Luận văn Các biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ vận hành bảo dưỡng công ty dịch vụ kỹ thuật dầu khí

Nội dung text: Luận văn Các biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ vận hành bảo dưỡng công ty dịch vụ kỹ thuật dầu khí

1. i H c Qu c Gia Tp H Chí Minh TR NG I H C BÁCH KHOA Tr n Qu c V CÁC BI ỆN PHÁP NÂNG CAO CH ẤT L ƯỢNG ĐỘ I NG Ũ V ẬN HÀNH B ẢO D ƯỠNG CƠNG TY D ỊCH V Ụ KỸ THU ẬT D ẦU KHÍ Chuyên ngành: QU N TR DOANH NGHI P Mã s ngành: 12.00.00 LU N V N TH C S Tp H Chí Minh, Tháng 02 N m 2004 tp://nghoangvan137.blogspot.com
2. CƠNG TRÌNH C HỒN THÀNH T I TR NG I H C BÁCH KHOA I H C QU C GIA TP H CHÍ MINH Cán b h ng d n khoa h c: PGS, TS H Thanh Phong Cán b ch m nh n xét 1: Cán b ch m nh n xét 2: Lu n v n Th c s c b o v t i H I NG CH M B O V LU N V N TH C S TR NG I H C BÁCH KHOA, ngày tháng n m 2004 tp://nghoangvan137.blogspot.com
3. i H c Qu c Gia Tp. H Chí Minh CNG HỊA XÃ H I CH NGH A VI T NAM TR NG I HC BÁCH KHOA c L p – T Do – Hnh Phúc NHI ỆM V Ụ LU ẬN V ĂN TH ẠC S Ĩ H và tên h c viên: TR N QU C V Phái: Nam Ngày, tháng, n m sinh: 26 – 07 – 1961 Nơi sinh: Minh h i Chuyên ngành: Qu n tr Doanh nghi p Khố 11 MS: 12.00.00 I. TÊN TÀI : CÁC BI N PHÁP NÂNG CAO CH T L NG I NG VN HÀNH B O D NG CƠNG TY D CH V K THU T D U KHÍ. II. NHI M V VÀ N I DUNG: - Gi i thi u cơng ngh khai thác d u thơ, các quá trình và cơng ngh , thi t b ch y u. - La ch n, xây d ng các tiêu chí ánh giá i ng nhân viên v n hành và b o d ng phù h p v i c im ngành ngh v i các tr ng s t ơ ng ng. - ánh giá th c tr ng i ng v n hành và b o d ng khai thác d u khí c a cơng ty. - Xây d ng các bi n pháp nâng cao ch t l ng i ng nhân viên v n hành và b o d ng ca cơng ty. III. NGÀY GIAO NHI M V :18/09/2003. IV. NGÀY HỒN THÀNH NHI M V : V. H VÀ TÊN CÁN B H NG D N : PGS, TS H THANH PHONG Cán B H ng D n Ch Nhi m Ngành B Mơn Qu n Lý Ngành PGS, TS H Thanh Phong Ni dung và c ơ ng lu n v n th c s ã c H i ng Chuyên Ngành thơng qua. Ngày tháng n m 2004. PHỊNG ÀO T O S H KHOA QU N LÝ NGÀNH tp://nghoangvan137.blogspot.com
4. Li C m ơn
     Xin chân thành c m ơn s h ưng d n và ch b o t n tình c a Phĩ Giáo s ư, Ti n s H Thanh Phong trong su t th i gian h c t p ã qua c ng nh ư trong th i gian h ưng d n th c hi n lu n v n này. Xin trân tr ng ghi ơn quí Th y Cơ, nh t là nh ng Th y Cơ khoa Qu n lý Cơng nghi p, tr ưng i h c Bách khoa Tp HCM ã nhi t tình truy n d y nh ng ki n th c quí báu, nh ng ph ươ ng pháp nghiên c u c n b n và nh ng cơng c h tr c l c cho quá trình làm vi c và nghiên c u hi n t i c ng nh ư trong t ươ ng lai c a nh ng ng ưi i sau chúng tơi. Xin bày t lịng bi t ơn v i gia ình, các anh, ch , em, ch d a tinh th n v i nh ng hy sinh th m l ng khơng m t m i mà con, em ã nh n. Xin chân thành c m ơn các b n ng nghi p, các b n l p Cao h c QTDN khĩa 11 và 12 ã nhi t tình giúp trong su t khĩa h c v a qua. Xin c m ơn t t c ! Trân tr ng. 02/2004 tp://nghoangvan137.blogspot.com
5. ABSTRACT Human resource currently plays an important role in achieving quality in production and services. Therefore, it is necessary that the competence of people should be involved in and invested in appropriately. To achieve this, it is important that the employees’ genuine competence should be well appraised and the optimum solutions for the problems identified could be selected properly. Based on the criteria sets of employee’s appraisal available, the author analyzed and selected the most appropriate criterion, then applied the AHP method (Analytic Hierarchy Process) to establish weighted factors of these criterions. These factors are also applied to the arrangement of the priority into selecting the measures for upgrading employees’ competence Through out the assessment on competence periodically and the priority, we may be able to create targets, measures, programmes, which are aimed to upgrade the competence for staffs The above-mentioned procedure was applied to set up the training courses and necessary activities for upgrading the competence of the operation and maintenance department in the Petroleum technical services company. tp://nghoangvan137.blogspot.com
6. TĨM T ẮT LU ẬN V ĂN Ngu n nhân l c hi n nay ĩng vai trị quan tr ng trong vi c nâng cao ch t l ng sn xu t và d ch v . Vì v y, ch t l ng con ng i c n ph i c quan tâm và u t úng m c. t c yêu c u này, c n ph i ánh giá úng th c tr ng n ng l c c a nhân viên, ng th i xác nh c các các gi i pháp h p lý i v i các v n phát sinh. Da vào các tiêu chu n dùng ánh giá nhân viên s n cĩ, qua k t qu phân tích cơng vi c, lu n v n xu t m t b tiêu chu n dùng ánh giá nhân viên, sau ĩ s d ng Ph ơ ng pháp Quá trình phân tích th b c ( Analytic Hierarchy Process – AHP) xây d ng tr ng s cho các tiêu chu n ánh giá. Các tr ng s này ng th i cng c dùng nh là các th b c u tiên trong vi c l a ch n các bi n pháp nâng cao ch t l ng nhân viên. Vi các th b c u tiên này, k t h p nh k ánh giá th c tr ng n ng l c nhân viên, chúng ta cĩ th xây d ng các m c tiêu, bi n pháp, và các ch ơ ng trình nâng cao ch t l ng thích h p cho i ng nhân viên c a b ph n và cho cơng ty. Trong lu n v n này, các ý t ng trên c v n d ng cho tr ng h p c a b ph n vn hành và b o d ng c a cơng ty, xây d ng các ch ơ ng trình ào t o và hành ng c n thi t nh m b o m và nâng cao ch t l ng nhân viên. tp://nghoangvan137.blogspot.com
7. MC L C 0 CH ƯƠ NG M ở Đầ U 1 0.1 T V N 1 0.2 MC TIÊU TÀI VÀ N I DUNG NGHIÊN C U 3 0.3 PH NG PHÁP NGHIÊN C U 4 0.4 PHM VI NGHIÊN C U 6 0.5 NI DUNG TĨM T T 7 1 CH ƯƠ NG I: C Ơ S ở LÝ LUậN 8 1.1 QUN TR NGU N NHÂN L C VÀ BI N PHÁP NÂNG CAO CH T L NG NHÂN VIÊN 8 1.1.1 Qu n tr ngu n nhân l c: 8 1.1.2 Nâng cao ch t l ưng nhân viên: 9 1.2 QUÁ TRÌNH ÁNH GIÁ NHÂN VIÊN : 10 1.2.1 Mc ích: 10 1.2.2 Ni dung, trình t th c hi n: 11 1.3 CÁC TIÊU CHU N ÁNH GIÁ NHÂN VIÊN : 15 2 CH ƯƠ NG II: GI ớI THI ệU B ộ PH ậN V ậN HÀNH B ảO D ƯỡNG 18 2.1 C C U T CH C: 18 2.1.1 Sơ b máy t ch c: 18 2.1.2 B ph n v n hành và b o d ưng: 19 2.1.2.1 Cơ c u 19 2.1.2.2 Ch c n ng các b ph n: 20 2.2 GII THI U H TH NG CƠNG NGH VÀ THI T B CH Y U: 21 2.2.1 Các h th ng cơng ngh ch y u: 21 2.2.2 Các máy mĩc, thi t b ch y u: 23 2.3 NHI M V VÀ QUAN H CƠNG VI C TH NG NGÀY : 24 2.4 YÊU C U CƠNG VI C 27 3 CH ƯƠ NG III: L ựA CH ọN XÂY D ựNG TIÊU CHU ẩN ĐÁNH GIÁ 29 3.1 YÊU C U C A B TIÊU CHU N 29 3.2 GII THI U MƠT S MƠ HÌNH ÁNH GIÁ 29 3.2.1 Mơ hình 1 29 3.2.2 Mơ hình 2 30 3.2.3 Các mơ hình khác: 30 3.2.4 Mơ hình ang s d ng c a cơng ty 32 3.3 TRÌNH T XÂY D NG MƠ HÌNH ÁNH GIÁ NHÂN VIÊN TRONG CƠNG TY 34 3.3.1 Xây d ng c u trúc: 34 3.3.2 La ch n thang o: 37 3.3.3 Thi t l p tr ng s : 37 3.3.3.1 Gi i thi u ph ơ ng pháp 37 3.3.3.2 Bng câu h i 39 3.3.3.3 La ch n chuyên gia 39 3.3.3.4 Tng h p ý ki n ánh giá tr ng s 40 3.3.3.5 Kt qu tính tốn: 41 3.4 KT QU XÂY D NG MƠ HÌNH 44 tp://nghoangvan137.blogspot.com
