Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 16
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 1. Địnhnghĩa Bộ cảmlàbộphậnthunhậnsóng điệntừđượcbức xạ,phảnxạtừvậtthể hoặclàbộphậnthunhậnhình ảnhtừ vậtthể tạithời điểmchụp ảnh. Bộ cảm đượcchế tạo để phụcvụchonhiềumụcđích sử dụngkhácnhau. Đặctrưngbộcảmlàsốkênhphổđượcsửdụng, độ phângiảikhônggianvàbềmặtrộngtuyếnchụp.Tuỳ thuộc vàovệtinh,bộcảmsẽđược đặt ởđộ caovàchuyển động theomộtquỹđạonhất định. Bộ cảm TMnguyenducthuan(Thema@tichua.edu.vnMapper), HRV(High Resolution Visible),HRVIR(High Resolution Visibleand Middle Infrared) đang đượcvệtinhLandsat,SPOTsử dụng. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 17
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 2.Phânloại a.Theodảisóngthunhận -Bộcảmchủđộng. -Bộcảmbịđộng. b.Theokếtcấu -Hệthốngquét. -Hệthốngkhôngquét. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 18
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 2.Phânloại Theodảisóngthunhận -Bộcảmchủđộng. Cónănglượngthu đượcdovậtthể phảnxạtừmột nguồnnhântạo. nguyenducthuan@hua.edu.vn Bộ cảm chủ động Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 19
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 2.Phânloại Theodảisóngthunhận -Bộcảmchủđộng. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 20
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 2.Phânloại Theodảisóngthunhận -Bộcảmbịđộng Cónănglượngthu đượctừdovậtthể phảnxạhoặc phátxạtừnguồncungcấpnănglượnglàmặttrời. nguyenducthuan@hua.edu.vn Bộ cảm bị động Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 21
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 2.Phânloại Theodảisóngthunhận -Bộcảmbịđộng nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 22
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 2.Phânloại Theokếtcấu -Hệthốngquét. Thànhquả thu đượclàtạoảnh. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 23
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 2.Phânloại Theokếtcấu -Hệthốngkhôngquét. Thànhquả thu đượclàkhôngtạoảnh. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 24
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.1.Máychụp ảnh Cácmáychụp ảnhtrongviễnthámbaogồm: -Máychụp ảnhhàngkhông. -Máychụp ảnh đaphổ. -Máychụp ảnhtoàncảnh. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 25
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.1.Máychụp ảnh Cácmáychụp ảnhtrongviễnthámbaogồm: -Máychụp ảnhhàngkhông. -Máychụp ảnh đaphổ. -Máychụp ảnhtoàncảnh. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 26
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.1.Máychụp ảnh Cácmáychụp ảnhtrongviễnthámbaogồm: -Máychụp ảnhhàngkhông. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 27
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.1.Máychụp ảnh Cácmáychụp ảnhtrongviễnthámbaogồm: -Máychụp ảnh đaphổ. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 28
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.1.Máychụp ảnh Cácmáychụp ảnhtrongviễnthámbaogồm: -Máychụp ảnh đaphổ. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 29
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.1.Máychụp ảnh Cácmáychụp ảnhtrongviễnthámbaogồm: -Máychụp ảnhtoàncảnh. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 30
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.1.Máychụp ảnh Cácmáychụp ảnhtrongviễnthámbaogồm: -Máychụp ảnhtoàncảnh. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 31
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.1.Máychụp ảnh Máychụp ảnh được đặttrênmáybayhoặctầuvũtrụ dùngchoviệc đo đạc địahìnhnênkếtcấucầnthỏamãncác điềukiệnquanghọcvàhìnhhọccơbản. -Quangsaimáychụp ảnhphảinhỏ. - Độ phângiải ốngkínhphảicao. - Độ nétphải đảmbảotrongtoànbộtrường ảnh. -Yếutốđịnhhướngtrongphảixác địnhchínhxác. -Trụcquanghọccủaốngkínhvuônggócvớimặt phẳngphim. nguyenducthuan@hua.edu.vn -Hệthốngchốngnhòeloạitrừđược ảnhhưởngcủa chuyển độngtương đốigiữavậtmangvàtrái đất. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 32
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.1.Máychụp ảnh Đặctrưngcủahệthốngghi ảnhbằngvậtliệu ảnh: -Phim ảnhchứa đượclượngthôngtinlớn(108bit). - Độ phângiảicao,khả năngkháiquátlớn. -Khả năngbiểuthị quansátrõràng. -Hệthống ổn địnhvàtính đượccácbiếndạngtrong quátrìnhtạoảnh. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 33
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.1.Máychụp ảnh Nhược điểmcủahệthống: -Thôngtintrên ảnhkhôngsửdụngtrựctiếptrênmáy tínhkhichưabiếnthànhtínhiệu điện. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 34
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.2.Máyquét đaphổ quangcơ Làthiếtbịsửdụngmộtbứcxạkếđaphổđể tạo ảnh2 chiềudựatrênsựphốihợpchuyển độnggiữavệtinhvàhệ thốnggươngquétvuônggócvớihướngbay. Vật thể đen Bộ tách tham chiếu nhiệt Hướng Bộ tách bay quang Gương Gương nguyenducthuanphảnxạ @hua.edu.vn quét Thấu Mặt kính đất Landsat TM Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 35
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.2.Máyquét đaphổ quangcơ Máyquét đaphổ quangcơgồm: -Máyquét đaphổ quanghọc:Hệthốngkínhviễn vọngphảnxạkiểuNewton,nhằmhạnchế sự lệchmàu đến mứcrốithiểu. -Hệthốngtáchphổ:thườngsửdụnghệthốnggương, lăngkínhhoặckínhlọcphổ. -Hệthốngquét:Cácgươngquayhoặcdao độngtrong mặtphẳngvuônggócvớiđườngbay. -Bộtáchsóngnguyenducthuan:chuyển đổ@inhua.edu.vnănglượng điệntừthành tínhiệu điện. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 36
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.2.Máyquét đaphổ quangcơ Máyquét đaphổ quangcơgồm: -Hệthốngkiểm định:Tínhiệu điện đo đượcluônbị ảnhhưởngbởisựbiến động độ nhạycủahệthốngtáchsóng dovậycầnphảiduytrìthườngxuyênmộtnguồnsángcó cường độ vànhiệt độổnđịnhlàmnguồnnănglượngchuẩn kiểm địnhtínhiệu điện. Cáchệthốngmáyquét đaphổ quangcơđược đặttrên máybayhoặcvệtinhnhư máyquét đaphổ MSS (MultispectralScannguyenducthuannerSystem)@vhua.edu.vnàTM(ThematicMapper) củavệtinhLandsat. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 37
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.3.Máyquét đaphổđiệntử Làhệthốngquéttrong đókhôngcóbộphậncơhọc như gươngquay,bộphậnghinhậntínhiệuchủ yếulàmảng tuyếntính,cácbộdòtuyếntínhchophépghilạitừnghàng ảnh. nguyenducthuan@hua.edu.vn IKONOS Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 38
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.3.Máyquét đaphổđiệntử Đặctrưngcủahệthống: -Ghinhận ảnhtheochukỳnênthôngtinmangtình thờisự. -Độ phângiảicao, độ kháiquátlớn. -Xửlýthôngtintrênnhiềukênhphổ nênsảnphẩm đadạng. -Cóthểđưathôngtinghinhận đượcvềlướichiếu. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 39
- I.2.BỘCẢMVÀPHÂNLOẠIBỘCẢM 3.Cácloạibộcảmhiệnnay 3.3.Máyquét đaphổđiệntử Ưuđiểm: - Độổnđịnhcaovìkhôngcóbộphậncơhọcnào. Nhược điểm: - Độ phângiải ảnhquétthấphơnảnhchụp. -Quátrìnhtruyềnthôngtinvềmặtđấtbịnhiễu. -Xuấthiệnnhiễutrênmộthàng ảnhdosựchênhlệch độ nhậygiữacác đầuthu. -Sửlýthôngtincầnhệthốngmáytínhphứctạp. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 40
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM Vệ tinhviễnthámhayvệtinhquansátmặtđấtlàvệ tinhmangbộcảmviễnthám. Vệ tinhviễnthámbaogồm: -Vệtinhkhítượng. -Vệtinh địatĩnh. -Vệtinhtàinguyên. -Tầuvũtrụ cóngười điềukhiểnvàcáctrạmvũtrụ. Thờigianhoạt độngcủavệtinhtrênquỹđạorấtkhác nhautùythuộcvàomụcđíchthiếtkế. Cácvệtinhcóquỹđạokhácnhau đểđảmbảotưliệu viễnthámthunhận nguyenducthuanđượccóthô@ngshua.edu.vnốphùhợpvớinhiệmvụ củavệtinh. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 41
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 1.Quỹđạocủacácvệtinhviễnthám Quỹđạovệtinhviễnthámphụcvụchụp ảnhmặtđất cầnthỏamãn2điềukiệncơbản: -Vệtinhphảicóquỹđạotròncậncực. -Quỹđạocủavệtinhphải đồngbộvớimặttrời. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 42
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 1.Quỹđạocủacácvệtinhviễnthám 1.1.Vệtinhphảicóquỹđạotròncậncực. Gócnghiêngcủamặtphẳng800 –1000 sovớimặt phẳngxích đạo. Baytrênquỹđạotrònnên độ caoítthay đổivàcho ảnhtương đối đồngnhất. Quỹđạocậncựcchophépquansátmặtđấttrong cùngrộnglớn:800 –850 vĩ Bắcvà800 –850 vĩ Nam. Quỹđạotròncậncựccóthôngsốthíchhợpchophép chụp ảnh1điểmtrênmặtđấtquanhữngchukỳnhất định vàkhôngcóhiệntượnguyenducthuanngchụplặp@hohua.edu.vnặckhôngchụplầnnào. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 43
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 1.Quỹđạocủacácvệtinhviễnthám 1.2.Quỹđạocủavệtinhphải đồngbộvớimặttrời Đểđảmbảođộ chiếusángmặtđấttrongquátrình chụpkhivệtinh điqua,thường ở vệ tinhtàinguyên. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 44
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 2.Cáctrạmthunhậnthôngtintrênmặtđất Vệ tinh(Kosmos,Sojuz)chụp ảnhbằngmáychụp ảnhquanghọcnênthuhồikếtquả từ vệ tinhtrả về mặt đất do đókhôngcầntrạmthutrênmặtđất. Vệ tinh(Lansat,Spot)truyềnhình ảnhbằngcáckênh vôtuyến điệncầnsửdụngcáctrạmthutrênmặtđấtnêncó 2chếđộ làmviệc: -Chếđộ truyền ảnhtrựctiếp -Chếđộ truyền ảnhgiántiếp nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 45
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 2.Cáctrạmthunhậnthôngtintrênmặtđất a.Chếđộ truyền ảnhtrựctiếp Làkhivệtinhvừaghihìnhlạibayquatầmhoạt động củatrạmthutrênmặtđất. b.Chếđộ truyền ảnhgiántiếp Làkhivệtinhghihìnhlạikhôngbayquatầmhoạt độngcủatrạmthutrênmặtđấthoặcdothờitiếtxấukhông thuậnlợichoviệctruyềnhình ảnhsẽđượcghitrênbộnhớ từ. Vàothời điểmthíchhợpkhivệtinh điquatrạmthu sẽ gửihìnhvềtrái đấnguyenducthuant. @hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 46
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 2.Cáctrạmthunhậnthôngtintrênmặtđất Cáctrạmthu đượcbốtríthànhmộtmạnglướivàcho phépghihình ảnhtừvệtinhtrênmộtdiệntíchnhất định (vàinghìnkm). Ngoàiviệcthunhận,trạmthucònxửlý đầuvàohình ảnhnhư chỉnhlýhìnhhọchoặcchế xuất ảnhtheoyêucầu. Thôngtin ảnhkhi đượctruyềnvềởdạngtínhiệu điện sẽđượclọcnhiễu,cảichínhsaisố,nắnảnh,hiệuchỉnh ảnh, chuẩnhóavàbổsungthôngtin. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 47