8. 4 CH ƯƠ NG IV: ĐÁNH GIÁ CH ấT L ƯợNG, N ĂNG L ựC NHÂN VIÊN 47 4.1 QUY TRÌNH TH C HI N 47 4.2 IM ÁNH GIÁ : 48 4.2.1 Thang im: 48 4.2.2 Hưng d n tính im: 49 4.2.3 im chu n so sánh: 50 4.3 KT QU KH O SÁT ÁNH GIÁ 50 4.3.1 Tng h p s l ưng nhân viên: 50 4.3.2 Tng h p k t qu ánh giá: 51 4.4 ÁNH GIÁ TH C TR NG CHT L NG NHÂN VIÊN 53 4.4.1 Nh n xét chung 53 4.4.2 ánh giá im y u 54 4.5 XÁC NH TH T CÁC IM C N C I TI N 57 5 CH ƯƠ NG V: CÁC BI ệN PHÁP NÂNG CAO CH ấT L ƯợNG Độ I NG Ũ NHÂN VIÊN 60 5.1 QUY TRÌNH XÂY D NG CÁC BI N PHÁP 60 5.2 XÁC NH NHU C U: 61 5.3 THI T L P CÁC M C TIÊU C I TI N 62 5.4 LA CH N CÁC BI N PHÁP 63 5.5 XÂY D NG CH NG TRÌNH HÀNH NG 66 6 CH ƯƠ NG VI: K ếT LU ậN, KI ếN NGH ị 76 6.1 KT LU N 76 6.1.1 Tĩm l ưc 76 6.1.2 Nh n xét 77 6.1.3 Gi i h n áp d ng và h ưng m r ng tài 77 6.2 KIN NGH 77 6.2.1 i v i cơng ty 77 6.2.2 i v i tài 79 PHN PH L C PH L C 1 A1 PH L C 2 B1 PH L C 3 C3 PH L C 4 D1 PH L C 5 E 1 PH L C 6 F1 PH L C 7 G1 PH L C 8 H1 tp://nghoangvan137.blogspot.com
9. DANH M C HÌNH V Hình 0-1: Quy trình xây d ng các bi n pháp nâng cao ch t l ng nhân viên 5 Hình 1-1: N ng l c nhân viên xét theo y u t c u thành 16 Hình 1-2: N ng l c xét theo l nh v c 17 Hình 2-1: S ơ t ch c cơng ty 18 Hình 2-2: S ơ t ch c i v n hành b o d ng 19 Hình 3-1: C u trúc các tiêu chu n ánh giá nhân viên 35 Hình 3-2: K t qu mơ hình c u trúc các tiêu chu n ánh giá nhân viên 44 Hình 3-3: T ng h p tr ng s tuy t i các tiêu chu n ph i Hình 4-1: Quy trình ánh giá nhân viên 48 Hình 4-2: Ma tr n xác nh nhu c u c i ti n 58 Hình 5-1: Quy trình xây d ng các bi n pháp nâng cao ch t l ng nhân viên 60 tp://nghoangvan137.blogspot.com
10. DANH M C B NG BI U Bng 3.1: Các tiêu chu n ánh giá nhân viên 33 Bng 3.2: H ng d n, gi i thích cách cho im 39 Bng 3.3: im s t ơ ng ng m c quan tr ng gi a hai tiêu chu n 39 Bng 3.4: T ng h p im s ánh giá c a các chuyên gia 40 Bng 3.5: Tr ng s các tiêu chu n chính 42 Bng 3.6: Tr ng s các tiêu chu n ph trong tiêu chu n n ng l c 42 Bng 3.7: Tr ng s các tiêu chu n ph trong tiêu chu n thái 43 Bng 3.8: Tr ng s các tiêu chu n ph trong tiêu chu n k t qu làm vi c 43 Bng 3.9: S p x p nhĩm u tiên các tiêu chu n 45 Bng 4.1: T ng h p s l ng nhân viên v n hành và b o d ng 50 Bng 4.2: im ánh giá nhân viên 52 Bng 4.3: Các giá tr th ng kê c a im ánh giá chung và tiêu chu n chính 54 Bng 4.4: S l ng nhân viên khơng t yêu c u, phân theo các tiêu chu n ph 54 Bng 4.5: S l ng nhân viên khơng t yêu c u, phân theo b ph n 55 Bng 4.6: S l ng nhân viên khơng t yêu c u, phân theo c p b c 55 Bng 4.7: T ng h p các c tr ng th ng kê các tiêu chu n ph 57 Bng 5.1: So sánh các bi n pháp nâng cao ch t l ng nhân viên 65 Bng 5.2: N i dung ch ơ ng trình hu n luy n, ào t o c a cơng ty 73 Bng 6.1: L ch trình ánh giá ngh 78 tp://nghoangvan137.blogspot.com
11. 0 Ch ươ ng m ở đầ u 0.1 Đặt v ấn đề Khai thác D u khí là m t trong nh ng ngành cơng nghi p n ng ng d ng nhi u thành t u khoa h c k thu t cao, cơng ngh tiên ti n, trang thi t b hi n i yêu c u ho t ng tin c y và chính xác. ây cng là ngành cơng nghi p khai thác cĩ l ơi nhu n cao ng th i mang l i nhi u l i ích cho n n kinh t qu c dân. Tuy nhiên, ây c ng là ngành cơng nghi p ch a nhi u nguy c ơ, r i ro nh cháy, n , c h i, mang n nh ng t n th t to l n v con ng i, tài s n và mơi tr ng. Chính vì v y, cơng nghi p khai thác d u thơ và khí ng hành cĩ nh ng ịi h i, yêu c u kh c khe i v i i ng v n hành, khai thác v trình tay ngh , v ki n th c, k n ng và nh ng kh n ng khác nh kh n ng làm vi c d i c ng và áp lc cơng vi c cao, v i ý th c cao v an tồn trong cơng vi c, sinh ho t ( ịi h i ph i tuân th nh ng qui trình nghiêm nh t), kh n ng ng phĩ v i nh ng tình hu ng kh n c p, nguy hi m ( ịi h i cĩ nh ng ph n ng chính xác, h u hi u và hi u qu ) Ti Vi t nam, cùng tham gia th m dị khai thác d u khí hi n nay, cĩ r t nhi u cơng ty n t nhi u qu c gia nh sau: Anh: BP, Enterprise, British Gas, Lasmo, ONGC-BP/Statoil (Liên doanh v i An và Na uy); M : Mobil, Occidental, MJC (Liên doanh v i Nh t) , Shell (cơng ty a qu c gia); Pháp: Total; Áo: OMV; Úc: BHP, Anzoil; Hàn Qu c: Pedco; Nh t: AEDC, Idemitsu, JVPC (Liên doanh v i Vi t nam); Malaixia: Petronas; Canada: Oxy Canadian, Sceptre Resources; B : FINA; Vietsopetro (Liên doanh gi a Liên xơ c, nay là Nga v i Vi t nam) Các cơng ty nĩi trên u cĩ nh ng kinh nghi m và th m nh riêng, h u h t u cĩ th m nh n tồn b ho t ng t b c th m dị cho n khai thác d u và khí. Tuy nhiên nh m chia s r i ro và ng th i khai thác th m nh riêng c a t ng cơng ty, các cơng ty này dù c nh tranh v i nhau v n cĩ xu h ng liên doanh, liên k t v i nhau trong t ng m ng ho t ng c th . M t xu h ng khác nh m khai thác th mnh c a i tác mà v n gi quy n ch ng trong ho t ng kinh doanh c a tp://nghoangvan137.blogspot.com
12. mình, ng th i v i m c ích chia s r i ro và t p trung vào vi c phát huy nh ng nng l c ch y u, là vi c s d ng d ch v c a các cơng ty cung c p d ch v chuyên nghi p khác. Nhu c u v m t d ch v v n hành và b o d ng khai thác d u khí chuyên nghi p và hi u qu trong n c hình thành v i qui mơ và yêu c u ngày càng cao. Nm b t nhu c u này, Cơng Ty D ch V K Thu t D u Khí, c thành l p trên c ơ s sáp nh p cơng ty D ch V K Thu t D u Khí Và a V t Lý và Cơng ty D ch V Du Khí vào n m 1993, bao g m m t s cơng ty con ho t ng trong nhi u l nh v c dch v khác nhau, mang l i nh ng thành qu nh t nh. n 09/2002, cơng ty con PTSC Production Services ra i nh m m c ích chuyên nghi p hĩa ho t ng d ch v c a cơng ty v i các ch c n ng ch y u: - Cung c p d ch v v n hành, b o d ng, s a ch a các giàn khai thác ngồi kh ơi. - Kt n i, chuy n giao thi t b v n hành t xa, kh o sát ki m tra d i áy bi n. - Cung c p lao ng lành ngh cho các giàn khoan, tàu d ch v , xà lan khai thác, bao g m các nhân viên ho t ng trên b . Cho n nay, cơng ty ã cung c p d ch v cho các khách hàng sau: +Liên doanh Vietsopetro (t i các m B ch h , R ng) +Liên doanh D u Khí Vi t Nh t – JVPC (m R ng ơng) +Petronas Carigali (m Ruby, tàu d ch v Ruby) +BP (M Nam Cơn s ơn) Mc dù cĩ nh ng y u t thu n l i nh t nh ngay t nh ng ngày u ho t ng, Cơng ty PTSC Production Services ang ph i i u v i th c tr ng c nh tranh ngày càng quy t li t, v i nh ng yêu c u ch t l ng ngày càng cao t phía khách hàng. M t khác, nhu c u xây d ng m t i ng nhân viên lành ngh , chuyên nghi p, áp ng các tiêu chu n nh t nh, th a mãn các nhu c u, mong mu n c a khách hàng ịi h i cơng ty cĩ nh ng n l c tìm ki m nh ng bi n pháp nâng cao ch t l ng i ng nhân viên trong chi n l c chung phát tri n ngu n nhân l c ca mình. ĩ là lý do hình thành tài “Các bi n pháp nâng cao ch t l ng i ng v n hành và b o d ng c a cơng ty PTSC”. tp://nghoangvan137.blogspot.com