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.1.VệtinhLansat Làvệtinhviễnthám tàinguyên đầutiên được phóng lên quỹ đạo năm 1972, đếnnay đãcó7thế hệ vệ tinh Landsat đã được phónglênquỹđạovàdữliệu đã đượcsửdụngrộngrãitrên toànthế giới. . nguyenducthuan@hua.edu.vn ẢnhLandsat đượccungcấptừ15trạmthunhằm phụcvụquảnlýtàinguyênvàgiámsátmôitrường. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 48
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.1.VệtinhLansat ThànhcôngcủaLandsatlànhờ việckếthợpnhiều kênhphổđể quansátmặtđất, độ phângiảikhônggian tương đốitốtvàphủ mộtvùngkhárộngvớichukỳlặpngắn Vệ tinhLandsatcóbềrộngtuyếnchụplà185kmvà thời điểmbayquaxích đạolà9h39sáng. Dữ liệudo2bộcảmbiếnTMvàMSSthunhận. Cácgiátrị củapixel đượcmãhoá8bittứclàcấpđộ xám ở quỹđạotrongkhoảng0÷255 nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 49
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.1.VệtinhLansat Vệ tinh Ngày phóng Ngày ngừng hoạt động Bộ cảm Landsat 1 23/6/1972 6/1/1978 MSS Landsat 2 22/1/1975 25/2/1982 MSS Landsat 3 05/3/1978 31/3/1983 MSS Landsat 4 16/7/1982 15/6/2001 TM, MSS Landsat 5 01/3/1984 Đang hoạt động TM, MSS Landsat 6 05/3/1993 Bị hỏng ngay khi phóng ETM nguyenducthuan@hua.edu.vn Landsat 7 15/4/1999 Đang hoạt động ETM+ Các thế hệ vệ tinh Landsat Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 50
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.1.VệtinhLansat 915 km (Landsat -1-3) Độ cao bay 705km (Landsat -4,5,7) Quỹ đạo Đồng bộ mặt trời 18 ngày (Landsat -1-3) Chu kỳ lặp 16 ngày (Landsat -4,5,7) Thời gian hoàn tấtchu kỳ Khoảng 103 phút (Landsat -1-3) quỹ đạo Khoảng 99 phút (Landsat -4,5,7) 1972 (Landsat -1) 1975 (Landsat -2) Năm phóng vào quỹ đạnguyenducthuano 1978 @( Lhua.edu.vnandsat -3) 1982 (Landsat -4) 1984 ( Landsat -5) 1999 (Landsat -7) Đặc trưng chính của quỹ đạo và vệ tinh Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 51
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.1.VệtinhLansat Loại bộ cảm Kênh Bước sóng (µm) Loại Độ phân giải không gian Kênh 1 0,45 ÷0,52 Chàm 30 m Kênh 2 0,52 ÷0,60 Lục đỏ 30 m TM Kênh 3 0,63 ÷0,69 Đỏ 30 m Thematic Kênh 4 0,76 ÷0,90 Cận hồng ngoại 30 m Mapper Kênh 5 1.55 ÷1,75 Hồng ngoại trung 30 m (Landsat-1-5) Kênh 6 10,4 ÷12,5 Hồng ngoại nhiệt 120 m Kênh 7 2,08 ÷2,35 Hồng ngoại trung 30 m MSS Kênh 4 0,5 ÷0,6 Lục 80 m Multi Spectral Kênh 5 0,6 ÷0,7 Đỏ 80 m Scanner Kênh 6 0,7 ÷0,8 Cận hồng ngoại 80 m (Landsat-1-5) Kênh 7 0,8 ÷1,1 Cận hồng ngoại 80 m Kênh 1 0,45 ÷0,52 Chàm 30 m Kênh 2 0,53 ÷0,61 Lục đỏ 30 m Kênh 3 0,63 ÷0,69 Đỏ 30 m TM nguyenducthuan@hua.edu.vn Kênh 4 0,75 ÷0,90 Cận hồng ngoại 30 m Thematic Kênh 5 1.55 ÷1,75 Hồng ngoại trung 30 m Mapper Kênh 6 10,4 ÷12,5 Hồng ngoại nhiệt 60 m (Landsat-1-5) Kênh 7 2,09 ÷2,35 Hồng ngoại trung 30 m Kênh 8 (Pan) 0,52 ÷0,9 Lục đến cận hồng ngoại 15 m Đặc trưng bộ cảm và độ phân giải không gian Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 52
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.1.VệtinhLansat Bước sóng (µm) Ứng dụng 0,45 ÷0,52 Phân biệt thực phủ; thành lập bản đồ vùng ven bờ biển; TM 1 ( chàm) xác định đối tượng trồng trọt 0,52 ÷0,60 TM 2 Thành lập bản đồ thực phủ; xác định đối tượng trồng trọt (lục) 0,63 ÷0,69 Phân biệt loại cây trồng, vùng có và không có thực vật; TM 3 (đỏ) xác định đối tượng trồng trọt 0,76 ÷0,90 Xác định loại cây trồng, vùng có và không có thực vật; độ TM 4 (cận hồng ngoại) ẩm của đất; sinh quyển 1.55 ÷1,75 Cảm nhận độ ẩm của đất và thực vật; phân biệt vùng bao TM 5 (hồng ngoại sóng ngắn ) phủ bởi mây và tuyết 2,08 ÷2,35 Phân biệt độ ẩm của đất và sự dày đặc của rừng; thành lập TM 6 nguyenducthuan@hua.edu.vn (hồng ngoại nhiệt) bản đồ nhiệt, xác định cháy rừng 2,08 ÷2,35 TM 7 Phân biệt loại đá và khoáng; hàm lượng độ ẩm của cây (hồng ngoại sóng ngắn) Khả năng ứng dụng tương ứng với các kênh phổ Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 53
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.1.VệtinhLansat nguyenducthuan@hua.edu.vn Ảnh vệ tinh Landsat MSS Ảnh vệ tinh Landsat TM Con Cuông –1976 (79m) Con Cuông -2000 (30m) Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 54
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.2.VệtinhSpot Vệ tinh SPOT-1 (Pháp)phónglênquỹđạo năm1986;cácnăm1990, 1993,1998,và2002lần lượtcácvệtinhSPOT-2,3,4 và5được đưavàohoạt động. nguyenducthuan@hua.edu.vn Làloạivệtinh đầutiênsửdụngkỹthuậtquétdọc tuyếnchụpvớihệthốngquét điệntửcókhả năngcho ảnh lậpthể dựatrênnguyênlýquansátnghiêng. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 55
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.2.VệtinhSpot Bộ cảmbiếnHRV(HighResolutionVisible) được chế tạochovệtinhSPOTcóthể thay đổigócquansátnhờ mộtgương địnhhướngvàgươngnàychophépquansát nghiêng270 nêncóthể thu được ảnhlậpthể. Vệ tinhSPOT-4bộcảmbiến đượccảitiến để thu nhậnvùngphổ hồngngoạicótênlàHRVIR(High ResolutionVisibleandMiddleInfared). Vệ tinhSPOT đượcthiếtkếmụcđíchthươngmại, nhằmcungcấpdữlinguyenducthuanệuquansát@tàhua.edu.vninguyênvàmôitrường. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 56
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.2.VệtinhSpot ẢnhSPOT đượccungcấpởhaidạngkhácnhaulà ảnhtoànsắcphanchromaticcó độ phângiảikhônggiancao hơnsovớiảnh đaphổ (trênbakênh)và đượcxửlý ở các cấp độ khácnhau: -Cấp1: Đãhiệuchỉnhcơbảnvềphổ vàhìnhhọc. -Cấp2:Sửdụng điểmkhốngchế mặt đất để hiệu chỉnhhìnhhọc. -Cấp3:Hiệuchỉnhhìnhhọccósửdụngmôhìnhsố độ caocủamặtđất(nguyenducthuanDEM). @hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 57
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.2.VệtinhSpot ẢnhSPOT đượcnhận tại15trạmthutrênmặtđất. ẢnhSPOTphủ mộtvùngtrên mặt đất60×60km, độ phân giảikhônggiancaovàcho phéptạoảnhlậpthể nên được ứngdụngkháphổ biếntrong nghiêncứuhiệntrạngsửdụng đất,phântíchbiếnnguyenducthuanđộngvà @hua.edu.vn thành lập bản đồ tỷ lệ Nguyên tắc quan sát và khả năng 1:10.000vànhỏ hơn. tạo ảnh lập thể của vệ tinh SPOT Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 58
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.2.VệtinhSpot Độ cao bay 822 km Quỹ đạo Đồng bộ mặt trời Chu kỳ lặp 26 ngày Thời gian hoàn tất quỹ đạo Khoảng 101 phút 1986 (SPOT-1) 1990 (SPOT-2) Năm phóng vào quỹ đạo 1993 (SPOT-3) 1998 (SPOT-4) nguyenducthuan@hua.edu.vn2002 (SPOT-5) Đặc trưng chính của quỹ đạo và vệ tinh SPOT Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 59
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.2.VệtinhSpot Bộ cảm Phổ điện từ Độ phân giải Bước sóng Panchromatic (Toàn sắc) 2.5 m or 5 m 0.48 -0.71 µm B1 : green (Xanh lục) 10 m 0.50 -0.59 µm SPOT 5 B2 : red (Đỏ) 10 m 0.61 -0.68 µm B3 : near infrared (Cận HNgoại) 10 m 0.78 -0.89 µm B4 : mid infrared (MIR) (Giữa HN) 20 m 1.58 -1.75 µm Monospectral 10 m 0.61 -0.68 µm B1 : green 20 m 0.50 -0.59 µm SPOT 4 B2 : red 20 m 0.61 -0.68 µm B3 : near infrared 20 m 0.78 -0.89 µm B4 : mid infrared (MIR) 20 m 1.58 -1.75 µm Panchromatic nguyenducthuan@hua.edu.vn10 m 0.50 -0.73 µm SPOT 1 B1 : green 20 m 0.50 -0.59 µm SPOT 2 B2 : red 20 m 0.61 -0.68 µm SPOT 3 B3 : near infrared 20 m 0.78 -0.89 µm Các thông số ảnh của vệ tinh Spot Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 60
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.2.VệtinhSpot nguyenducthuan@hua.edu.vn Ảnh vệ tinh SPOT5 Sân bay Nội Bài (2,5m) Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 61
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.2.VệtinhSpot nguyenducthuan@hua.edu.vn Ảnh vệ tinh SPOT5 Sân bay Gia Lâm (2,5m) Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 62
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.3.VệtinhMOS(MarineObersevationSatellite) Vệ tinhMOS-1(Nhật Bản) phóng vào quỹ đạo 2/1987 để quansát đạidương vànghiêncứumôitrường biển,sau đóMOS-1b(2/1990) với3thiếtbịđophổ chínhcó phạmvivùngphổ tươngtự như bộ cảmbiến đaphổ của MOS-1 nguyenducthuan@hua.edu.vn vệ tinhLandsat. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 63
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.3.VệtinhMOS(MarineObersevationSatellite) Bước sóng Loạibộ cảm Kênh Loại Độ phân giải µm MESSR: Kênh 1 0,51 ÷ 0,59 Lục 50 m Bứcxạkếtựquét Kênh 2 0,61 ÷ 0,69 Đỏ 50 m Đaphổ Kênh 3 0,72 ÷ 0,80 Cậnhồngngoại 50 m Kênh 4 0,80 ÷ 1,10 Cậnhồngngoại 50 m MSR: Bứcxạkếquét 23 ± 0,2 GHz Vô tuyến cao tần 32 km Vôtuyếntầncao 31,4 ± 0,25 GHz Vô tuyến cao tần 23 km VTIR: Kênh 1 0,5 ÷ 0,7 Nhìnthấy 900 km Nhìnthấyvànhiệt Kênhnguyenducthuan 2 6,0 ÷ 7,0@hua.edu.vnHồngngoạinhiệt 2700 km Bứcxạkếhồngngoại Kênh 3 10,5 ÷ 11,5 Hồngngoạinhiệt 2700 km Kênh 4 11,5 ÷ 12,5 Hồngngoạinhiệt 2700 km Đặc trưng chính của bộ cảm và độ phân giải không gian Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 64
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.3.VệtinhMOS(MarineObersevationSatellite) 909 km Khoảng 103 phút Độ cao bay Thời gian hoàn tất chu kỳ quỹ đạo 1987 ( MOS -1) Quỹ đạo Đồng bộ mặt trờiNăm phóng vào quỹ đạo 1990( MOS -1b) Chu kỳ lặp 17 ngày Đặc trưng chính của quỹ đạo và vệ tinh MOS nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 65
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.3.VệtinhMOS(MarineObersevationSatellite) Ảnh vệ tinh MOS-1 Sông Volga, Nga X-band=blue; C-band=green; L-band=red nguyenducthuan@hua.edu.vn Ảnh vệ tinh MOS-1 Fujiyama , Nhật Bản Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 66
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.4.VệtinhIRS(IndianRemoteSensingSatellite) LàvệtinhcủaẤnđộ đượcphónglênquỹđạo để nghiêncứuphầnlụcđịacủa bềmặttrái đất,baogồmvệ tinhIRS-1(1988)vàIRS-1C (12/1995) được đưavàoquỹ đạovớibabộcảmbiếnchính PAN(Panchromatic)kênh đơn với độ phângiảicaonguyenducthuan,LISS-3(L@inhua.edu.vnearImagingSelf-scanning sensor)vớiđộ phângiảitrungbìnhchocảbốnkênhphổ và WiFS(WideFieldSensor) ứngvớihaikênhphổ có độ phân giảithấp. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 67
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.4.VệtinhIRS(IndianRemoteSensingSatellite) Vệ tinhIRScóthể tạo ảnhlậpthểứngvớikênhtoàn sắc(PAN)vớigócquansátnghiêng260. ẢnhIRScó độ phângiảicao đượcsửdụngtrongviệc thànhlậpbảnđồ vàquyhoạchthànhphố. Ảnh đaphổ LISS-3có đặctínhnhư LandsatTMtừ kênh1-4nênsửdụngchoviệcphânbiệtthựcvật,thànhlập bảnđồ hiệntrạngsửdụng đấtvàquyhoạchtàinguyênthiên nhiên. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 68
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.4.VệtinhIRS(IndianRemoteSensingSatellite) Bước Độ phân Độ phân giải Loại bộ cảm Kênh sóng Loại giải (IRS-1C) (µm) (IRS-1D) PAN P 0,50 ÷0,75 Nhìnthấy(lục đếncận 5,8 m 5,2 ÷ 5,8 m Bộ cảmtoànsắc hồngngoại) LISS-3 Kênh2 0,52 ÷0,59 Nhìnthấy(lục đếnvàng) 24 m 21 ÷ 23 Bộ cảmtrợ quét Kênh3 0,62 ÷0,68 Nhìnthấy(lục đến đỏ ) 24 m 21 ÷ 23 ảnhtuyếntính Kênh4 0,77 ÷0,86 Cậnhồngngoại 24 m 21 ÷ 23 Kênh5 1,55 ÷1,70 Hồngngoạitrung 70 m 63 ÷ 70 nguyenducthuan@hua.edu.vn Đặc trưng chính của sensor và độ phân giải không gian Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 69
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.4.VệtinhIRS(IndianRemoteSensingSatellite) Thôngsốquỹđạo IRS-1C IRS-1D Độ caobay 817 km 780 km (trên xích đạo) Quỹđạo Đồng bộ mặt trời Đồng bộ mặt trời Chukỳlặp 24 ngày 25 ngày Thờigianhoàntấtchukỳquỹđạo - - Nămphóngvệtinh 1995 1997 Đặc trưngnguyenducthuan chính của quỹ@ đạhua.edu.vno và vệ tinh IRS Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 70
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.4.VệtinhIRS(IndianRemoteSensingSatellite) Ảnh vệ tinh IRS-P6 LISS IV San francisco Ảnh vệ tinh IRS-P6 LISS III nguyenducthuan@hua.edu.vn Myanmar Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 71
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.5.VệtinhIKONOS Làvệtinhthươngmại đầutiêncó độ phângiảicao (1m) được đưavàokhông gian(9/1999)doCôngty SpaceImaging(HoaKỳ)và bắt đầuphổ biến ảnh độ phân giảicaotừ3/2000. Bộ cảmbiếnnguyenducthuanOSA(Optic@ahua.edu.vnlsensorassembly)củavệ tinhIKONOSsửdụngnguyênlýquét điệntửvàcókhả năngthu đồngthời ảnhtoànsắcvà đaphổ. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 72
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.5.VệtinhIKONOS Ngoàikhả năngtạoảnhcó độ phângiảicaonhấtvào thời điểmnăm2000, ảnhIKONOScòncó độ phângiảibức xạrấtcaovìsửdụng đến11bít để ghinhậnnănglượngphản xạ. ẢnhIKONOS ứngdụngchoviệcquảnlý đôthị và quyhoạchtạicácthànhphố lớntrênthế giới. Vệ tinhIKONOSchuyển độngtheoquỹđạo đồngbộ mặttrời ởđộ cao680kmvàgócnghiêngcủamặtphẳngquỹ đạolà98,20 độ,chuknguyenducthuanỳlặplạilà@1hua.edu.vn4ngàyvàthờigian điqua xích đạolà10h30sáng,vớibềrộngtuyếnchụplà11km. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 73
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.5.VệtinhIKONOS Têncủacảmbiến Kênh Bước sóng (µm) Độ phân giải OSA: Bộ cảmtoànsắc P 0,45 ÷ 0,90 1 m Đaphổ Kênh 1 0,45 ÷ 0,52 4 m Kênh 2 0,52 ÷ 0,60 Kênh 3 0,63 ÷ 0,69 Kênh 4 0,76 ÷ 0,90 nguyenducthuan@hua.edu.vn Đặc trưng chính của quỹ đạo và vệ tinh IKONOS Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 74
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.5.VệtinhIKONOS Ảnh vệ tinh IKONOS NewYork 11h43 15-9-2001 nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 75
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.6.VệtinhWorldWiew-2 Đượcphónglênquỹ đạo 8/10/2009 tại Vandenberg, California, HoaKỳ. -Thunhận ảnhcó độ phângiải: 0,46m(toànsắc). 1,8m(đaphổnguyenducthuan). @hua.edu.vn 0,52m(toànsắc). 2.4m(đaphổ)(tạigócchụp20°). Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 76
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.6.VệtinhWorldWiew-2 -Diệntíchthunhận/1 ảnh:16,4kmx16,4km. -Chukỳ: 1,1ngày(ở1mGSD)hoặcíthơn. 3,7ngày ở 200 (0,52mGSD). -Cáckênhphổ: Toànsắc. 8kênh đaphổ (4kênhmàuchuẩn: đỏ,lục, chàm,cậnhồngngoại-1và4kênhmàumới: đỏđậm, chàmtím,vàngnguyenducthuan,cậnhồng@ngohua.edu.vnại-2) Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 77
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 3.Giớithiệumộtsốvệtinhviễnthám 3.6.VệtinhWorldWiew-2 nguyenducthuan@hua.edu.vn Ảnh vệ tinh WorldWiew-2 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 78
- MODIS High Spatial Medium Spatial (LT) Landsat 20 Resolution Resolution (MMS) Multispectral Scanner (TM) Thematic Mapper MERIS ASTER (TIR) Thermal IR Meteosat-8 (PAN) Panchromatic 10 9 8 SeaWiFS-Local 7 LT-TM ATSR-2 6 5 SPOT-HRS MODIS 2 n 4 m Orbview-3 IRS-LISS LT-MMS GOES u l o •JAXA –ALOS PRISM C 3 •JAXA –ALOS PRISM PAN 2 IRS-WIFS MODIS DMSP Sp ec t r a l R e s o u i n ( # b d s) 1 SPOT-HRG LT-Pan 0.9 nguyenducthuan@hua.edu.vn 0.8 0.7 Low Spatial Resolution 0.6 0.5 1 2 3 4 5 6 7 8 10 20 30 40 50 60 7080 100 200 300 400 500 700 1000 2000 3000 4000 6000 10000 Spatial Resolution (meters) Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 79
- nguyenducthuan@hua.edu.vn Earth Observation Satellite Sensors 1957 -Present -A Photo Gallery Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 80
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 4.Tưliệusửdụngtrongviễnthámvệtinh Kếtquả củaviệcthunhận ảnhtừvệtinhchotacác tấm ảnh ở dạng: - Ảnhtươngtự. -Ảnhsố. -Ngoài ảnhthunhậncònsốliệumặtđất. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 81
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 4.Tưliệusửdụngtrongviễnthámvệtinh 4.1. Ảnhtươngtự Là ảnh đượcchụptrêncơsởlớpcảmquanghalozen bạctrángtrênmặtphim ảnhtươngtựthu đượctừbộcảm tươngtựlàmáychụp ảnhquanghọcmàkhôngsửdụnghệ thốngquang điệntừ. Ảnhcó độ phângiảicaonhưng độ phângiảiphổ kém vàcó độ méohìnhlớn. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 82
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 4.Tưliệusửdụngtrongviễnthámvệtinh 4.2. Ảnhsố Làdạngtưliệu ảnhkhôngghitrêngiấyhoặcphimvà chiathànhnhiềuphântửnhỏ gọilàpixel,mỗipixel ứngvới 1đơnvịkhônggian. Quátrìnhchia ảnhtươngtựthànhcácpixelgọilà chiamẫu. Quátrìnhchia độ xámliêntụcthànhmộtsốnguyên hữuhạngọilàlượngtửhóa. Pixelcódạnghìnhvuôngvà đượcxác địnhbằngtọa độ hàngcột. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 83
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 4.Tưliệusửdụngtrongviễnthámvệtinh 4.2. Ảnhsố Trongquátrìnhchiamẫusốlớncủapixelphải được chọntốiưu. Kíchthướcpixelcànglớnthìchấtlượng ảnhcàngtốt vàngượclại. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 84
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 4.Tưliệusửdụngtrongviễnthámvệtinh 4.2. Ảnhsố Đặctrưngcủaảnhsố: -Trườngnhìnkhông đổilàgóckhônggiantương ứng với1đơnvịchiamẫutrênmặtđất.Lượngthôngtinghi trườngnhìnkhông đổi ứngvớimộtgiátrị pixel. -Trườngnhìnlàgócnhìntốiđamàbộcảmcóthể thu đượcsóng điệntừ.Khoảngkhônggiantrênmặtđấtdo trườngnhìntạonênlàbềrộngcủatuyếnbay. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 85
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 4.Tưliệusửdụngtrongviễnthámvệtinh 4.2. Ảnhsố Đặctrưngcủaảnhsố: -Độ phângiảimặtđấtlàvùngbénhấttrênmặtđất màbộcảmthunhận được. -Tưliệu đaphổ là ảnhsốđượcghilạitheonhững giảiphổ khácnhau. Thôngtin đượcghitheo đơnvịbit. Ngoàithôngtin ảnhkhilưutrữ tacầnlưutrữ thêm nhiềuthôngtinhỗtrợ khác. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 86
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 4.Tưliệusửdụngtrongviễnthámvệtinh 4.3.Sốliệumặtđất Làtậphợpcácquansátmôtảvềđiềukiệnthựctế trênmặtđấtvà đượcthu đồngthờitrongcùngmộtthời điểmsaochokhôngcósựthay đổi. Mục đíchcủasốliệumặtđất: -Thiếtkếbộcảm -Kiểm địnhthôngsốkỹthuậtbộcảm. -Thuthậpthôngcácthôngtinbổtrợ choquátrình phântíchvàhiệuchỉnhsốliệu. Khikhảosátthnguyenducthuanực địacần:@hua.edu.vn -Thôngtintổngquanvàchitiếtvềđốitượng. -Thôngtinvềgócchiếu, độ caomặttrời Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 87
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 4.Tưliệusửdụngtrongviễnthámvệtinh 4.4.Sốliệu địnhvịmặtđất Để cóthểđạt được độ chínhxáctrongquátrìnhhiệu chỉnhhìnhhọccầnphảicócác điểm địnhvịtrênmặtđấtcó tọa độđịalý đãbiết. Những điểmnàythường đượcbốtrítạinhữngnơimà vị trícủanócóthể thấy đượcdễdàngtrên ảnhvàbảnđồ. Hiệnnayngườitasửdụnghệthống địnhvịtoàncầu GPSvàomụcđíchnày. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 88
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 4.Tưliệusửdụngtrongviễnthámvệtinh 4.5.Bảnđồ số vàsốliệu địahình Bản đồđịahìnhtỷlệ1/25.000hoặc1/50.000. Bản đồ chuyên đề Bản đồ kinh tế xã hội Mô hình số địa hình nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 89
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 5.Truyềnvàthusốliệuvệtinh Cácsốliệutruyềntừvệtinhkhôngchỉ chứacáctư liệuviễnthámmàcònchứanhiềucácthôngtinbổtrợ khác. Tấtcảcácsốliệu đượctruyềndướidạngsốPCM (Pulsecodemodulation).Tưliệucầntruyềnrấtlớnnêncần sửdụngcácdảisóngcótầnsốrấtcaotừvàiGHZ đếnvài chụcGHZlàmsóngtảithôngtin. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 90
- I.3.MỘTSỐVỆTINHVIỄNTHÁM 5.Truyềnvàthusốliệuvệtinh Hiệnnaycóhaihệthốngtruyềnthutưliệuviễnthám chính: -MDR(misiondatarecorder). -TDRS(Trackinganddatarelaysatellite). Haihệthốngnàychophépthunhậnthôngtintại nhữngvùngkhôngcótrạmthu. CácvệtinhSpot,NOAAsửdụnghệthốngMDR,còn vệ tinhLandsatsửdụnghệthốngTDRS. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 91
- BÀI GIẢNG VIỄN THÁM nguyenducthuanNGUYỄ@Nhua.edu.vnĐỨCTHUẬN Bộ môn Trắc địa–Bảnđồ &HTTTĐL Email:nguyenducthuan@hua.edu.vn nguyenducthuan_mdc@yahoo.com Blog:nguyenducthuan.wordpress.com Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 1
- CHƯƠNG II LÝ THUYẾT PHẢN XẠ PHỔ CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG TỰ NHIÊN II.1Bứcxạđiệntừ. II.2Nănglượngbứcxạmặttrời. II.3 Đặc điểmphảnxạphổ củacác đốitượngtựnhiên. II.4Mộtsốyếutốảnhhưởng đếnkhả năngphảnxạphổ củacác đốitượngtựnhiên. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 2