13. t c m c tiêu này, cơng ty c n xây d ng cho mình m t b tiêu chu n ánh giá phù h p th c t làm c ơ s ánh giá n ng l c i ng nhân viên v n hành và b o dng c a cơng ty, qua ĩ tìm ra nh ng bi n pháp ng n h n và dài h n nh m nâng cao n ng l c và ch t l ng c a nhân viên. V m t th c t , tài giúp t các k t qu c th nh sau: - ánh giá th c tr ng n ng l c i ng nhân viên v n hành và b o d ng c a cơng ty. - Cung c p các thơng tin làm c ơ s ho t ng qu n tr ngu n nhân l c (ho ch nh, tuy n d ng, ào t o, tr l ơ ng, khen th ng, thuyên chuy n nhân viên, c i ti n c ơ c u t ch c ) c a b ph n k thu t v n hành b o d ng nĩi riêng và cơng ty nĩi chung. - Qua ĩ nâng cao ch t l ng i ng nhân viên, hình nh cơng ty, giúp thu hút khách hàng, m r ng th tr ng. V m t lý thuy t, tài giúp gĩp ph n làm c ơ s cho vi c nghiên c u ánh giá ch t lng i ng v n hành b o d ng trong ho t ng cung c p d ch v v n hành, b o dng khai thác d u khí. 0.2 Mục tiêu đề tài và n ội dung nghiên c ứu 1. M c tiêu: ánh giá c th c tr ng và xu t các bi n pháp nâng cao ch t l ng i ng nhân viên v n hành và b o d ng c a cơng ty D ch v K thu t d u khí- PTSC Production Services 2. N i dung nghiên c u: t c m c tiêu này, tài s th c hi n các n i dung sau: - Gi i thi u cơng ngh khai thác d u thơ, bao g m các quá trình và cơng ngh , thi t b ch y u. - Xây d ng các tiêu chí ánh giá i ng nhân viên v n hành và b o d ng. - ánh giá th c tr ng i ng v n hành và b o d ng khai thác d u khí c a cơng ty. - Xây d ng các bi n pháp nâng cao ch t l ng i ng nhân viên v n hành và b o dng c a cơng ty. tp://nghoangvan137.blogspot.com
14. 0.3 Ph ươ ng pháp nghiên c ứu Quá trình th c hi n c th hi n theo s ơ d i ây: tp://nghoangvan137.blogspot.com
15. Nghiên cu Lý thuy t Phân tích cơng vi c, xác đnh yêu c u, đc đim cơng vi c Nghiên c u đnh tính Xây d ng c u trúc th bc đánh giá So sánh c p và cho đim Nghiên c u /Cơng c AHP đnh l ng Xác đnh tr ng s ánh giá n ng l c n i ng d ng b /K t h p thơng tin ph n h i ánh giá th c tr ng, xác đnh đim m nh, đim y u xu t, ki n ngh Xây d ng các bi n pháp Hình Error! No text of specified style in document. -1: Quy trình xây d ựng các bi ện pháp nâng cao ch ất lượng nhân viên Các lý thuy t, ph ơ ng pháp nghiên c u c ơ b n, c v n d ng nh sau: 1. Ph ơ ng pháp nh tính nh m xây d ng c u trúc các tiêu chí ánh giá, theo các bc d i ây: tp://nghoangvan137.blogspot.com
16. - T nh ng c im c a cơng ngh và qui trình khai thác d u thơ, các yêu c u m b o ch t l ng d ch v c a khách hàng, ti n hành phân tích cơng vi c, xây dng các tiêu chu n cơng vi c. - Tham kh o ý ki n các chuyên gia ho t ng trong l nh v c qu n tr ngu n nhân lc và khai thác d u khí, các khách hàng m c tiêu nh m ch n l c các tiêu chí cn thi t và xây d ng c u trúc thích h p Ph ơ ng pháp ph ng v n tr c ti p k t h p v i các b n câu h i chu n b s n c áp dng trong b c này. 2. Ph ơ ng pháp nh l ng nh m thi t l p các tr ng s thích h p cho các tiêu chí Sau khi nh n và xây d ng c các tiêu chí ánh giá c n thi t v i c u trúc thích hp, vi c xác nh tr ng s các tiêu chí c th c hi n b ng các ph ơ ng pháp nh lng nh sau: - Sp x p th t và cho im - So sánh c p và cho im Trong nghiên c u này s s d ng cơng c AHP, v i s h tr c a ph n m m Expert Choice, là m t trong nh ng ph ơ ng pháp nh l ng theo ĩ t ng c p tiêu chí tơ ng ng c so sánh và cho im, sau ĩ d c x lý nh m xác nh tr ng s tng tiêu chí. 3. Ph ơ ng pháp qui n p, suy di n c ph i h p trong quá trình v n d ng lý thuy t l a ch n các gi i pháp nâng cao ch t l ng. 0.4 Ph ạm vi nghiên c ứu Do gi i h n v th i gian, ngu n l c nên tài gi i h n trong các ph m vi nh sau: - Ch xây d ng các tiêu chí ánh giá cho b ph n ch y u và tr c ti p t o giao dch v là i ng K s , Cơng nhân, K thu t viên, ch a bao g m các i tng h tr nh ph c v h u c n, v n chuy n hay l c l ng gián ti p, nhân viên v n phịng - Gi i h n nghiên c u các iu ki n, c im c a th tr ng d ch v v n hành, bo d ng khai thác d u thơ trong n c, xây d ng tiêu chí ánh giá cho n i b cơng ty. tp://nghoangvan137.blogspot.com
17. - Thu th p, tham kh o ý ki n chuyên gia, các thơng tin ph n h i t khách hàng ch y u thu th p khu v c Thành ph H Chí Minh và Bà R a V ng tàu. 0.5 Nội dung tĩm t ắt Lu n v n ngồi ph n m u, cĩ các ch ơ ng v i n i dung c th nh sau: Ch ươ ng I: C ơ s lý lu n Qu n tr ngu n nhân l c và quá trình ánh giá nhân viên Ch ươ ng II: Gi i thi u cơng ngh và i ng nhân viên v n hành, b o d ưng Gi i thi u các quá trình, cơng ngh và thi t b chính trong khai thác d u khí Ch ươ ng III: L a ch n xây d ng tiêu chu n ánh giá La ch n các tiêu chu n ánh giá trên c ơ s lý thuy t s n cĩ Xây d ng c u trúc th b c Xác nh tr ng s các tiêu chu n Ch ươ ng IV: Kh o sát, ánh giá th c t ch t l ưng, n ng l c i ng Kh o sát, ánh giá th c tr ng tìm ra các im m nh và im y u Xây d ng các m c tiêu c i ti n Ch ươ ng V: Xây d ng các bi n pháp nâng cao ch t l ưng i ng nhân viên Xây d ng các bi n pháp c n thi t Xây d ng ch ơ ng trình hành ng Ch ơ ng VI: K t lu n, ki n ngh tp://nghoangvan137.blogspot.com
18. 1 Ch ươ ng I: C ơ s ở lý lu ận 1.1 Qu ản tr ị ngu ồn nhân l ực và bi ện pháp nâng cao ch ất l ượng nhân viên 1.1.1 Qu n tr ngu n nhân l c: Qu n tr ngu n nhân l c liên quan n hai v n c ơ b n ”Qu n tr ” và “ngu n nhân lc”. Ngu n nhân l c c a m t t ch c c hình thành trên c ơ s c a các cá nhân cĩ vai trị khác nhau và c liên k t v i nhau theo nh ng m c tiêu nh t nh. Ngu n nhân l c khác v i các ngu n l c khác c a doanh nghi p (máy mĩc, thi t b , nguyên v t li u, ph ơ ng pháp cơng ngh ) do chính b n ch t c a con ng i. Nhân viên cĩ các n ng l c, c im cá nhân khác nhau, cĩ ti m n ng phát tri n, cĩ kh nng hình thành các nhĩm h i, các t ch c (nh t ch c cơng ồn, nghi p ồn ) nh m b o v quy n l i c a h , cĩ th ánh giá và t câu h i i v i ho t ng c a các nhà qu n tr , và hành vi c a h cĩ th thay i ph thu c vào chính b n thân c a h ho c s tác ng c a mơi tr ng xung quanh. Qu n tr ngu n nhân l c do v y khĩ kh n và ph c t p h ơn nhi u so v i qu n tr các y u t khác trong ho t ng c a các t ch c. Qu n tr ngu n nhân l c nghiên c u các v n v qu n tr con ng i trong các t ch c và cĩ 2 m c tiêu c ơ b n: - S d ng cĩ hi u qu ngu n nhân l c nh m nâng cao tính hi u qu c a t ch c. - áp ng nhu c u ngày càng cao c a nhân viên, t o iu ki n cho nhân viên c phát huy t i a các n ng l c cá nhân. Các ho t ng liên quan n qu n tr ngu n nhân l c r t a d ng, tuy nhiên cĩ th phân chia thành 3 nhĩm ch c n ng ch y u nh sau: - Nhĩm ch c n ng thu hút ngu n nhân l c Nhĩm ch c n ng này chú tr ng v n m b o cĩ s l ng nhân viên v i các ph m ch t phù h p, th ng bao g m các ho t ng: d báo và ho ch nh ngu n nhân l c, phân tích cơng vi c, ph ng v n, thu th p và x lý các thơng tin v ngu n nhân l c c a doanh nghi p.