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Bứcxạđiệntừlàquátrìnhtruyềnnănglượng điệntừ trêncơsởcácdao độngcủađiệntrườngvàtừtrườngtrong khônggian. Bứcxạđiệntừvừacócảtínhchấtsóngcũngnhư tínhchấthạt. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 3
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Tínhchấtsóng Đượcxác địnhbởibướcsóng λ,tầnsốvvàtốcđộ lan truyềnC,mốiliênquangiữachúngthể hiệntheocôngthức: λ =C/v (C=299,793km/s) Bức xạ sóng đinguyenducthuanện từ @hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 4
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Tínhchấthạt Tínhchấthạtđượcmôtảtheotínhchấtcủaphoton hayquanglượngtửvànănglượngEđượcthể hiệnnhư sau: E=h.v(hlàhằngsốPlank) nguyenducthuan@hua.edu.vn Bức xạ sóng điện từ Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 5
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Phát xạ của bức xạ điện từ - Đườngcongbứcxạmàu đencho các đốitượngbaogồmmặttrờivà trái đấttương ứngxấpxỉvới 6000Kvà300K. -Diệntíchdướimỗiđườngcong cóthểđượctổnghợpđể tínhtoán tổngsốnănglượngbứcxạtạora củatừng đốitượng. -Như vậy,mặttrờisánghơnvì nhiệt độ củanólớnhơn.Khinhiệt nguyenducthuanđộ@tăhua.edu.vnng,bướcsóngcó đượcsẽthay đổitheocácbướcsóngngắnhơn củaquangphổ. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 6
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Nguồn Cường độ bức xạ của năng lượng điện từ của mặt trời -Mặttrờixấpxỉ6000Kcó ưuthế với mộtbướcsóng480nm(ánhsángmàu xanhlácây).Trái đấtxấpxỉ300Kcó ưu thế vớimộtbướcsóng9660nm. -Với6000Ksảnxuất41%nănglượng củanótrongvùngnhìnthấytừ400-700 nm(màuxanh,màuxanhlácây,vàánh sángmàu đỏ),59%nănglượnglàbước sóngngắnhơnánhsángmàuxanh( 700nm). nguyenducthuan- @Đôhua.edu.vnimắtlàchỉđượctrongvùngánh sángtừ400-700nm.Máydòcảmbiếntừ xacóthểđượcthựchiệnnhạycảmvới nănglượngtrongcácvùngkhôngnhìn thấycủaquangphổ. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 7
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Đơn vị chiều dài của năng lượng điện từ Đơnvị Chiềudài Kilometer 1,000m Meter 1.0 m Centimeter (cm) 0.01or 10-2 m Millimeter (mm) 0.001 or 10-3 m Micrometer (umor µm) 0.000001 or 10-6 m Nanometer (nm) 10-9 m Angstrom unit (Å) 10-10m nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 8
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Quang phổ điện từ -Mặttrờitạoramộtphổ liên tụccủanănglượng điệntừ liêntụctừtiagammatớisóng vôtuyếnbaotrùmtrái đất tronglĩnhvựcnănglượng. -Vùngnhìnthấycủaquang phổ cóthểđược đobằngcách sử dụngbướcsóng(đobằng micromet hoặc nano mét) nguyenducthuan@hua.edu.vnhoặcelectronvolt(eV).Tất cảcác đơnvịcóthể hoán đổi chonhau. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 9
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ TiaGamma( =30cm) nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 10
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Năng lượng điện từ -một phần quang phổ được sử dụng Còn được biết đến ở lò vi sóng nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 11
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Red 650 –700nm Orange 600 –650nm Yellow 580 –600nm Green 550 –580nm nguyenducthuan@hua.edu.vn Blue 450 –500nm Violet 400 –450nm Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 12
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ -Vùnghồngngoạicóbướcsóng trongkhoảng0,7mm-10mm,lớn hơn100lầnvùngnhìnthấy. -Vùnghồngngoại đượcchia thànhhailoạidựavàokhả năng bứcxạcủanólàhồngngoạivà hồng ngoại nhiệt. Nó thường đượcchiathành3hoặc4chuyên mục: NEAR IR 700-1300nm PHOTOGRAPHIC IR 700-90nm MIDDLE IR 1300-3000nm nguyenducthuanEMI@SShua.edu.vnIVE OR THERMAL IR 3000-14000nm Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 13
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ -Mộtphầncủaquangphổđólàvi sóngnằmtrongkhoảng1mm-1m. -Baogồmcácbướcsóngdàinhất đượcsửdụngchocáccảmbiếntừ xa,cácbướcsóngngắncó đặctính tươngtựnhư vùnghồngngoại nhiệt.Cácbướcsóngdàihơnđược sử dụngchochươngtrìnhphát thanh. nguyenducthuan@hua.edu.vn -Visóng đượcsửdụngchủ yếu trongcáccảmbiếnhoạt độngtừxa. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 14
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Quátrìnhlantruyềncủasóng điệntừquamôitrường vậtchấtsẽtạoraphảnxạ,hấpthụ,tánxạvàbứcxạsóng điệntừdướicáchìnhthứckhácnhautuỳ thuộcvàobước sóng. Phổ trongtoànbộdảisóng điệntừđượcmangtên khácnhaubắtđầutừtiagama,tiaX,tiacựctím,sóngnhìn thấy,tiahồngngoại,sóngsóngradavàsóngradio. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 15
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Viễnthámsửdụng4tínhchấtcơbảncủabứcxạđiện từđể thunhậnthôngtintừcác đốitượng: -Tầnsốhaybướcsóng -Hướnglantruyền -Biên độ -Mặtphẳngphâncực nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 16
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Tuỳ thuộcvàobướcsóng điệntừphảnxạhaybứcxạ từcácvậtthểđượcthunhậnbởibộcảmbiếnsẽtạoracác ảnhviễnthámcómàusắckhácnhau. Thể hiệnmàutưliệu ảnhvệtinhcóvaitròquantrọng tronggiải đoán ảnhbằngmắt. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 17
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Nếuảnh đaphổ gồm3kênh đượcghinhậntương ứng cùngvùngphổ là đỏ,lụcvàxanhchàmsẽchophéptáitạo màutựnhiêntrênmànhìnhhiểnthịảnh. Vídụ:lácâycómàulụctrên ảnhnhư sự cảmnhận củaconngườingoàithựctế,vìchấtdiệplụchấpthụ ánh sángcóbướcsónglục. Ngượclại,nếuthôngtin đượcghinhậntrênvùngphổ thôngkhôngnhìnthấy(sónghồngngoại)thìsựtổhợpmàu vớikênhphổ hồngngoạisẽkhôngchomàutựnhiên, được gọilàtổhợpmàuhồnguyenducthuanngngoại.T@rêhua.edu.vnntổhợpmàunày,các đối tượng đượcthể hiệntrênfilmhồngngoại. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 18
- II.1.BỨCXẠĐIỆNTỪ Ảnhviễnthámsẽcungcấpthôngtinvềcácvậtthể tương ứngvớinănglượngbứcxạvớitừngbướcsóngdobộ cảmbiếnnhận đượctrongdảiphổđãxác định, đặctrưng nàygọilà đặctrưngphổ. Phảnxạphổứngvới từnglớpphủ mặt đấtcho thấycósựkhácnhaudosự tươngtácgiữacácbứcxạ điệntừvàvậtthể, điềunày chophépviễnthánguyenducthuanmcóthể @hua.edu.vn xác địnhhoặcphântích được Phổ phản xạ của thực vật, đặc điểmcủalớpphủ thông đất vànước qua đolườngphảnxạphổ. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 19
- II.2.NĂNGLƯỢNGBỨCXẠMẶTTRỜI KhôngphảitoànbộnănglượngbứcxạMặttrời đều đi đếnTrái đất. TrongkhíquyểnTrái đấtcóchứanhiềuhỗnhợpkhí, hơinướcvàcáchạtlơlửngcókíchthướchạtkhácnhau đã gâyrahiệntượnghấpthụ vàtánxạnănglượngtrongnhững vùngphổ nhất định,làmsuygiảmnănglượngbứcxạMặt trờitrên đường đicủanó. Ở vùngphổ nhìnthấyhầunhư khôngchịusựhấpthụ củacácthànhphầntrongkhíquyển, ở vùnghồngngoại,tử ngoạichịusựhấpthnguyenducthuanụ nhiềunhất.@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 20
- II.2.NĂNGLƯỢNGBỨCXẠMẶTTRỜI Ngoàisựhấpthụ,cáctiabứcxạMặttrờicònchịu ảnh hưởngcủahiệntượngtánxạtrongkhíquyển.Hiệntượng nàylàmsuygiảmcường độ bứcxạnănglượngcủaMặttrời. Sự tánxạtrongkhíquyểnphụ thuộcvàomứcđộ nhiễmbẩntrongkhíquyểnvàbềdàycủalớpkhôngkhí. Sự tánxạánhsángcókhuynhhướngmạnh đốivới vùngphổ cóchiềudàisóngngắn. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 21
- II.2.NĂNGLƯỢNGBỨCXẠMẶTTRỜI nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 22
- II.2.NĂNGLƯỢNGBỨCXẠMẶTTRỜI KhíquyểnTrái đất đóngvaitròphânbốlạinăng lượngbứcxạMặttrời,bắtgiữ mộtsốtiabứcxạvàchomột sốtiabứcxạcóchiềudàisóngnhất định điqua,tạothành các"cửasổ"khíquyển. Cácbộcảmchỉ làmviệccóhiệuquả tạinhững“cửa sổ”khíquyểndànhchonănglượngbứcxạMặttrời điqua. NănglượngbứcxạMặttrời đi đếnTrái đấtchịusự hấpthụ vàtánxạcủacác đốitượngtrênmặtđất.Năng lượng đượcghinhậntrêncáctấmảnhviễnthámlànăng lượngphảnxạ,bứcxnguyenducthuanạhoặcnăngl@hua.edu.vnượngbứcxạnhiệtcủađối tượng. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 23
- II.2.NĂNGLƯỢNGBỨCXẠMẶTTRỜI nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 24
- II.2.NĂNGLƯỢNGBỨCXẠMẶTTRỜI nguyenducthuan@hua.edu.vn Sự hấp thụ năng lượng điện từ trong khu vực từ 0,1-30µm Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 25
- II.2.NĂNGLƯỢNGBỨCXẠMẶTTRỜI nguyenducthuan@hua.edu.vn Sự hấp thụ và bức xạ năng lượng điện từ trong khu vực từ 0,1-30µm Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 26
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN. Đặctínhphảnxạphổ củacác đốitượngtựnhiênlà hàmcủanhiềuyếutố. Các đặctínhnàyphụ thuộc: - Điềukiệnchiếusáng -Môitrườngkhíquyển -Bềmặtđốitượng -Bảnthân đốitượng đó nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 27
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN. 1.MộtsốKN đặctrưngphảnxạphổ củacác đốitượngTN Sóng điệntừchiếutớimặtđất,nănglượngcủanósẽ tác độnglênbềmặttrái đấtvàxảyrahiệntượng: -Phảnxạnănglượng -Hấpthụ nănglượng -Thấuquangnănglượng → Nănglượngbứcxạsẽchuyểnthành3dạng. Nếunănglượngbứcxạban đầulàE0,khichiếu xuốngnóchuyểnthnguyenducthuanànhnănglượ@nhua.edu.vngphảnxạEP,nănglượng hấpthụ Eα vànănglượngthấuquangE. E0 =EP+Eα+E Trongquátrìnhcầnlưuý2điểm: Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 28
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN. 1.MộtsốKN đặctrưngphảnxạphổ củacác đốitượngTN a.Tùythuộcvàocấutrúcthànhphần,cấutạovậtchất và điềukiệnchiếusángmàE0,EP,Eα cógiátrị khácnhau vớinhững đốitượngkhácnhau.Dovậysẽnhận đượccác tấm ảnhcủacác đốitượngkhácnhaudothunhậnphảnxạ khácnhau. Phụ thuộcvàocấutrúcbềmặtđốitượngmànăng lượngphảnxạphổ cóthể phảnxạtoànphần,phảnxạmột phần,khôngphảnxạvềmộthướngbayhayphảnxạmột phầncó địnhhướng.nguyenducthuan@hua.edu.vn Điềunàycầnchúýkhi đoán đọc điềuvẽảnhvệtinh và ảnhmáybaykhixửlýhình ảnhthiếuthôngtinvềkhu vựckhảosát. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 29
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN. 1.MộtsốKN đặctrưngphảnxạphổ củacác đốitượngTN b.Nănglượngchiếutớiđốitượngphảnxạphụ thuộc vàobướcsóngcủanănglượngnênhình ảnh đốitượngghi nhận đượckhả năngphảnxạphổ củabướcsóngkhácnhau sẽ khácnhau. → EP =E0–(Eα +E) Để nghiêncứusựphụ thuộccủanănglượngphảnxạ phổ vàobướcsóng điệntừta đưarakháiniệmkhả năng phảnxạphổ: nguyenducthuan@hua.edu.vn E (λ) r = 100% E (λ) Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 30
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN. 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.1. Đặctínhphảnxạphổ củathựcvật Khả năngphảnxạphổ củathựcvậtthay đổitheo chiềudàibướcsóng. Bacơchế chịutráchnhiệmchotừngbộphậnriêng biệtcủaquangphổ củathảmthựcvậtlà: -Sắctố -Cấutrúctếbào -Thànhphầnnnguyenducthuanước @hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 31
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN. 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.1. Đặctínhphảnxạphổ củathựcvật a.Sắctố -Trongvùngánh sángnhìnthấycácsắctố củalácây ảnhhưởng đến đặctínhphảnxạphổ của nó đặc biệt là chất colorophin. -Sắctốhấpthnguyenducthuanụ bức @hua.edu.vn xạởvùngánhsángnhìn thấyvàcậnhồngngoại. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 32
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN. 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.1. Đặctínhphảnxạphổ củathựcvật a.Sắctố -Vùngcóánhsáng màulục0,54µmphảnxạ mạnhnhấtnêncâytươita cảmnhậncómàulục.Khi lá úa, chất colorophin giảm đinênlácâycómàu đỏ. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 33
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN. 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.1. Đặctínhphảnxạphổ củathựcvật a.Sắctố nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 34
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN. 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.1. Đặctínhphảnxạphổ củathựcvật b.Cấutrúctếbào -Trongvùngcận hồngngoạicấutrúctếbào củalácây ảnhhưởng đến đặctínhphảnxạphổ của nó. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 35
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN. 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.1. Đặctínhphảnxạphổ củathựcvật b.Cấutrúctếbào Tế bào lớn hơn thì phản xạ thấp hơn Cấutrúctếbào trong vùng cận hồng ngoại Soybean Corn nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 36
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.1. Đặctínhphảnxạphổ củathựcvật c.Thànhphầnnước -Trongvùnggiữa hồngngoạithànhphần nước của lá cây ảnh hưởng đến đặctínhphản xạ phổ củanó. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 37
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.1. Đặctínhphảnxạphổ củathựcvật c.Thànhphầnnước Lá cây có độ ẩm càng cao thì hấp thụ ánh sáng hồng ngoại càng lớn nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 38
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.1. Đặctínhphảnxạphổ củathựcvật Kếtluận: - Ở vùngánhsángnhìnthấy,hồngngoạivàcậnhồng ngoạikhả năngphảnxạphổ khácbiệtrõrệt. - Ở vùngánhsángnhìnthấyphầnlớnnănglượngbị hấpthụ bởichấtcolorophintronglácây,mộtphầnnhỏ thấm qualácònlạibịphảnxạ. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 39
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.1. Đặctínhphảnxạphổ củathựcvật Kếtluận: - Ở vùngcậnhồngngoạicấutrúctếbào ảnhhưởng đếnkhả năngphảnxạphổ, ởđâykhả năngphảnxạphổ tăng lênrõrệt. - Ở vùnggiữahồngngoạiyếutốảnhhưởng đếnkhả năngphảnxạphổ củalácâylàhàmlượngnước, độẩmcàng caonănglượnghấpthụ cànglớn. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 40
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.2.Khả năngphảnxạphổ củathổ nhưỡng Khả năngphảnxạphổ củathổ nhưỡngtăngtheo chiềudàibướcsóng đặcbiệtlàtrongvùngcậnhồngngoại vàhồngngoại. Tùythuộcvàoloại đấtmàkhả năngphảnxạphổ sẽ khácnhau. Cấutrúc đấtphụ thuộcvàotỷlệsét(d<0,002mm),bụi (d=0,002-0,05mm),cát(0,05-2mm).Tùythuộctỷlệcủa3 thànhphầnmàcáclonguyenducthuanại đấtcótêng@hua.edu.vnọikhácnhau. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 41
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.2.Khả năngphảnxạphổ củathổ nhưỡng Cácyếutốảnhhưởng đếnkhả năngphảnxạphổ của đất: -Cấutrúccủađất ảnh hưởng đếnkhả năngphảnxạ Đất phù xa phổ của đất. Đấtmịn,khoảng Đất sét cáchgiữacáchạtnhỏ,nếu khoảngcáchgiữacáchạtlớn Đất cát Đất tạp thìkhả năngvậnchnguyenducthuanuyểnkhông@hua.edu.vn khívà độẩmcũngdễdànghơn nên ảnhhưởng đếnkhả năng Cấu trúc đất thô làm giảm phảnxạphổ củachúng. khả năng phản xạ Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 42
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.2.Khả năngphảnxạphổ củathổ nhưỡng Cácyếutốảnhhưởng đếnkhả năngphảnxạphổ của đất: -Khi độẩmtăngthìkhả năng phảnxạphổ giảm. nguyenducthuan@hua.edu.vn Khả năng phản xạ phổ của đất phụ thuộc vào độ ẩm. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 43
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.2.Khả năngphảnxạphổ củathổ nhưỡng Cácyếutốảnhhưởng đếnkhả năngphảnxạphổ của đất: -Hàmlượngchấthữucơ 0,5-5%thì đấtcómầunâusẫm, nếuhàmlượngchấthữucơthấp hơnthì đấtcómầunâusáng. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 44
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.2.Khả năngphảnxạphổ củathổ nhưỡng Cácyếutốảnhhưởng đếnkhả năngphảnxạphổ của đất: - Hàm lượng oxi trong đấtgiảmthìkhả năng phảnxạphổ tăng.Khiloại bỏ oxitsắtrakhỏi đấtthì khả năngphảnxạphổ tăng lênrõrệtởdảisónnguyenducthuang0,5- @hua.edu.vn 1,1m. Đất với oxit sắt cao là đất kết cấu thô nên phản xạ thấp hơn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 45
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.2.Khả năngphảnxạphổ củathổ nhưỡng nguyenducthuan@hua.edu.vn Khả năng phản xạ phổ của Khả năng phản xạ phổ của đất khô và đất ướt một số loại đá Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 46
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.2.Khả năngphảnxạphổ củathổ nhưỡng → Vùngphảnxạvàbứcxạphổ cóthể sử dụng để ghi nhậnthôngtinhữuíchvềđấtvàlàdấuhiệu đểđoán đọc điềuvẽđặctính đất. Kếtluận: -Biên độđồ thị khả năngphảnxạphổ củacácloại đất làkhácnhaunhưng ổn định ở nhiềudảisóngkhácnhau. -Vớithựcvậtkhả năngphảnxạphổ phụ thuộcvào bướcsóngnhưngvnguyenducthuanớithổ nhưỡ@nhua.edu.vngnhiều đặctínhphảnxạ phổ phải đoán đọc ở dảisóngnhìnthấy. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 47
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.3.Khả năngphảnxạphổ củanước Khả năngphảnxạphổ củanướcthay đổitheochiều dàibướcsóngchiếutớivàthànhphầnvậtchấtcótrong nước,nócònphụ thuộcvàobềmặtnướcvàtrạngtháicủa nước. Đườngbờnước đượcpháthiệntrênkênhhồngngoại vàcậnhồngngoại, đặctínhcủanướcphảisửdụngsóng nhìnthấy để nhậnbiết. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 48
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.3.Khả năngphảnxạphổ củanước Mộtlớpnướcmỏnghoặcmặtnướchấpthụ mạnh nănglượng ở dảihồngngoạivàcậnhồngngoạinênnăng lượngphảnxạrấtít,nênkhôngsửdụngkênhsóngdàicho việc đoán đọc điềuvẽ. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 49
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.3.Khả năngphảnxạphổ củanước Khả năngphảnxạphổ phụ thuộcvàothànhphầnvà trạngtháicủanước: - Ở bướcsóngdàikhả năngphảnxạphổ củanước đụccaohơnnướctrong. -Hàmlượngchấtcolorophintrongnướclàmgiảm khả năngphảnxạphổ củanước. -Ngoàira độ mặncủanướcbiển,hàmlượngkhí metan,oxi,nitocũngnguyenducthuanảnhhưởng@hua.edu.vnđếnkhả năngphảnxạphổ củanước. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 50
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu 2.3.Khả năngphảnxạphổ củanước nguyenducthuan@hua.edu.vn Tảo đang phát triển nên có hệ số phản xạ tương đối mạnh ở bước sóng có màu xanh lục và trong vùng hồng ngoại, được ứng dụng để xác định chất diệp lục có trong đại dương. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 51
- II.3. ĐẶC ĐIỂMPHẢNXẠPHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTN 2. Đặctínhphảnxạphổ của đốitượngnghiêncứu nguyenducthuan@hua.edu.vn Khả năng phản xạ phổ của thực vật, nước, thổ nhưỡng. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 52
- II.4. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG PHẢN XẠ PHỔ CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG TỰ NHIÊN Đểđoán đọc điềuvẽcác đốitượngtựnhiêntrênmặt đấtcóhiệuquả caotaphảixác định ảnhhưởngcủacácyếu tố: -Yếutốkhônggian -Yếutốthờigian - Ảnhhưởngkhíquyển nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 53
- II.4. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG PHẢN XẠ PHỔ CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG TỰ NHIÊN 1.Yếutốthờigian Lớpphủ bề mặttrái đấtvàmột sốđốitượngthay đổitheothờigian nênkhả năngphản xạ phổ củanócũng MSS 12/29/75 MSS 05/08/84 SPOT 10/21/86 thay đổitheo. nguyenducthuan@hua.edu.vn TM 10/21/92 TM 12/10/99 ASTER 11/16/01 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 54
- II.4. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG PHẢN XẠ PHỔ CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG TỰ NHIÊN 2.Yếutốkhônggian Chialàm2loại: -Yếutốkhônggiancụcbộ -Yếutốkhônggian địalý nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 55
- II.4. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG PHẢN XẠ PHỔ CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG TỰ NHIÊN 2.Yếutốkhônggian a.Yếutốkhônggiancụcbộ Thể hiệnkhichụp ảnhcùngmộtloại đốitượng. Vídụ:cùngmộtloạicâynhưngtrồngtheohàngluống thìkhả năngphảnxạphổ kháchơnsovớitrồngtheomảng lớn. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 56
- II.4. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG PHẢN XẠ PHỔ CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG TỰ NHIÊN 2.Yếutốkhônggian b.Yếutốkhônggian địalý Thể hiệnkhicùngmộtloạithựcvậtnhưng điềukiện sinhtrưởngkhácnhautheovùng địalýkhácnhau. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 57
- II.4. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG PHẢN XẠ PHỔ CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG TỰ NHIÊN 2.Yếutốkhônggian Giảiphápkhốngchế yếutốthờigian,khônggian ảnh hưởng đếnkhả năngphảnxạphổ: -Ghinhậnthôngtinvàothời điểmmàkhả năngphản xạ phổ của đốitượngnàykhácxakhả năngphảnxạphổ của đốitượngkhác. -Ghinhậnthôngtinvàolúcmàkhả năngphảnxạphổ củamộtđốitượngkhôngkhácmấy. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 58