19. - Nhĩm ch c n ng ào t o và phát tri n Nhĩm ch c n ng này chú tr ng vi c nâng cao n ng l c c a nhân viên, m b o cho nhân viên trrong doanh nghi p cĩ các k n ng, trình lành ngh c n thi t hồn thành t t cơng vi c và t o iu ki n cho nhân viên c phát tri n t i a các n ng lc cá nhân. Ho t ng ch y u c a nhĩm này bao g m: h ng nghi p, hu n luy n, ào t o k n ng th c hành cho cơng nhân, b i d ng nâng cao trình lành ngh và c p nh t ki n th c qu n lý, k thu t cơng ngh cho cán b qu n lý và cán b chuyên mơn nghi p v . - Nhĩm ch c n ng duy trì ngu n nhân l c Nhĩm ch c n ng này chú tr ng n vi c duy trì và s dng cĩ hi u qu ngu n nhân lc trong doanh nghi p, bao g m hai ch c n ng nh là kích thích, ng viên nhân viên và duy trì, phát tri n các m i quan h lao ng t t p trong doanh nghi p. 1.1.2 Nâng cao ch t l ng nhân viên: s d ng cĩ hi u qu ngu n nhân l c, nh m t c k t qu t i u cho c t ch c và nhân viên ngồi các bi n pháp v m t t ch c, iu c n b n là c n ph i cĩ nh ng bi n pháp thích h p nh m nâng cao ch t l ng i ng nhân viên m i c p . Các bi n pháp này, ph i áp ng c m c tiêu và nhi m v c a t ch c, và trong t ng th i on, ng v i nh ng thu n l i và khĩ kh n khác nhau, cĩ th thay i, tùy theo nhu c u th c t và th c tr ng ngu n nhân l c s n cĩ. cĩ nh ng bi n pháp kh thi và hi u qu , c n cĩ nh ng ánh giá chính xác n ng lc các b phn t ơ ng ng, tìm ra các im m nh phát tri n và im y u kh c ph c, c i ti n. T các k t qu ánh giá này, các ph ơ ng án thích h p s c l a ch n, phân tích và ho ch nh chi ti t. Vi c xem xét phân tích các ph ơ ng án này da trên c ơ s phân tích nh ng im m nh, im y u ã nh n di n c trong b i cnh nh ng thu n l i và khĩ kh n t mơi tr ng bên ngồi và l a ch n các bi n pháp, ph ơ ng án kh thi, l a ch n nh ng ph ơ ng án cĩ tác d ng b tr , khơng tri t tiêu ho c mâu thu n l n nhau xây d ng ch ơ ng trình hành ng c th . Các b c ti n hành c th theo trình t nh sau: 1. ánh giá th c tr ng n ng l c nhân viên
20. - Xây d ng tiêu chu n ánh giá - Kh o sát th c tr ng - Xác nh im m nh, im y u 2. Xây d ng bi n pháp nâng cao ch t l ưng - Xây dng m c tiêu - xu t các bi n pháp, l a ch n các bi n pháp kh thi - Lp k ho ch hành ng 1.2 Quá trình đánh giá nhân viên: 1.2.1 Mc ích: ánh giá n ng l c th c hi n cơng vi c c a nhân viên c s d ng trong nhi u m c ích: - Cung c p thơng tin ph n h i cho nhân viên bi t m c th c hi n cơng vi c c a h so v i các nhân viên khác và so v i các tiêu chu n. - Giúp nhân viên iu ch nh, s a ch a các sai l m trong quá trình làm vi c. - Kích thích ng viên nhân viên thơng qua nh ng iu kho n v ánh giá, ghi nh n và h tr . - Cung c p các thơng tin làm c ơ s cho các v n ào t o, tr l ơ ng, khen th ng, thuyên chuy n nhân viên, c i ti n c ơ c u t ch c - Phát tri n s hi u bi t v cơng ty thơng qua àm tho i v các c ơ h i và ho ch nh ngh nghi p. - Tng c ng quan h t t p gi a c p trên và c p d i. Vi c ánh giá n ng l c th c hi n cơng vi c c a nhân viên cĩ tác ng lên c t ch c l n cá nhân. i v i cá nhân, ánh giá n ng l c là c ơ h i kh ng nh v trí ca h trong doanh nghi p, và thêm c ơ h i th ng ti n trong ngh nghi p. i v i doanh nghi p, các thơng tin ánh giá n ng l c th c hi n cơng vi c c a nhân viên s giúp doanh nghi p ki m tra l i ch t l ng c a các ho t ng qu n tr ngu n nhân lc và cĩ nh ng iu ch nh thích h p nh m nâng cao trình qu n tr ngu n nhân lc, k t qu là vi c t ng n ng su t lao ng, nâng cao tính hi u qu c a t ch c,
21. ng th i áp ng nhu c u ngày càng cao c a nhân viên, phát huy t i a các n ng lc cá nhân và cu i cùng là s th a mãn, tín nhi m c a khách hàng. 1.2.2 Ni dung, trình t th c hi n: Các t ch c, doanh nghi p th ng áp d ng các cách ánh giá khác nhau. Tuy nhiên, ph n l n u th c hi n theo trình t v i các b c nh sau: 1. Xác nh các yêu c u c ơ b n c n ánh giá Thơng th ng nh ng yêu c u này cĩ th suy ra t b n mơ t cơng vi c và bao g m c hai ph n: tiêu chu n hành vi và tiêu chu n v k t qu cơng vi c th c hi n. Các tiêu chu n này c xây d ng chi ti t, rõ ràng và ch rõ m c quan tr ng t ơ ng ng (tr ng s ) c a t ng tiêu chu n. 2. L a ch n ph ươ ng pháp ánh giá thích h p Cĩ nhi u ph ơ ng pháp ánh giá th c hi n cơng vi c khác nhau nh sau: - Ph ơ ng pháp b ng im: ây là ph ơ ng pháp ơ n gi n nh t dùng ánh giá và cho di m d a trên b ng li t kê nh ng cơng vi c và yêu c u ch y u. M i nhân viên s c ánh giá theo t ng yêu c u, sau ĩ t ng h p l i s cĩ k t qu ánh giá chung v nhân viên ĩ. - Ph ơ ng pháp x p h ng luân phiên: ây là ph ơ ng pháp c áp d ng r ng rãi trong các doanh nghi p. T t c nhân viên s c s p x p theo th t gi m d n (ho c t ng d n) v nh ng im chính nh thái làm vi c, k t qu th c hi n cơng vi c Khi t ng h p k t qu s cho bi t ai là ng i th c hi n t t nh t, d n dn n ng i th c hi n cơng vi c y u nh t (ho c ng c l i). - Ph ơ ng pháp so sánh c p: t ơ ng t nh ph ơ ng pháp x p h ng luân phiên nh ng chi ti t và chính xác h ơn. T ng c p nhân viên s l n l t c em so sánh v nh ng yêu c u chính, theo ĩ:  Ng i c ánh giá t t h ơn h n s c cho 4 im,  Ng i c ánh giá t t h ơn s c cho 3 im,  Nu hai ng i c ánh giá ngang nhau s u c cho 2 im  Ng i c ánh giá x u h ơn s c cho 1 im,  Ng i c ánh giá x u h ơn h n s c cho 0 im,
22. Khi t ng h p, s l n l t ch n ra ng i cĩ s im t cao nh t n th p nh t. Ví d cho trong b ng sau ây: 1 2 3 4 5 6 1 A B C D Tng h p 2 A 3 4 3 10 3 B 1 3 2 6 4 C 0 1 0 1 5 D 1 2 4 7 Trong ơ n m trên dịng 2 và c t 3, giá tr 3 cĩ ngh a nhân viên A c ánh giá t t hơn nhân viên B. im trong c t 6 là t ng các im s trong hàng t ơ ng ng. Theo kt qu so sánh trong b ng, các nhân viên s cĩ k t qu ánh giá theo th t t ng dn t nhân viên C  B  D  A. Nhân viên A c ánh giá cao nh t, nhân viên C, kém nh t. - Ph ơ ng pháp phê bình l u gi : Các u nh c im, các sai l m, tr c tr c l n hay các thành tích n i b t c a nhân viên c c p trên ghi l i (các k t qu bình th ng khơng c ghi l i). Do ĩ nh ng nhân viên r t t t ho c r t y u s c ánh giá riêng. Ph ơ ng pháp này giúp lãnh o các t ch c cĩ bi n pháp giúp h làm vi c t t h ơn, tránh b t sai l m trong cơng vi c. - Ph ơ ng pháp quan sát hành vi: ph ơ ng pháp này c th c hi n trên c ơ s quan sát các hành vi th c hi n cơng vi c c a nhân viên, qua ĩ (d a vào s l n quan sát và t n s nh c l i c a các hành vi) ánh giá c tình hình th c hi n cơng vi c chung c a nhân viên. - Ph ơ ng pháp qu n tr theo m c tiêu: ph ơ ng pháp này chú tr ng n vi c nh k xem xét các k t qu t c d a vào vi c ánh giá m c hồn thành các mc tiêu, nh t là các m c tiêu c l ng hĩa (m c dù trong th c t s cĩ nhi u mc tiêu ch cĩ th ánh giá theo nh tính ho c ch t l ng). Ph ơ ng pháp này cĩ u im giúp nhân viên cĩ nh h ng v cách th c, yêu c u hồn thành cơng vi c, t tin và c kích thích, ng viên t t h ơn trong quá trình phát tri n
23. cá nhân. Tuy nhiên n u m c tiêu t ra khơng phù h p, ch ơ ng trình qu n tr theo m c tiêu d tr nên c ốn, t n nhi u th i gian c ng nh nhân viên thích t ra các m c tiêu th p d hồn thành. Ngồi ra, vi c chú tr ng nhi u vào các m c tiêu o l ng c cĩ th làm gi m ch t l ng ho c coi nh m t s y u t trách nhi m trong cơng vi c. - Ph ơ ng pháp nh l ng: ph ơ ng pháp này bao g m các b c: Bc 1: Xác nh các yêu cu ch y u khi th c hi n cơng vi c. Bc 2: Phân lo i các m c th a mãn yêu c u khi th c hi n cơng vi c. Bc 3: ánh giá t m quan tr ng c a m i nhĩm yêu c u (cĩ th b ng cách s p x p th t và cho im, ho c so sánh c p và cho im). Bc 4: ánh giá tng h p, c n c theo im s trung bình c a các yêu c u, cĩ tính n tr ng s c a các yêu c u ĩ theo cơng th c: ∑(Ki * Mi ) Mtb = ∑ Ki Cơng th ức Error! No text of specified style in document. -1: Cơng th ức tính điểm đánh giá nhân viên (định l ượng) Trong ĩ: Mtb: im t ng h p cu i cùng Ki: tr ng s c a yêu c u ch y u th i. Mi: im s ánh giá theo yêu c u th i. (Mi ưc xác nh trên c ơ s so sánh tình hình th c hi n cơng vi c c a nhân viên v i m c phân lo i trong b ưc hai). Kt qu ánh giá cu i cùng v n ng l c th c hi n cơng vi c c a m t nhân viên d a theo nguyên t c sau: - Nu nhân viên b ánh giá kém b t k yêu c u nào, s b ánh giá chung là kém. - Khi khơng b im kém m i yêu c u, tiêu chu n, nhân viên s c x p lo i theo im Mtb. Trong th c t khơng cĩ ph ơ ng pháp nào c cho là t t nh t cho m i t ch c. Ngay c trong n i b m t doanh nghi p, c ng cĩ th s d ng nh ng ph ơ ng pháp khác nhau i v i các b ph n, ơn v khác nhau ho c i v i các i t ng nhân