- II.4. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG PHẢN XẠ PHỔ CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG TỰ NHIÊN 2.Yếutốkhônggian Giảiphápkhốngchế yếutốthờigian,khônggian ảnh hưởng đếnkhả năngphảnxạphổ: -Ghinhậnthôngtinthườngxuyên, địnhkỳtrongmột thờigiannhất định. -Ghinhậnthôngtintrong điềukiệnmôitrườngnhất định. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 59
- II.4. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG PHẢN XẠ PHỔ CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG TỰ NHIÊN 3. Ảnhhưởngkhíquyển Nănglượngbứcxạtrênmặttrờichiếuxuống đối tượngtrênmặtđấtphảiquatầngkhíquyểnvàphảnxạ ngượctrở lại,vàvớibềdầy2000kmnênkhíquyển ảnh hưởngrấtlớnđếnkhả năngphảnxạphổ củacác đốitượng tự nhiên đồngthờicũng ảnhhưởng đếnkhả năngtruyềnsố liệucủavệtinhbằng2con đườngtánxạvàhấpthụ sóng điệntừbởicácthànhphầnkhíquyểnvàhạtkhí. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 60
- II.4. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG PHẢN XẠ PHỔ CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG TỰ NHIÊN 3. Ảnhhưởngkhíquyển a.Hiệntượngtánxạ Chỉ làmthay đổi hướng tia chiếu mà khônglàmmấtđinăng lượngtánxạhayphản xạ. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 61
- II.4. MỘTSỐYẾUTỐẢNHHƯỞNG ĐẾNKHẢ NĂNGPHẢNXẠ PHỔ CỦACÁC ĐỐITƯỢNGTỰNHIÊN 3. Ảnhhưởngkhíquyển b.Hiệntượnghấpthụ Xảyrakhitiasángkhông đượctánxạmà đượctruyền quacácnguyêntửkhôngkhívànungnónglớpkhíquyển. Hiệntượngtánxạtuyệt đốikhikhôngcósựhấpthụ nănglượng. Trongviễnthám,nếutrườngghithôngtincủaống kínhrộngthìsẽhấpthụ toànbộnănglượngtánxạ,nếunhỏ chỉ thu đượcmộtphnguyenducthuanầnnănglượng.@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 62
- II.4. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG PHẢN XẠ PHỔ CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG TỰ NHIÊN 3. Ảnhhưởngkhíquyển c.Nguyênnhângâyrahiệntượngtánxạvàhấpthụ năng lượngmặttrời. -Dosựhấpthụ,khúcxạnănglượngmặttrờicủacác phầntửtrongkhíquyển. -Dosựhấpthụ cóchọnlọcbướcsóngcủahợinước, ozonvàcáchợpchấttrongkhíquyển. -Dosựphảnxa,tánxạnănglượngchiếutới. -Dosựkhôngnguyenducthuanđồngnhấ@tchua.edu.vnủakhíquyểnvàcáchạt nhỏ trongkhíquyển. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 63
- II.4. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG PHẢN XẠ PHỔ CỦA CÁC ĐỐI TƯỢNG TỰ NHIÊN 3. Ảnhhưởngkhíquyển c.Nguyênnhângâyrahiệntượngtánxạvàhấpthụ năng lượngmặttrời. Nếukíchthướchạtgâytánxạlớn(hạtmưa)thìánh sángtánxạbaogồm: -Phảnxạtrênbềmặthạtnước. -Xuyênquahạtnướchoặcphảnxạnhiềulầntrong hạtnướchoặckhúcxạquahạtnước. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 64
- BÀI GIẢNG VIỄN THÁM nguyenducthuanNGUYỄ@Nhua.edu.vnĐỨCTHUẬN Bộ môn Trắc địa–Bảnđồ &HTTTĐL Email:nguyenducthuan@hua.edu.vn nguyenducthuan_mdc@yahoo.com Blog:nguyenducthuan.wordpress.com Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 1
- CHƯƠNG III GIẢI ĐOÁN ẢNH VỆ TINH III.1Kháiniệmchungvềgiải đoán ảnhvệtinh. III.2Nhậpdữliệu. III.3Hiệuchỉnh ảnh. III.4Biến đổi ảnh. III.5Giải đoán ảnhvệtinh. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 2
- III.1.KHÁINIỆMCHUNGVỀGIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH Giải đoán ảnhvệtinhlàquátrìnhtáchthôngtin định tínhcũngnhưđịnhlượngtừảnhviễnthámtạorabảnđồ chuyên đề dựatrêncáctrithứcchuyênmônhoặckinh nghiệmcủangườigiải đoán. Trongviễnthám,việcgiải đoán ảnh đượcthựchiện chotoàncảnh,mộtphầncủamộtcảnh,mộtcặpảnhlậpthể haymộtảnhhàngkhông đơnlẻ. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 3
- III.1.KHÁINIỆMCHUNGVỀGIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH Việcchiếttáchthôngtintrongviễnthámchiathành5 loại: -Phânloại đaphổ -Pháthiệnbiến động -Chiếttáchcácthôngtintựnhiên -Xác địnhcácchỉ số -Xác địnhcác đốitượng đặcbiệt nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 4
- III.1.KHÁINIỆMCHUNGVỀGIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH Việcchiếttáchthôngtintrongviễnthámchiathành5 loại: a.Phânloại đaphổ Làquátrìnhtách,gộpthôngtindựatrêncáctínhchất phổ,khônggianvàthờigiancủađốitượng. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 5
- III.1.KHÁINIỆMCHUNGVỀGIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH Việcchiếttáchthôngtintrongviễnthámchiathành5 loại: b.Pháthiệnbiến động Làpháthiệnvàtáchcácbiến độngdựatrêntưliệu ảnh đathờigian. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 6
- III.1.KHÁINIỆMCHUNGVỀGIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH Việcchiếttáchthôngtintrongviễnthámchiathành5 loại: c.Chiếttáchcácthôngtintựnhiên Tương ứngvớiviệc đonhiệt độ,trạngtháikhíquyển, độ caocủavậtthể dựatrêncác đặctrưngphổ hoặcthị sai củacặpdảilậpthể. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 7
- III.1.KHÁINIỆMCHUNGVỀGIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH Việcchiếttáchthôngtintrongviễnthámchiathành5 loại: d.Xác địnhcácchỉ số Làviệctách đoáncácchỉ số mới. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 8
- III.1.KHÁINIỆMCHUNGVỀGIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH Việcchiếttáchthôngtintrongviễnthámchiathành5 loại: e.Xác địnhcác đặctínhhoặchiệntượng Như thiêntai,cấutrúctuyếntính,tìmkiếmkhảocổ. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 9
- III.1.KHÁINIỆMCHUNGVỀGIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH Quátrìnhchiếttáchthôngtintừảnhcóthểđượcthực hiệnbằngmáytínhhaybằngmắtngười. Phương Giải đoán ảnh vệ tinh bằng mắt Giải đoán ảnh vệ tinh bằng máy tính pháp -Khaithác đượctrithứcchuyên -Năngxuấtcao,thờigianxửlý Ưu mônvàkinhnghiệmcủaconngười. ngắn. điểm -Phântích đượccácthôngtinphân -Cóthểđođượccácchỉ số tự nhiên. bố khônggian. -Tốnthờigian. -Khókếthợpvớitrithứcvàkinh Nhược -Kếtquả không đồngnhất. nghiệmconngười. điểm nguyenducthuan@hua.edu.vn-Kếtquả phântíchthôngtinkém. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 10
- III.1.KHÁINIỆMCHUNGVỀGIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH nguyenducthuan@hua.edu.vn Quy trình kỹ thuật xử lý ảnh số Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 11
- III.2.NHẬPDỮLIỆU Đốivớiảnhsốthìtưliệu ảnh đượcchuyểntừbăngtừ lưutrữ mật độ caoHDDTvàobăngtừCCT.Ở dạngnàymáy tínhnàocũng đọc đượcsốliệu. Vìvậyhệnhập ảnhlàhệchuyển đổi ảnhtươngtựđen trắnghaymàuvềdạngsố. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 12
- III.2.NHẬPDỮLIỆU Chứcnăngcụthể củatừnghệphụcthuộcvàonhững yếutốsau: -Kíchthướccủaphim - Độ phângiải -Thangcấpđộ xám -Tốcđộ chuyển đổi - Điềukiệnmôitrường - Độ chínhxác nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 13
- III.2.NHẬPDỮLIỆU Cáchệnhập ảnh đượcthiếtkếdựatrênnhữngphương phápquét ảnhchínhsau: -Quétcơhọc -Máyquayvôtuyến -BuồngchụpCCD -BuồngchụpCCDmảngtuyếntính nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 14
- III.2.NHẬPDỮLIỆU Phương pháp Độ phân giải Độ chính xác Độ ổn định Ví dụ quét không gian vị trí Máy quét Cơ học Rất cao Rất cao Rất cao dạng trống Điện tử Thấp Thấp Thấp TV (ống phóng) Điện tử Ổn định nhưng Cao Cao TV, CCD (CCD) dải hẹp Ổn định nhưng Máy quét Cơ điện Rất cao Rất cao dải hẹp chuyên dụng nguyenducthuanBị ảnh h@ưởhua.edu.vnng Bị ảnh hưởng Máy quét phổ Quang học Rất cao bởi điều kiện thị giác thông đầu vào Thuộc tính của thiết bị nhập ảnh Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 15
- III.2.NHẬPDỮLIỆU nguyenducthuan@hua.edu.vn Các loại thiết bị nhập ảnh Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 16
- III.2.NHẬPDỮLIỆU Độ phân giải : 2400dpi Độ chính xác quét: 0.1% ± 1pixel Tốc độ quét : 3.0 inch/s Độ rộng quét : 40inch Kiểu quét : 24bit 8bit độ xám Nguồn sáng : ánh sáng flo nguyenducthuanHệ điều hà@nhhua.edu.vn: Window Macintosh Máy quét bản đồ Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 17
- III.2.NHẬPDỮLIỆU Tàiliệuquét Âmbản,dươngbảncả màuvà đơnsắc Kíchthướcquét -Phim35mm -Phim16mm -Phimkính Bộ cảm CCD10000pixel,quét3 hàngdạng đường Độ phân giải Tới4000pixel/inch quanghọc Chuyển đổiAD 16bit/màu nguyenducthuan@hua.edu.vn Máy quét phim Thờigianquét 1phút Hệđiềuhành Window,Macintosh Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 18
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 1.Hiệuchỉnhbứcxạ Bộ cảm quang học Độ mờ Độ nhạy bộ cảm Bộ cảm quang điện Bộ cảm thiếu tin Góc chiếu mặt trời Góc chiếu mặt trời và địa hình Địa hình nguyenducthuan@hua.edu.vn Hiệu chỉnh khí quyển Tán xạ Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 19
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 1.Hiệuchỉnhbứcxạ HIỆU ỨNG MỜ Độ mờ = cosnq θ: góc tới n: thường bằng 4 nguyenducthuan@hua.edu.vn Đường cong mờ (Trắng -> nhỏ; Đen -> lớn) Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 20
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 1.Hiệuchỉnhbứcxạ VÍ DỤ VỀ HIỆU CHỈNH PHỔ CHO HIỆU ỨNG MỜ nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 21
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 2.Hiệuchỉnhkhíquyển Hiệuchỉnhkhíquyểnlàmộtcông đoạntiềnxửlý nhằmloạitrừ nhữngthànhphầnbứcxạkhôngmangthông tinhữuích. Có3nhómphươngphápchínhsửdụngtronghiệu chỉnhkhíquyển: -Phươngphápsửdụnghàmtruyềnkhíquyển -Phươngphápsửdụngcácsốliệuquantrắcthực địa -Cácphươngphápkhác nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 22
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 2.Hiệuchỉnhkhíquyển HIỆU CHỈNH KHÍ QUYỂN nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 23
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 3.Hiệuchỉnhhìnhhọc Méohìnhhìnhhọclàsailệchvịtrígiữatọađộảnh thựctếđođượcvàtọađộảnhlýtưởngthu đượctừbộcảm cóthiếtkếhìnhhọclýtưởngvàtrongcác điềukiệnthunhận lýtưởng. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 24
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 3.Hiệuchỉnhhìnhhọc Méohìnhhìnhhọcgồm: -Méohìnhnộisai -Méohìnhngoạisai nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 25
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 3.Hiệuchỉnhhìnhhọc Méohìnhhìnhhọcgồm: - Méohìnhnộisai sinhradotínhchấthìnhhọccủa bộcảm. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 26
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 3.Hiệuchỉnhhìnhhọc Méohìnhhìnhhọcgồm: - Méohìnhngoạisai gâyradovịtrícủavậtmangvà hìnhdángcủavậtthể. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 27
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 3.Hiệuchỉnhhìnhhọc Đểđưacáctọađộảnhthựctếvềtọađộảnhlýtưởng phảihiệuchỉnhhìnhhọc. Bảnchấtcủahiệuchỉnhhìnhhọclàxâydựng được mốitươngquangiữahệtọađộảnh đovàhệtọađộ quichiếu chuẩn. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 28
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 3.Hiệuchỉnhhìnhhọc QUY TRÌNH HIỆU CHỈNH HÌNH HỌC NhËp ¶nh (1) Lùa chän m« h×nh §iÓm khèng chÕ mÆt ®Êt (2) X¸c ®Þnh tham sè (3) KiÓm tra ®é chÝnh x¸c nguyenducthuan@hua.edu.vn (4) Néi suy vµ t¸i chia mÉu ¶nh ®Çu ra Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 29
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 3.Hiệuchỉnhhìnhhọc QUAN HỆ GIỮA HỆ TOẠ ĐỘ ẢNH VÀ HỆ TOẠ ĐỘ MẶT ĐẤT nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 30
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 3.Hiệuchỉnhhìnhhọc VÍ DỤ VỀ HIỆU CHỈNH HÌNH HỌC nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 31
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 3.Hiệuchỉnhhìnhhọc CÔNG THỨC CHUYỂN ĐỔI Tên Công thức Số ẩn số x = au + bv + c 1. Chuyển đổi Helmert y = -bu + av + d 4 x = au + bv + c 2. Chuyển đổi Affine 6 y = du + ev + f x = a1uv + a2u + a3v + a4 3. Chuyển đổi song tuyến 8 y = a5uv + a6u + a7v + a8 au+a v+a a u+a v+a 4. Chuyển đổi phối cảnh x = 1 2 3 ; y = 4 5 6 8 a7u+a8v+1 a7u+a8v+1 2 2 x = a1u + a2v + a3 (u - v )+ 2a4uv + a5 5. Chuyển đổi đồng dạng bậc 2 2 2 6 y = -a2u + a1v + 2a3uv - a4 (u - v )+ a6 nguyenducthuan@i-1hua.edu.vnj-1 i-1 j-1 6. Chuyển đổi đa thức x=ååaiju v ; y=ååbiju v n Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 32
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 3.Hiệuchỉnhhìnhhọc CHỌN ĐIỂM KHỐNG CHẾ MẶT ĐẤT 1. Phân bố đều 2. Đủ số lượng 3. Độ chính xác cao 4. Dễ nhận biết nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 33
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 3.Hiệuchỉnhhìnhhọc ẢNH HƯỞNG CỦA SỐ LƯỢNG VÀ SỰ PHÂN BỐ ĐIỂM KHỐNG CHẾ MẶT ĐẤT ĐẾN ĐỘ CHÍNH XÁC nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 34
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 3.Hiệuchỉnhhìnhhọc CHỒNG XẾP ẢNH VÀ BẢN ĐỒ nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 35
- III.3.HIỆUCHỈNH ẢNH 3.Hiệuchỉnhhìnhhọc VÍ DỤ VỀ NẮN ẢNH nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 36
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 1. Tăng cường chất lượng và chiết tách đặc tính Tăngcườngchấtlượng ảnhlàthaotácchuyển đổi nhằmtăngtínhdễđọc,dễhiểucủaảnhchongười đoán đọc điềuvẽ. Nhữngphéptăngcườngchấtlượng ảnhthường được sử dụnglàbiến đổicấpđộ xám,biến đổihistogram,tổhợp màu,biến đổimầugiữa2hệRGBvàHIS. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 37
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 1. Tăng cường chất lượng và chiết tách đặc tính Chiếttách đặctínhlàthaotácnhằmphânloại,xắp xếpcácthôngtincósẵntrong ảnhtheocácyêucầuhoặcchỉ tiêu đưaradướidạngcáchàmsố. Chiếttách đặctính đượcthựchiện đốivới3loại đặc tínhchính: - Đặctínhphổ. - Đặctínhhìnhhọc. - Đặctínhcấutrúc. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 38
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 2. Biến đổi cấp độ xám Biến đổicấpđộ xámlàmộtkỹthuậttăngcườngchất lượng ảnh đơngiảnnhằmbiến đổikhoảnggiátrị cấp độ xámmàthiếtbịhiểnthị cókhả năngthể hiện được. Bằngcáchbiến đổinàyhình ảnhtrôngsẽrõhơn. nguyenducthuan@hua.edu.vn Ảnh gốc Sau khi biến đổi tuyến tính Biến đổi cấp độ xám ảnh Aster kênh cận hồng ngoại Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 39
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 3. Thể hiện mầu trên tư liệu ảnh vệ tinh Tổ hợp màu Trén 2 tæ hîp céng mµu Trộn2tổhợpcộngmàu víi nhau ®Ó t¹o thµnh mµu vớs¸ingnh h¬nau để tạothànhmàu sánghơn Trén 2 tæ hîp trõ mµu víi nguyenducthuanTrnhaộun ®2tÓ t¹ổo thh@ợµpnhhua.edu.vntr mµừ um tèàiuv h¬nới nhau để tạothànhmàutối hơn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 40
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 3. Thể hiện mầu trên tư liệu ảnh vệ tinh Tổ hợp màu TỔ HỢP MÀU TỰ NHIÊN Màu tự nhiên: Đỏ:Lục:Chàm = Đỏ:Lục:Chàm nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 41
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 3. Thể hiện mầu trên tư liệu ảnh vệ tinh Tổ hợp màu TỔ HỢP MÀU HỒNG NGOẠI Màu hồng ngoại: Đỏ:Lục:Chàm = Cận hồng ngoại:Đỏ:Lục nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 42
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 3. Thể hiện mầu trên tư liệu ảnh vệ tinh Hiện màu giả Nhữngmàukhácnhaucóthểđượctạothànhcấpđộ xámnhỏ hơncủaảnh đơn.Sựphân địnhmàunhư vậy được gọilàmàugiả. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 43
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 3. Thể hiện mầu trên tư liệu ảnh vệ tinh Hiện màu giả VÍ DỤ: MÀU GIẢ nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 44
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 3. Thể hiện mầu trên tư liệu ảnh vệ tinh Hiện màu giả VÍ DỤ: MÀU GIẢ nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 45
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 4. Các phép biến đổi ảnh Cácphépbiến đổigiữacáckênhcủamộtảnhhoặc giữacác ảnhchụptạinhiềuthời điểmkhácnhaurấthữuích choviệctăngcườngchấtlượngvàchiếttách đặctính. Cóhainhómbiến đổichính: -Biến đổisốhọc. -Biến đổilogic. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 46
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 4. Các phép biến đổi ảnh Biến đổisốhọc Dựatrêncácphéptínhcộng,trừ,nhân,chiavàsự phốihợpgiữachúng đượcsửdụngchonhiềumụcđíchkể cảloạitrừ mộtsốloạinhiễu. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 47
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 4. Các phép biến đổi ảnh Cácphépbiên đổilogic Cácphépbiến đổilogicsửdụngtoántửORvàtoán tử ANDnhiềutrongviệcphântíchtưliệu đathờigianhoặc để chồng ảnhlênbảnđồ. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 48
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 5. Phân tích cấu trúc Cấutrúclàmộttậphợpliênkếtcủacáchìnhmẫunhỏ đượclặplạimộtcách đều đặn. Phântíchcấutrúclàviệcphânloạihaychiatáchcác đặctínhcấutrúctrên ảnhtrongmốiliênquantớihìnhdáng cáchìnhmẫucơbản,mậtđộ vàlượngphânbốcủachúng. Tuyvậy,ngườitavẫnthựchiệnviệcphânloạicấu trúcdựatrêncáckỹthuậtphântíchthốngkêvàphântích chuỗiphổ. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 49
- III.4.BIẾN ĐỔI ẢNH 5. Phân tích cấu trúc Phântíchthốngkêdựatrênmatrậnn*n Cácchỉ số saucủamatrận đượccoinhư cácthôngtin cấutrúc. -Khoảngcấpđộ sángcủahistogram. -Matrậnphươngsai-hiệpphươngsai. -Matrậnnéncốtchạy. Phântíchchuỗiphổ Cáccấutrúc nguyenducthuanđượcphântí@chua.edu.vnhdựatrênviệc ứngdụng chuỗiFurienhằmtìmracácthànhphầnphânbốtheocác hướng,mậtđộ. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 50
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Để giải đoán ảnh,ngoàisựtrợ giúpcủamáytínhvà phầnmềmđể xác địnhcác đặctrưngphổ phảnxạ,người giải đoáncòncăncứvàomộtsốchuẩngiải đoán, đặctrưng củacác đốitượngcũngnhư kinhnghiệmcủacácchuyên gia. Kếtquả giải đoán ảnhphụ thuộcnhiềuvàoyếutốchủ quancủaconngười, để cókếtquả tốtcầnphảicócơsở thốngnhấtkếtquả từ nhiềunguồngiải đoánkhácnhau. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 51
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Nêncóthể chiacácchuẩngiải đoánthành8nhóm chính: -Chuẩn kích thước -Chuẩn hình dạng -Chuẩn bóng râm -Chuẩn độ đen -Chuẩn màu sắc -Chuẩn cấu trnguyenducthuanúc @hua.edu.vn -Chuẩn hình mẫu -Chuẩn mối quan hệ Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 52
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Chuẩn kích thước Kíchthướccủađốitượngtuỳ thuộcvàotỷlệảnh, kíchthướccóthể xác địnhnếulấykíchthước đo đượctrên ảnhnhânvớimẫusốtỷlệcủaảnh(cầnphảichọnmộttỷlệ ảnhphùhợpđể giải đoán). nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 53
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Chuẩn hình dạng Là đặctrưngbênngoàitiêubiểucho đốitượngvàcó ýnghĩaquantrọngtronggiải đoán ảnh. Hìnhdạng đặctrưngchomỗiđốitượngkhinhìntừ trêncaoxuống đượccoilàchuẩngiải đoán ảnhquantrọng (ruộngthườngcódạnghìnhvuônghaychữ nhật,khuvực chungcưcaotầngkhácvớinhàriênglẻ ). nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 54
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Các ngôi nhà, sân vậnguyenducthuann động, sân te@nihua.edu.vns, bụi cây, mặt nước có kích thước và hình dạng khác nhau. Ảnh IKONOS 2003 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 55
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Chuẩn bóng râm Khinguồnphátnănglượng(mặttrờihayrada)không nằmngaytrên đỉnh đầuhoặctrongtrưònghợpnghiêngsẽ xuấthiệnbóngcủađốitượng. Căncứtheobóngcủavậtthể cóthể xác định được chiềucaocủavậtthể. Tuynhiên,bóngrâmtrong ảnhvệtinhquanghọc thườnglàmgiảmkhả nănggiải đoán đốivớikhuvựcnhiều nhàcaotầng,rấtkhónguyenducthuankhăntrong@vihua.edu.vnệcxác địnhdiệntíchcủa vậtthể. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 56
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Chuẩn bóng râm nguyenducthuan@hua.edu.vn Thông tin 3 chiều ảnh IKONOS 2003 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 57
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Chuẩn độ đen Làtổnghợpnănglượngphảnxạcủabềmặtcủađối tượng.Mỗivậtthểđượcthể hiệnbằngmộtcấpđộ ánhsáng nhất địnhtỷlệvớicường độ phảnxạánhsángcủanó. - Ảnh đentrắngbiếnthiêntừmàutrắng đếnmàu đen. - Ảnhmàuthìtone ảnhsẽcho độđậmnhạtmàu để phânbiệtvậtthể khácnhau. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 58
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Chuẩn độ đen Vídụ: -Trên ảnh đentrắngcátkhôphảnxạrấtmạnhánh sángnêncómàutrắng,cát ướtdo độ phảnxạkémhơnnên cómàutốihơn. -Trên ảnhhồngngoại đentrắngthựcvậtphảnxạ mạnhhơnnênchúngcómàutrắngvànướclạihấpthụ hầu hếtbứcxạtrongdảisóngnàynêncómàu đen. Độđậmnhạtnguyenducthuan(nền ảnh)lày@hua.edu.vnếutốrấtquantrọngvàcơ bảntrongviệcgiải đoán ảnh. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 59