24. viên khác nhau. Các t ch c và doanh nghi p th ng g p nhi u khĩ kh n trong vi c ánh giá và l a ch n ph ơ ng pháp ánh giá vì th ng khơng cĩ tiêu chu n rõ ràng, mang tính ch t chung chung. Trong s ĩ ph ơ ng pháp ánh giá nh l ng cĩ u im giúp cho m i ng i cĩ cái nhìn t ng quát, chính xác và rõ ràng v n ng l c th c hi n cơng vi c c a nhân viên c ánh giá. 3. Hu n luy n k n ng ánh giá Nh ng ng i làm cơng tác ánh giá (bao g m các lãnh o) c hu n luy n v cơng tác ánh giá nh m giúp tránh các sai l m th ng m c ph i trong quá trình ánh giá nh sau: - Xu h ng ánh giá thái quá: K t qu ánh giá th ng c ghi nh n m c quá cao hay quá th p, quá t t hay quá x u. - Xu h ng trung bình ch ngh a: K t qu c ánh ng v i nhau, khơng ng viên c cá nhân cĩ n ng l c, c ng khơng giúp õ c nh ng nhân viên y u kém. - Thiên l ch trong ánh giá: Ch ánh giá phi n di n, d a vào m t ho c m t s yu t , ho c ch d a trong m t th i on ng n. - Cĩ thành ki n trong ánh giá: K t qu ánh giá nh h ng b i các nh n nh t tr c th ng khơng úng cho nh ng tr ng h p c th 4. Th o lu n v i nhân viên v n i dung và ph m vi ánh giá Mc tiêu là nh m giúp nhân viên hi u rõ n i dung, ph m vi, ph ơ ng pháp, tiêu chu n, chu k th c hi n ánh giá B ng cách này, nhân viên s tin t ng vào s cơng b ng và k t qu ánh giá, giúp h ch ng, tích c c tham gia vào trong quá trình ánh giá. 5. Th c hi n ánh giá Th c hi n so sánh, phân tích th c t theo tiêu chu n m u. 6. Th o lu n v i nhân viên v k t qu ánh giá Các k t qu ánh giá bao g m các im m nh, im y u, c trao i v i nhân viên, qua ĩ ch ra nh ng ph n vi c, nh ng l nh v c cơng vi c c th nhân viên ã th c hi n t t và nh ng l nh v c nhân viên c n th c hi n t t h ơn. 7. Xác nh m c tiêu và k t qu m i cho nhân viên
25. iu quan tr ng trong ánh giá th c hi n cơng vi c là c n v ch ra các ph ơ ng hng, cách th c c i ti n th c hi n cơng vi c, ra các ch tiêu m i cho nhân viên. 1.3 Các tiêu chu ẩn đánh giá nhân viên: Vi c ánh giá thành tích và ĩng gĩp c a nhân viên ch y u thơng qua k t qu c a quá trình làm vi c, k t qu c a quá trình này nh h ng b i: thái , ý th c, ng cơ và ph ơ ng pháp làm vi c, c ng nh n ng l c cá nhân. Vì v y khi ánh giá nhân viên, các cơng ty và t ch c th ng d a trên 3 nhĩm nhân t : - Thái , ý th c, ng c ơ và ph ơ ng pháp làm vi c, - Nng l c cá nhân, - Kt qu th c hi n cơng vi c. Nng l c cá nhân là k t qu t ng h p nhi u y u t nh ki n th c t c, kinh nghi m trãi qua và các k n ng cơng vi c c th . S k t h p t ng h p 3 y u t này cho th y kh n ng th c hi n cơng vi c c a nhân viên, trong ĩ: - Ki n th c: nh m b o m r ng nhân viên hi u c cơng vi c, nhi m v liên quan, là c ơ s cho th y kh n ng th c hi n và hồn thành cơng vi c úng n hơn là ng u nhiên, may m n. - Kinh nghi m: nh m b o m nhân viên cĩ th nhanh chĩng b t tay vào nh ng cơng vi c, nhi m v ã th c hi n ho c t ơ ng t . - K n ng: nh m b o m cơng vi c th c hi n t các yêu c u, tiêu chu n hay chu n m c nh t nh. Ki n th c, kinh nghi m và k n ng c xem xét t ng h p các m t chuyên mơn, qu n lý, k thu t, nghi p v hành chính v n phịng ho c các ki n th c, k n ng, kinh nghi m c bi t khác c n thi t th c hi n cơng vi c. i v i i ng nhân viên vn hành và b o d ng khai thác d u khí, ngồi các yêu c u v ki n th c và kinh nghi m, k n ng t ng quát, v chuyên mơn k thu t t ơ ng ng, các yêu c u v An tồn – Sc kh e – Mơi tr ng cng ĩng m t vai trị quan tr ng. Theo cách nhìn nh n này, chúng tơi ngh khi ánh giá ch t l ng nhân viên nên xem xét các y u t nh sau: - Các y u t thu c v n ng l c cá nhân.
26. - Các y u t thu c v ng c ơ, thái làm vi c. - Các y u t thu c v k t qu cơng vi c. Các y u t trên cĩ th xem xét ánh giá nhi u m c . Vi c l a ch n thang o ánh giá tùy thu c iu ki n th c t , nh ng c n ơn gi n, d th c hi n và ph n ánh c th c tr ng m c chính xác nh t nh. Trong các y u t trên, nhĩm các y u t ánh giá thái làm vi c thơng th ng gm: tính ch ng, tinh th n h p tác, thái nhi t tình, tinh th n trách nhi m, ý th c k lu t. Vi các y u t ánh giá k t qu th c hi n cơng vi c, bao g m kh i l ng cơng vi c hồn thành, ch t l ng cơng vi c th c hi n và hi u qu làm vi c. Riêng trong khi xem xét ánh giá m c n ng l c nhân viên, cĩ th cĩ hai h ng tip c n khác nhau: NNNăng l ựccc KiKiKi ến th ứccc Kinh nghi ệmmm KKKỹ nnnănnggng 1. Tng quát 1. Tng quát 1. Tng quát 2. Chuyên mơn 2. Chuyên mơn 2. Chuyên mơn 3. c bi t 3. c bi t 3. c bi t 4. H tr 4. H tr 4. H tr Hình Error! No text of specified style in document. -2: N ăng l ực nhân viên xét theo y ếu t ố c ấu thành - Cách ti p c n th nh t xem xét nhân viên theo ki n th c (hay h c v n), theo kinh nghi m, và theo k n ng, nh sơ kh i hình 1-1.
27. - Cách th hai, theo ĩ các y u t ki n th c, kinh nghi m, k n ng c xem xét tng h p theo t ng nhĩm yêu c u v n ng l c nh sau: ph n ki n th c, kinh nghi m, k n ng t ng quát; ph n ki n th c, kinh nghi m, k n ng chuyên mơn; ph n các yêu c u v ki n th c, kinh nghi m, k n ng c bi t và ph n ki n th c, kinh nghi m, k n ng h tr nh hình 1-2 d i ây. Hình Error! No text of specified style in document. -3: N ăng l ực xét theo l ĩnh v ực NNNăng l ựccc TTTổng quát: Chuyên mơnmơn: Đặc bi ệt:t:t: HHHỗ trtrtr ợ::: - Ki n th c? - Ki n th c? - Ki n th c? - Ki n th c? - Kinh nghi m? - Kinh nghi m? - Kinh nghi m? - Kinh nghi m? - K nng? - K nng? - K nng? - K nng? Cách ti p c n th hai c l a ch n vì phù h p v i c u trúc các b ng tiêu chu n cơng vi c ã cĩ .
28. 2 Ch ươ ng II: Gi ới thi ệu b ộ ph ận v ận hành b ảo d ưỡng 2.1 Cơ c ấu t ổ ch ức: 2.1.1 Sơ b máy t ch c: Giám đđđốccc Phĩ giám đđđốccc Phĩ giám đđđốccc Phĩ giám đđđốccc SSSản xu ất Kinh doanh KKKỹ tthhuuthu ật Cơng ngh ệ HCNS Phịng qu ản lý d ự ánán Các phịng ch ứccc nnn ănnggng Các phịng ch ứccc nnn ănnggng O&M BBBộ pphhph ậnnn vvv ận hành ––– bbbảooo ddd ưỡnnggng Các giàn khai thác, cơng Các tàu khai thác, d ịch v ụ Các d ịch v ụ trên b ờ ngh ệ trung tâm Hình Error! No text of specified style in document. -4: S ơ đồ t ổ ch ức cơng ty B ph n v n hành và b o d ng chia thành nhi u i ph c v cho nhi u d án khác nhau trên các giàn khai thác, giàn cơng ngh trung tâm, các tàu khai thác, tàu d ch v và các ho t ng trên b (d i ây, g i chung là giàn cơng ngh trung tâm ho c giàn khai thác). B ph n v n hành và b o d ng tr c thu c phịng qu n lý d án, mi d án ph c v trên m t giàn, do m t iu ph i viên ph trách, ch u s qu n lý
29. ca phịng qu n lý d án và nh n các thơng tin t v n, h ng d n t các phịng khác nh phịng hành chánh nhân s , phịng k thu t v t t , Sơ t ch c b máy xem hình 2-1 trên 2.1.2 B ph n v n hành và b o d ng: 2.1.2.1 Cơ c u Tr ng giàn (OIM) BP v n hành BP b o d ng BP H.S.E BP hành chánh n c u li n n Phân tích khí cơngngh u c i nâng chuy nâng ơ H.S.E t b nlý d H C t b t t b Thi Qu Thi Thi l Thơng liên tin Hình Error! No text of specified style in document. -5: S ơ đồ t ổ ch ức độ i v ận hành b ảo d ưỡng V m t t ch c, giàn khai thác g m cĩ các b ph n chính sau ây: - B ph n v n hành: nhi m v chung là v n hành, khai thác tính n ng h th ng cơng ngh và thi t b , chia ra thành 3 nhĩm ch c n ng nh sau: • Vn hành thi t b cơng ngh • Vn hành thi t b nâng chuy n • Phân tích
30. - B ph n b o d ng: ch u trách nhi m ch m sĩc b o d ng nh k , ng th i sa ch a tồn b máy mĩc, trang thi t b ph c v cho các quá trình và cơng ngh trên các giàn khai thác và giàn cơng ngh trung tâm. B ph n này bao g m 2 nhĩm nh sau: • Cơ khí • in - B ph n an tồn, s c kh e và mơi tr ng: ch u trách nhi m b o m v sinh mơi tr ng khu v c, s c kh e và an tồn trong s n xu t và sinh ho t cho nhân viên. - B ph n hành chánh: g m h u c n, thơng tin liên l c, và qu n lý d li u Mi b ph n g m nhi u k thu t viên ( c chia thành 3 c p : tr lý k thu t viên, k thu t viên và k thu t viên chính), ch u trách nhi nm là các giám sát. M i v trí ch c danh u cĩ 2 v trí t ơ ng ng làm vi c i ca nhau. Sơ t ch c in hình cho b ph n v n hành và b o d ng trên m t giàn khai thác cơng ngh trung tâm c gi i thi u trên hình 2-2. Trong quá trình xây d ng tr ng s các tiêu chu n ánh giá sau ây, ch kh o sát các nhân viên b ph n v n hành, b ph n b o d ng và b ph n an tồn (HSE), do các b ph n này cĩ m i quan h cơng vi c chính g n bĩ nhau và cĩ nh ng yêu c u trong cơng vi c t ơ ng t nhau (ph n gi i h n trong hình vuơng nét ch m ch m). Khi ánh giá, nhân viên c chia thành 3 c p: giám sát, k thu t viên chính và k thu t viên. Các tr lý k thu t viên c xét chung v i các k thu t viên. 2.1.2.2 Ch c n ng các b ph n: B ph n b o d ưng : th c hi n các ho t ng b o d ng nh k các h th ng thi t b cơng ngh chính và ph trên giàn khai thác, ti n hành các cơng vi c dị tìm h hng, th c hi n các s a ch a, xây d ng lý l ch thi t b , cung c p các d ki n tình tr ng ho t ng c a thi t b cho ch u t , làm c ơ s cho các quy t nh s ch a ln ho c nâng c p, thay th thi t b khi c n thi t. B ph n v n hành : ch c n ng ch y u là khai thác tính n ng thi t b , v n hành an tồn và hi u qu các h th ng cơng ngh và thi t b nh m cho s n l ng m c cao nh t cĩ th v i ch t l ng phù h p v i các tiêu chu n và yêu c u k thu t t ơ ng