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Chuẩn độ đen nguyenducthuan@hua.edu.vn Ảnh đen trắng toàn sắc Ảnh đen trắng hồng ngoại Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 60
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1. Giải đoán ảnh vệ tinh bằng mắt Chuẩn độ đen nguyenducthuan@hua.edu.vn Các địa vật khác nhau thì có nền ảnh khác nhau Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 61
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Chuẩn màu sắc Làmộtyếutốthuậnlợitrongviệcxác địnhchitiết các đốitượng.Vídụ,cáckiểuloàithựcvậtcóthểđượcphát hiệndễdàngthôngquamàusắc. Khisửdụng ảnhhồngngoạimàu,các đốitượngkhác nhausẽchocáctonemàukhácnhau, đặcbiệtlàkhisửdụng ảnh đaphổ tổ hợpmàu. Tuỳ theomụctiêugiải đoán,việcchọnlựacáckênh phổ thíchhợpđể tổnguyenducthuanhợpmàus@ẽhua.edu.vnhiểnthị rõnhấtcác đối tượngmàngườigiải đoánquantâm. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 62
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Chuẩn màu sắc Khách sạn JAL ở Okinawa Nền màu của: -Nước biển -Nước tù đọng -Rừng - Đường nguyenducthuan@hua.edu.vn -Mái nhà Ảnh IKONOS 2003 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 63
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Chuẩn màu sắc nguyenducthuan@hua.edu.vn Ảnh màu tự nhiên Ảnh màu giả Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 64
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1. Giải đoán ảnh vệ tinh bằng mắt Chuẩn màu sắc Ảnh màu tự nhinguyenducthuanên @hua.edu.vnẢnh màu hồng ngoại Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 65
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Chuẩn cấu trúc Làtầnsốlặplạicủasựthay đổitone ảnhchomộtkhu vựccụthể trênmộtvùng ảnhmàtrongmốiquanhệvớiđối tượng đócócấutrúclàmịnhaysầnsùi. Chuẩncấutrúccũngtuỳ thuộcvàotỷlệảnhvàcấu trúcmịnthườngthể hiện đốitượnglà đồngchấthoặccóbề mặtbằngphẳng. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 66
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1. Giải đoán ảnh vệ tinh bằng mắt Chuẩn cấu trúc nguyenducthuan@hua.edu.vn Cấu trúc mịn của nước biển, bãi cỏ; cấu trúc thô của câycối, thực vật. Ảnh IKONOS 2003 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 67
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1. Giải đoán ảnh vệ tinh bằng mắt Chuẩn hình mẫu Liênquan đếnviệcsắpxếpcủađốitượngvềmặt khônggianmàmắtngườigiải đoáncóthể phânbiệt được. Đâylàdạngtương ứngvớivậtthể theomộtquyluật nhất định,nghĩalàsựlặplạitheotrậttựcụthể củatone ảnh haycấutrúcsẽtạorasựphânbiệtvà đồngthờicóthể nhận biết đượchìnhmẫu. Hìnhmẫucungcấpthôngtintừsựđồngnhấtvềhình dạngcủachúng. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 68
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1. Giải đoán ảnh vệ tinh bằng mắt Chuẩn hình mẫu nguyenducthuan@hua.edu.vn Sự phân bố đều của nhà ở Phân bố không đều của cây trong trong khu dân X công viên và 2 bên đường. Ảnh IKONOS 2003 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 69
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Chuẩn mối quan hệ Làsựphốihợptấtcảcácyếutốgiải đoán,môitrường xungquanhhoặcmốiliênquancủađốitượngnghiêncứu vớicác đốitượngkhácsẽcungcấpmộtthôngtingiải đoán quantrọng để giảmnhẹ việcxác địnhchínhxác đốitượng. Vídụ,khuvựcthươngmạisẽliênquan đếncác đườnggiaothônglớn;khudâncưsẽcónhiềutrườnghọc, côngviên nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 70
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1. Giải đoán ảnh vệ tinh bằng mắt Chuẩn mối quan hệ nguyenducthuan@hua.edu.vn Độ cao, vị trí, tương hỗ Ảnh IKONOS 2003 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 71
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Ảnhtổnghợpmầu Tư liệu ảnhvệtinhdùng để giải đoánbằngmắttốt nhấtlàcác ảnhtổnghợpmầu.Lựachọnkênhphổđể tổng hợpmầulàmộtcôngviệcquantrọngquyết địnhchấtlượng thôngtincủakếtquả tổnghợpmầu.Việclựachọnkênhphổ đượcxác địnhtrêncơsởnhư sau: - Đặctínhphảnxạphổ củacác đốitượngcầnđoán đọc điềuvẽ. -Nhiệmvụđonguyenducthuanán đọc điềuv@hua.edu.vnẽ. -Yêucầuđốivớilựcphângiải. - Đặc điểmcủavùngcầntổnghợpmầu Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 72
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Gdaviễnthámvàchuyểnkqgiải đoánlênbảnđồ nền Kếtquả giải đoán ảnhbaogiờ cũng đượcchuyểnlên bản đồ nền.Bảnđồ nền để thể hiệnkếtquả giải đoán ảnh phảithỏamãncác điềukiện: -Cómộttỷlệphùhợpvà đủ chínhxác. -Cáchệthống địnhvịtọađộđịalýphải đượcthể hiện đầy đủ. -Nềnbảnđồ phảisángvàcácthôngtincơbảnphải đượcinsaochokhônguyenducthuannggâykhó@khhua.edu.vnănchoviệcthể hiệncác kếtquả giải đoán ảnh. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 73
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt Gdaviễnthámvàchuyểnkqgiải đoánlênbảnđồ nền Có4phươngpháp để chuyểnkếtquảđoán đọc điều vẽ lênbảnđồ nền: -Canvẽ -Chiếuquanghọc -Sửdụnglướiôvuông -Sửdụngcácthiếtbịđoảnh nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 74
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt GIẢI ĐOÁN ẢNH ASTER Nước :Xanhthẫm Rừng : Đỏ tươi Đấttrangtrại:Đỏ nhạt Sỏi :Xámtrắng Đôthị :Trắng Đường :Trắngxanh nguyenducthuan@hua.edu.vn Ảnh ASTER tổ hợp màu giả từ kênh 3,2,1 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 75
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt GIẢI ĐOÁN LỚP PHỦ -Cácvùng đendodòng nhamthạch đôngcứnglại. -Cácvùnglamsẫmlà rừngnhiệt đới. -Vùnglốmđốmgầnbờ nguyenducthuan@bihua.edu.vnểnlàvùngtrồngmía, dứahoặckhudâncư. Ảnh đảo Lớn của Hawaii, tổ hợp màu giả Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 76
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt GIẢI ĐOÁN CÁC LOẠI RỪNG Ảnh QuickBird Rừng Kumamoto nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 77
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt GIẢI ĐOÁN LŨ LỤT Diễnbiến -Haithángmưanặnghạt -Giếtchếttrên120người -2,5triệungườibịthương -Tổnthấtvàtànphánặngnề Ảnh -Mây :trắngvàhồng nguyenducthuan-N@ướhua.edu.vnc:đen - Đấtrắn:dacamvànâu Trận lụt ở Thailand và Campuchia ảnh MODIS (1km), 10-09-2002 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 78
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt GIẢI ĐOÁN CHÁY RỪNG -Gồmhơn6000mẫu -Hộpđỏ chỉ khuvựccháy - Đámkhóidày đặcthổivề hướngTâyquavịnhThailand nguyenducthuan@hua.edu.vn Đám cháy lớn ở phía Nam Việt Nam, ảnh tổ hợp màu tự nhiên MODIS, 14 –04 –2002 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 79
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt GIẢI ĐOÁN NÚI LỬA -Núilửađanghoạt động -Nhìntừtrênxuốngnhư mắtbò -Dấuhìnhtròn -Vùngsáng(khôngphải nguyenducthuan@hua.edu.vnrừng)làdòngchảy Núi lửa Mayon, Đông Nam Luzon, Philippins, 04-08-1997 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 80
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt GIẢI ĐOÁN MỎ Kênh nhìn thấy và cận hồng ngoại Kênh hồng ngoại sóng ngắn nguyenducthuan@hua.edu.vn Mỏ Escondida, Chi Lê, ảnh ASTER Nổi bật các loại đá khác nhau và thay đổi gây ra do khai thác mỏ. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 81
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt GIẢI ĐOÁN MÔI TRƯỜNG nguyenducthuan@hua.edu.vn Vïng thùc vËt bÞ nhiÔm dÇu Ảnh đa phổ QuickBird dùng để phát hiện các vấn đề về môi trường Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 82
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt GIẢI ĐOÁN KHẢO CỔ nguyenducthuan@hua.edu.vn Tìm kiếm hoá thạch khủng long ở sa mạc Gobi của Mongolia Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 83
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt GIẢI ĐOÁN KHÍ QUYỂN Cuộnkhóibụithổi về phíaNamvàcuối cùngtanbiếnqua nguyenducthuan@hua.edu.vnbiển Ảrập. Bão cát ở Pakistan Ảnh tổ hợp màu tự nhiên MODIS 26/4/2003 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 84
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt GIẢI ĐOÁN BÃO NHIỆT ĐỚI ẢnhchothấybãoChoi-Wan cáchTokyo490dặm. Điqua Tokyo, Choi - Wan chuyển hướng Đông đidọcđếncuối đảo. nguyenducthuanB@ãohua.edu.vn nhiệt đới Choi-Wan đến gần Nhật Bản. Ảnh tổ hợp màu tự nhiên MODIS 21 –09 –2003 Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 85
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 1.Giải đoán ảnhvệtinhbằngmắt GIẢI ĐOÁN ĐẠI DƯƠNG Trên đấtliền -Màulụcsẫmbiểuthị câycao. -Màuvàngbiểuthị cây thấp Ngoài đạidương nguyenducthuan@hua.edu.vn-Màudacamvàvàng biểuthị nước ấm. -Xanhlamchỉ nước Nhiệt độ mặt biển và chỉ số thực vật từ ảnh MODIS lạnhhơn. Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 86
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 2.Giải đoán ảnhvệtinhtheophươngphápsố Kháiniệm Để xác địnhtừngpixelhoặcvùngvàomộtsốgiớihạn nhómvớiđặc điểm đồngnhất. Nhữngnhóm đó đượcphânchiabaogồmlớp,loại, hàng, độ lớn,mậtđộ, Trongviễnthámphânloạiphổ biếnnhấtlàphânloại lớpphủ thổ nhưỡng,thựcvật, nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 87
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 2.Giải đoán ảnhvệtinhtheophươngphápsố Kháiniệm NỘI DUNG CỦA PHÂN LOẠI nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 88
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 2.Giải đoán ảnhvệtinhtheophươngphápsố Cóhaiphươngphápphânloại đaphổ: -Phươngphápphânloạicókiểm định -Phươngphápphânloạikhôngkiểm định nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 89
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 2.Giải đoán ảnhvệtinhtheophươngphápsố Phươngphápphânloạicókiểm định Phépphânloạisửdụngcácdữliệukiểmtraxác định từ thực địa. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 90
- III.5.GIẢI ĐOÁN ẢNHVỆTINH 2.Giải đoán ảnhvệtinhtheophươngphápsố Phươngphápphânloạikhôngkiểm định Phépphânloạichỉ sử dụngcác đặctrưnghoặctính chấttrên ảnh. nguyenducthuan@hua.edu.vn Monday, January 09, 2012 nguyenducthuan@hua.edu.vn 91