31. ng, ng th i cung c p nh ng báo cáo hồn ch nh và chính xác cho các b ph n liên quan (b o d ng và an tồn). B ph n v n hành và b ph n b o d ng th c hi n ph i h p ng th i hai yêu c u là m b o th i gian s d ng h th ng thi t b hi u qu nh t (th i gian d ng máy ít nh t) ng th i m b o h th ng thi t b ho t ng m c ch t l ng cao nh t (iu này ịi h i th c hi n vi c ch m sĩc b o d ng th ng xuyên, hay nĩi khác hơn ph i tiêu t n th i gian cho vi c b o d ng ho c s a ch a). Vi c ph i h p ho t ng hai b ph n m t cách hi u qu , tr c h t là vi c t ch c ho t ng b ph n bo d ng h p lý nh m t m c tiêu chung là th i gian d ng máy ít nh t, s n ph m nhi u nht m c ch t l ng n nh. B ph n An tồn, s c kh e và mơi tr ưng (HSE) : H tr các b ph n khác th c hi n các m c tiêu ho t ng, b o m an tồn cho con ng i, thi t b và mơi tr ng, bng vi c phân tích các ho t ng, ánh giá, ki m sốt các r i ro, nguy hi m nh m xác nh các iu ki n làm vi c an tồn, hi u qu . Di ây gi i thi u các h th ng cơng ngh và thi t b ch y u tiêu bi u, c ng nh nhi m v và cơng vi c hàng ngày c a b ph n v n hành và b o d ng trên các giàn khoan, giàn khai thác trung tâm, 2.2 Gi ới thi ệu h ệ th ống cơng ngh ệ và thi ết b ị ch ủ y ếu: 2.2.1 Các h th ng cơng ngh ch y u: Sau quá trình th m dị, nh v , khi các yêu c u kinh t , k thu t u áp ng cĩ th s n xu t ra dịng d u cĩ tính th ơ ng m i, các giàn khai thác, khai thác c xây dng, l p t và a vào s d ng. Các ch c n ng ch y u c a m t giàn khai thác bao g m: - Ki m sốt ho t ng c a các gi ng khoan. - Tách khí ng hành, d u thơ và các thành ph n khác nh n c, cát bi n - Chuy n các s n ph m thơ vào b l c ho c xu t bán tr c ti p. - Sn xu t in n ng ph c v nhu c u c u s n xu t và sinh ho t trên giàn. - Bo m các ti n ích làm vi c và sinh ho t c a m i nhân viên.
32. Các h th ng thi t b c a vào l p t trên các giàn bao g m các h th ng thi t b, cơng ngh ch yu nh sau, ( ây c ng là các h th ng và thi t b mà i v n hành và b o d ng ch u trách nhi m): • H th ng tách l c: Nhi m v chính là tách d u thơ ra t h n h p d u, gas và nc cùng các thành ph n khác cĩ c d u thơ và gas th ơ ng ph m. H th ng này bao g m ch y u các thi t b tách (separator), l p t n i ti p nhau (ơi khi song song). Sau khi tách d u thơ c a qua b l c (coalescer), gas c tánh và a qua h th ng x lý thành gas th ơ ng ph m cĩ th bán ho c a qua h th ng gaslifft giúp quá trình khai thác trên các gi ng d dàng h ơn. Ph n cịn l i g m n c cùng v i cát và các t p ch t khác c x b . • H th ng b ơm ép v a: M c ích nh m duy trì áp l c d i v a d u (luơn cĩ xu hng gi m d n trong khi khai thác) h n h p d u /gas/ n c áp l c và cĩ th phun trào lên t áy gi ng. H th ng này bao g m các b ơm hút n c bi n (cơng su t và l u l ng l n) các máy nén ly tâm d n ng b i các tu c bin ch y b ng khí t (gas tunrbine), các b l c, các bình kh O 2 và khơng khí tr c khi b ơm ép xu ng áy v . • H th ng gas lift: Nh m gi m c t áp thu t nh u ra c a gi ng khoan khi n cho quá trình phun trào d dàng h ơn. H th ng này bao g m các b làm mát, tách n c, các máy nén khí d n ng b i các tu c bin ch y b ng khí ng hành (gas turbine). • H th ng các b ơm và ng ng d n, van iu khi n t ng nh m v n chuy n gas, d u thơ áp ng các yêu c u khai thác, tách l c, v n chuy n m t cách h u hi u và an tồn. H th ng này bao g m nhi u van iu khi n t ng (truy n ng in ho c khí nén) các lo i và các quy cách c l p t dc theo h th ng ng ng trên giàn và t ng m d i áy bi n. • H th ng cung c p in. Bao g m các máy phát chính, d phịng, các bi n th , các t phân ph i in và h th ng ng dây (h th và trung th 6.3 kV)
33. Ngồi ra cịn cĩ các h th ng ph tr khác nh m b o m các iu ki n sinh ho t và s n xu t nh : • H th ng x lý và cung c p n c s ch cho sinh ho t trên giàn, bao g m các máy b ơm, b ch a, ng ng phân ph i • H th ng x lý n c và ch t th i trong sinh ho t và trong s n xu t • H th ng máy l nh và iu hịa khơng khí • H th ng b ơm nén khí / s n xu t Nitrogen: dùng cung c p khí nén và N 2 cho h th ng iu khi n, cho các b iu khi n khí nén yêu c u an tồn cao. H th ng này bao g m các b các máy nén khí, b gi i nhi t, b tách Nitrogen • Mt h th ng khác, quan tr ng là h th ng an tồn và ch a cháy, bao g m các b ơm n c bi n cơng su t và l u l ng l n cung c p n c cho tồn h th ng b ơm n c c u h a, c iu khi n t ng b i h th ng an tồn (nh các b dị khĩi, dị nhi t, dị gas, rị r ) ho c b ng tay khi c n thi t b i l c lng c u ho (là nhân viên v n hành, b o trì và các b ph n khai thác trên giàn). Ngồi ra, cịn cĩ các ph ơ ng ti n nâng b c, v n chuy n (bao g m các c n c u c nh), các h th ng, ph ơ ng ti n thơng tin liên l c (v tinh liên l c, h th ng liên l c ni b , h th ng loa phát thanh), h th ng l u tr , x lý thơng tin (các máy tính n i mng LAN, Internet) và các ti n ích gi i trí (nh Truy n hình v tinh.) Tt c các h th ng trên c b trí trên m t khơng gian h n ch , c v n hành và bo d ng b i m t i ng lao ng cĩ s l ng gi i h n v i yêu c u k thu t kh c khe nh m m b o s d ng hi u qu và an tồn, ịi h i b ph n v n hành b o dng ph i c t ch c ch t ch và h p lý. 2.2.2 Các máy mĩc, thi t b ch y u: Các h th ng trên c thi t k nh m ph c v cho nh ng m c ích khác nhau c a quá trình khai thác d u thơ. V c n b n các h th ng này cĩ các lo i máy mĩc thi t b ch y u nh sau: - Các Tu c bin khí (gas turbine)
34. - Các máy phát in xoay chi u và m t chi u - Các ng c ơ in, ng c ơ t trong - Các máy b ơm và máy nén - Các thi t b trao i nhi t (làm mát, làm l nh, trao i nhi t) - Các ng ng v i các lo i van khác nhau Ph n l n các máy mĩc thi t b này c trang b các thi t b iu khi n b ng khí nén ho c in t , c vi tính hĩa nhi u m c nh m ho t ng và ph i h p ho t ng chính xác. 2.3 Nhi ệm v ụ và quan h ệ cơng vi ệc th ường ngày: B ph n v n hành: Vn hành, ki m sốt các h th ng bao g m: ◊ Các gi ng khoan và thi t b u gi ng ◊ Các bình tách ly d u thơ ◊ Thi t b nén và x lý khí ◊ Các thi t b phân tích và o l ng ◊ Các h th ng thi t b v sinh ng ng ◊ H th ng v n chuy n và x lý nhiên li u ◊ Các b ơm x lý n c bi n và n c s ch ◊ Các h th ng trao i nhi t ( un nĩng và làm l nh) ◊ Các h th ng ch a và phân ph i hố ch t ◊ Các h thng phát hi n dị tìm các ch t cháy, n , khí, l a, khĩi ◊ Các thi t b phịng thí nghi m Nh ng cơng vi c v n hành hàng ngày: ◊ Chu n b và th c hi n vi c kh i ng và d ng quá trình cơng ngh ◊ iu ch nh các thơng s t i thi t b , hay t phịng iu khi n ◊ Cách ly, cơ l p máy mĩc, thi t b c ơ khí và thi t b in áp t th p n ca ◊ Xác nh các iu ki n b o m ho t ng cho thi t b , các quá trình cơng ngh n nh và t i u ◊ Vn hành các thi t b nâng chuy n c ơ gi i và th cơng
35. ◊ Giám sát và phân tích tác ng mơi tr ng, s khơng n nh c a quá trình, B ph n b o d ưng Nhi m v : Th c hi n k ho ch b o trì i v i các thi t b và h th ng cơng ngh nh ã li t kê trên, c bi t là các thi t b và h th ng: ◊ Các h th ng kh i ng b ng khí và th y l c ◊ Các ng ng, h th ng van g m van x v n tay, van m t chi u và van ti t lu ◊ Các h th ng và b n ch a cĩ áp su t và khơng áp (áp su t khí quy n). ◊ Các b ơm, máy nén, máy hút chân khơng (ly tâm, piston) ◊ Thi t b trao i nhi t (thi t b làm l nh, làm mát và thi t b nung các lo i). ◊ Các ng c ơ in, ng c ơ th y l c, ng c ơ d n ng b ng các tu c – bin. ◊ Các h th ng nâng b ng tay và b ng c ơ khí ◊ S d ng các trang thi t b , máy mĩc trong các x ng c ơ khí, in ch t o, làm m i các d ng c , thi t b ph c v quá trình s n xu t, s a ch a Cơng vi c hàng ngày: Th c hi n nh ng cơng vi c b o d ng nh sau: ◊ Ki m tra, thay th theo nh k các ch t bơi tr ơn nh d u bơi tr ơn, d u th y lc, hĩa ch t và tác nhân làm l nh. ◊ Thay th các h th ng làm kín ng và t nh. ◊ Thay th các b ph n trong các thi t b trao i nhi t, h th ng các van, các t hp quay b ng c ơ, b truy n ai, các thi t b ánh l a, vịng bi ◊ Sa ch a, phân tích h ng hĩc c a thi t b và các h th ng cơng ngh . ◊ Thay th các h th ng làm kín b ng c ơ khí, các b ph n trong thi t b l c. ◊ Ghi chép, báo cáo, ánh giá các thơng s c a thi t b và h th ng cơng ngh B ph n HSE (An tồn, S c kh e và Mơi tr ưng) ◊ Th c hi n các cơng vi c b o m an tồn cho cá nhân và cho t p th . ◊ Bo m t t c các cơng vi c c th c hi n phù h p v i nh ng quy nh, th t c an tồn c a cơng ty.
36. ◊ Luơn s n sàng trong các v n v an tồn, s c kh e và mơi tr ng nh m cung c p s h tr c n thi t và hi u qu cho i ng b o d ng và v n hành khi c yêu c u. ◊ Cĩ nh ng h tr hi u qu v m t an tồn cho các b ph n khác. ◊ Ki m sốt và báo cáo vi c th c hi n quá trình x lý ch t th i, b o m phù hp v i nh ng gi i h n quy nh v mơi tr ng. ◊ Ki m tra thi t b , h th ng phù h p v i các tiêu chu n v s c kho , an tồn và mơi tr ng. ◊ Cung c p nh ng thơng tin an tồn hồn ch nh, ng n g n. ◊ Ki m sốt và ánh giá nh ng r i ro, nguy hi m trong cơng vi c và trong sinh ho t. ◊ Gi i thi u, ch d n, h ng d n v các h th ng an tồn, s ơ c u, thốt hi m cho nh ng nhĩm khác. Trong tr ưng h p kh n c p: ◊ Ph i h p hi u qu v i ng i, th c hi n các nhi m v c ch nh. ◊ Ki m sốt c tâm lý cho b n thân và nh ng ng i khác. ◊ X lý c nh ng ngu n thơng tin a d ng, khơng y và xác nh c nh ng tình hu ng cĩ th x y ra. ◊ Th c hi n và cĩ nh ng ph n ng hi u qu i v i nh ng tình hu ng thay i. Các yêu c u chung cho các b ph n: Các yêu c u v thơng tin liên l c và báo cáo: Thu th p nh ng thơng tin liên quan khi c yêu c u, báo cáo tình tr ng ho t ng c a máy mĩc, thi t b và h th ng cơn ngh cho giám sát (c p trên tr c ti p) ng n g n, y , rõ ràng, chính xác. m b o trao i thơng tin gi a các ca m t cách an tồn, y ; cung c p thơng tin v v n hành b o d ng cho ng i i ca và giám sát. Cĩ cùng m c tiêu chung nh m t ng hi u qu và gi m chi phí ho c th i gian mà khơng nh h ng n tồn b ch ơ ng trình ho c k ho ch, ki n ngh v i các giám sát.
37. Các yêu c u v Ho t ng ng i: H tr cho nhĩm b ng cách chia s ki n th c và kinh nghi m. • Cĩ tinh th n làm vi c linh ho t nh m h tr cho t t c các nhĩm và m b o thành cơng c a nhĩm. • To ra, duy trì và c ng c quan h cơng vi c hi u qu , xác nh và gi m thi u nh ng xung t trong nhĩm. • Duy trì m i quan h hi u qu v i ng nghi p và các nhĩm khác. 2.4 Yêu c ầu cơng vi ệc b ph n làm vi c hi u qu t ng nhân viên trong b ph n ph i hi u c nh ng vi c ph i làm. iu này gi i quy t b ng cách xây d ng các b ng mơ t cơng vi c (Job description) cho t ng v trí, ch c danh c th . Bng cách này, t ng ch c danh c xác nh cơng vi c th c hi n qua các b n mơ t cơng vi c t ơ ng ng, trong ĩ xác nh ch c n ng, nhi m v , các m i quan h trong cơng vi c (ch u s qu n lý tr c ti p c a ai, và qu n lý nh ng ai) các iu ki n làm vi c và các tiêu chu n t i thi u c n cĩ th c hi n t t cơng vi c ĩ. Bng mơ t cơng vi c c xây d ng trên c ơ s t ng h p t các ho t ng c th t i các giàn, tham kh o các cơng vi c khác nhau t các khách hàng. Các tiêu chu n t i thi u c n cĩ th c hi n cơng vi c cho t ng ch c danh c c th hĩa trong các b n tiêu chu n cơng vi c t ơ ng ng. Các tiêu chu n này bao g m các ki n th c c n cĩ (th hi n qua các khĩa hu n luy n, ào t o và các ch ng nh n c th nh n c) c ng nh kinh nghi m t c trong quá trình làm vi c, ngành ngh ho c ch c danh t ơ ng t th hi n b ng các k n ng c th . Các ki n th c, k nng c th cho t ng cơng vi c c ch rõ qua b ng tiêu chu n cơng vi c t ơ ng ng v i t ng ch c danh, chia ra thành các ph n c th : - Tng quát: a ra nh ng yêu c u v trình , k n ng và ki n th c chung, c ơ bn v các quy nh, quy trình, th t c, chính sách, c áp d ng trong cơng vi c c a b ph n và trong tồn Cơng ty. - c bi t: v n m b o an tồn, s c kh e và mơi tr ng c bi t c chú ý và nêu ra thành m t ph n riêng do tính ch t cơng vi c và iu ki n làm vi c c a
38. ngành (mơi tr ng làm vi c cĩ kh n ng gây ơ nhi m và cĩ nhi u r i ro, hi m ha, cháy n ). Tiêu chu n này c p nh ng yêu c u v nh ng ki n th c và kh n ng liên quan n v n an tồn, vi c b o v s c kh e, b nh ngh nghi p, tai n n ngh nghi p c ng nh k n ng nh n d ng và ki m sốt các r i ro cĩ th phát sinh gây ra tác h i n con ng i, tài s n và mơi tr ng; kh n ng ph n ng, ki m sốt trong tr ng h p kh n c p (c p c u, c u h , di t n ) - K thu t chuyên mơn: Trong ph n này, ngồi nh ng yêu c u v ki n th c, kinh nghi m, k n ng làm vi c trong ph m vi chuyên mơn và trách nhi m, nhi m v quy nh ch y u trong t ng ch c danh, cịn cĩ nh ng yêu c u t i thi u v các ki n th c, kinh nghi m và k n ng c th khác trong các ph n vi c liên quan c a các ch c danh khác. iu này c bi t quan tr ng do các cơng trình, giàn khai thác ngồi kh ơi cĩ nh ng gi i h n v khơng gian và ngu n l c con ng i. Trong nhi u tr ng hp khi c n cĩ s thay th , h tr nhau, nh m b o yêu c u trên, cĩ th tìm th y ng i áp ng c yêu c u cơng vi c. - H tr , phát tri n cá nhân: Các ki n th c, kinh nghi m h tr yêu c u trong tiêu chu n cơng vi c là các ki n th c, kinh nghi m giúp cho quá trình th c hi n các nhi m v cơng vi c d dàng h ơn. Ví d : các k n ng v máy tính, làm vi c ng i, k n ng giao ti p (k n ng và trình v ngo i ng ), truy n thơng Ch c n ng, nhi m v , quy n h n, iu ki n làm vi c, các m i quan h cơng vi c, ca t ng ch c danh cơng vi c c quy nh trong các b ng mơ t cơng vi c t ơ ng ng. Các tiêu chu n, yêu c u t i thi u cĩ th m nh n các cơng vi c c a t ng ch c danh cơng vi c c quy nh trong các b ng tiêu chu n cơng vi c t ơ ng ng. Các b ng mơ t cơng vi c và tiêu chu n cơng vi c c xây d ng trong quá trình phân tích cơng vi c b ng nhi u cách, trong ĩ cách ph bi n là thu th p các thơng tin và ý ki n ph n h i t chính nh ng ng i th c hi n cơng vi c ĩ qua các b ng câu h i c thi t k thích h p. Bng mơ t cơng vi c và b ng tiêu chu n cơng vi c là các c ơ s c n b n d a vào ĩ, ánh giá n ng l c nhân viên.
39. 3 Ch ươ ng III: L ựa ch ọn xây d ựng tiêu chu ẩn đánh giá 3.1 Yêu c ầu c ủa b ộ tiêu chu ẩn Nh m l a ch n, xây d ng m t b tiêu chu n ánh giá thích h p, các yêu c u sau ây c n c th a mãn: a. y : các tiêu chu n ph i th hi n c các yêu c u cơng vi c c a b ph n và cơng ty quá trình ánh giá cho k t qu tồn di n và tin c y. b. ơ n gi n, d th c hi n: các tiêu chu n ph i rõ ràng, d hi u, giúp quá trình ánh giá c thu n ti n và d dàng, chính xác. c. Phù h p v i các mơ hình th ng c s d ng: c u trúc các tiêu chu n nên phù hp v i các c u trúc s n cĩ nh m t o c s th ng nh t trong quá trình ánh giá nhân viên. 3.2 Gi ới thi ệu mơt s ố mơ hình đánh giá ánh giá thành tích, n ng l c nhân viên, nhi u mơ hình c s d ng tùy theo quan im, chính sách và iu ki n c bi t c a t ng cơng ty. D i ây gi i thi u vài b tiêu chu n ánh giá nh m m c ích tham kh o. 3.2.1 Mơ hình 1 B tiêu chu n ánh giá nhân viên c a cơng ty JVPC: Cơng ty Liên doanh khai thác du khí Vi t Nh t (JVPC) là m t cơng ty con thu c t p ồn Nippon Oil Group, hi n ang ho t ng và khai thác t i khu m R ng ơng, thu c lơ 15 – 2 vùng bi n ơng Vi t Nam. Di ây là b tiêu chu n dùng ánh giá nhân viên ang áp d ng trong cơng ty JVPC (xem ph l c 1), cĩ nh ng c im nh sau: - Cu trúc ơn gi n: B tiêu chu n ch cĩ m t c p bao g m 11 tiêu chu n, các tiêu chu n c xem cĩ cùng m c quan tr ng nh nhau, c ánh giá theo thang o cĩ 5 m c . - Là b tiêu chu n th ng nh t dùng ánh giá chung cho m i nhân viên. Tùy theo cp b c nhân viên, áp d ng các tiêu chí ánh giá khác nhau (nhân viên: s d ng các tiêu chu n t 1 n 6; qu n lý c p trung gian, bao g m các giám sát ho c
40. tơ ng ơ ng: s d ng các tiêu chu n t 1 n 9; v i các nhà qu n lý c p cao s dng t t c 11 tiêu chu n. - c bi t cĩ xét n m i quan h cung c u trong th tr ng lao ng (tiêu chu n 10), c ng nh cĩ xét n nh ng ĩng gĩp c bi t cho cơng ty (tiêu chu n 11 – dành cho qu n lý c p cao). Tuy nhiên, b tiêu chu n trên c ng cịn vài iu b t h p lý: - Các tiêu chu n c xem là cĩ cùng m c quan tr ng nh nhau. Trong th c t, iu này khơng ph i lúc nào c ng úng khi n cho vi c ánh giá cịn mang tính bình quân. - Ph n ánh giá các k n ng d ng l i m c ch a c th . iu này khi n cho vi c ánh giá, xác nh nhu c u hu n luy n chi ti t g p nhi u khĩ kh n. 3.2.2 Mơ hình 2 Ngồi ra cịn cĩ nh ng b tiêu chu n ánh giá nhân viên khác, v i c u trúc phân cp h p lý, c nhi u trung tâm t v n ngu n nhân l c ph bi n, gi i thi u r ng rãi. Sau ây là b tiêu chu n khác, c s d ng r ng rãi (ph l c 2 – ngu n: Mike Smith , P.O. Box 1692 Wal, NJ 07719, ms@mikesmith-hr.com ), bao g m 6 tiêu chu n, v i thang o 4 kho ng, cĩ nh ng c im nh sau: - Cĩ th s d ng d dàng trong h u h t các t ch c do ơn gi n và bao quát h u ht các m t c n ánh giá. - Vi c s d ng thang o kho ng g m 4 m c d hi u và d th c hi n ánh giá. Nh c im: Tuy nhiên, vi c áp d ng b tiêu chu n trên c ng cịn vài iu b t h p lý do các tiêu chu n c xem là cĩ cùng m c quan tr ng nh nhau. Trong th c t , iu này khơng ph i lúc nào c ng úng khi n cho vi c ánh giá cịn mang tính bình quân. 3.2.3 Các mơ hình khác: R. Wayne Mondy và Robert M. Noe 1 gi i thi u mơ hình ánh giá nhân viên bao gm các nhĩm tiêu chu n: 1 R. Wayne Mondy và Robert M. Noe, 1990, Human Resource Management, nxb Allyn & Bacon, trang 392 và 393.
41. - Nhĩm các c tính cá nhân (perrsonal characteristics) nh : ch ng, h p tác, t tin, kh n ng thích nghi - Nhĩm các nhân t cơng vi c (job-related), bao g m: kh i l ng cơng vi c, ch t lng cơng vi c Mt ngh khác, c gi i thi u trong giáo trình gi ng d y thu c ch ơ ng trình ào t o qu n lý cho các doanh nghi p v a và nh Vi t nam (ph l c 3), chia theo 3 nhĩm, bao g m: nhĩm các tiêu chu n ánh giá n ng l c, nhĩm ánh giá k t qu cơng vi c và nhĩm ánh giá ng c ơ, thái làm vi c, trong ĩ: - Nhân t ánh giá n ng l c bao g m: ki n th c c ào t o c ơ b n, Chuyên mơn và các k n ng cơng vi c, Kh n ng k ho ch, Kh n ng hi u bi t, Kh nng ánh giá, Kh n ng thuy t ph c, Kh n ng sáng t o, Kh n ng lãnh o, Kh n ng t p trung, Kh n ng quan h , S c kho , Mơi tr ng làm vi c, S nguy hi m, Kh n ng giám sát, Trách nhi m cơng vi c. - Các nhân t m c k t qu cơng vi c bao g m: Kh i l ng s n ph m, Ch t lng cơng viêc, T c làm vi c, M c hồn thi n, Phát tri n b n thân và c p di. - Các nhân t ánh giá thái làm vi c bao g m: Ch ng, H p tác, Trung th c, Trách nhi m, K lu t, Tinh th n ng i. u im: Các mơ hình ánh giá này cĩ cĩ c u trúc phân c p giúp d thu n ti n trong vi c ánh giá và nh n xét các k t qu . Nh c im: S l ng các tiêu chu n trong cùng m t tiêu chu n quá nhi u, gây khĩ kh n, ph c t p trong quá trình ánh giá. Các b tiêu chu n ánh giá nhân viên ưc gi i thi u trên u cĩ nh ng ưu nh ưc im nh t nh, cĩ nh ng im chung sau ây c a các mơ hình c n ưc xem xét, l a ch n và áp d ng vào mơ hình các tiêu chu n ánh giá nhân viên trong cơng ty sau: - Thang o: thang o nên chia thành 5 kho ng vì nh ng lý do chính nh ư sau: (1) v a ánh giá, (2) cĩ im trung bình trong ánh giá, và (3) phù hp v i thang o dùng ph bi n trong qu n tr ch t l ưng.
42. - Cu trúc: c n phân c p d hi u và thu n ti n trong quá trình ánh giá nh ưng yêu c u khơng quá ph c t p. Mơ hình v i c u trúc 2 c p t ra thích hp nh t. - Các nhĩm tiêu chu n và tiêu chu n con trong nhĩm c n ưc xem xét ánh giá m c quan tr ng th hi n b ng các tr ng s t ươ ng ng. Các tr ng s v nguyên t c hồn tồn khác nhau khi áp d ng các t ch c, b ph n khác nhau . 3.2.4 Mơ hình ang s d ng c a cơng ty ánh giá nhân viên, hi n nay cơng ty ang s d ng b tiêu chu n ánh giá nh di ây:
43. Bng Error! No text of specified style in document. .1: Các tiêu chu n ánh giá nhân viên Stt Tiêu chu n Tiêu chu n Di n gi i chính ph 1 Nng l c 11 Tng quát ào t o c n b n, ki n th c, kinh nghi m chung v ngh nghi p, cơng vi c. 12 Chuyên mơn Các ki n th c, k n ng v l nh v c cơng vi c ch u trách nhi m 13 c bi t Các k n ng liên quan n an tồn, PCCC, x lý các tình hu ng kh n cp 14 H tr Các k n ng h tr khác 2 Thái 21 Ch ng Th c hi n và t giám sát cơng vi c 22 Hp tác Chia s và giúp trong cơng vi c 23 Trách nhi m Gi i quy t tr n v n cơng vi c chính 24 K lu t Ch p hành các n i quy, quy trình, th tc 25 Nhi t tình Sn sàng m nh n, làm thêm vi c, thêm gi 3 Kt qu 31 Kh i l ng Kh i l ng cơng vi c hồn thành cơng vi c 32 Ch t l ng Ch t l ng cơng vi c th c hi n 33 Hi u qu t th i gian và chi phí c im: - Mơ hình cĩ c u trúc g m hai c p chính, c p cao nh t g m 3 tiêu chu n. M i tiêu chu n cĩ nh ng tiêu chu n con, v i s l ng h n ch v a . - Các tiêu chu n v n ng l c c chia ra các tiêu chu n nh t ơ ng ng v i các yêu c u c t ra t b n tiêu chu n cơng vi c. Vi c ánh giá theo c u trúc này cĩ nh ng u im: - S l ng các tiêu chu n trong cùng m t c p khơng quá nhi u, d xem xét và th c hi n vi c ánh giá.
44. - Hai nhĩm tiêu chu n chính xem xét nhân viên các gĩc thái làm vi c và kt qu cơng vi c là h ng ti p c n m i v ch t l ng c a nhân viên h ng t i s áp ng các mong mu n c a khách hàng. - Các tiêu chu n v n ng l c c chia ra các tiêu chu n ph , t ơ ng ng v i các tiêu chu n c xây d ng t b n tiêu chu n cơng vi c. iu này giúp ánh giá nng l c nhân viên d dàng h ơn. Tuy nhiên, hi n v n cịn m t ch a h p lý ch các tiêu chu n ngang c p u c xem xét nh cĩ cùng m c quan tr ng nh nhau, iu này trong th c t khi n cho vi c ánh giá nh l ng ch t l ng n ng l c nhân viên khơng th c s chính xác. Qua xem xét, so sánh b tiêu chu n ánh giá nhân viên ang c áp d ng cơng ty v i các tiêu chu n c áp d ng t i các cơng ty khác, tiêu chu n ánh giá c gi i thi u trong ang s d ng cơng ty t ra phù h p v i tình hình c a cơng ty, ngh v n áp d ng khơng c n ph i thay i, ch c n ti n hành xem xét xây d ng tr ng s cho các tiêu chu n ánh giá hai c p cao nh t. 3.3 Trình t ự xây d ựng mơ hình đánh giá nhân viên trong cơng ty 3.3.1 Xây d ng c u trúc: Mơ hình các tiêu chu n g m cĩ hai c p. C p m t g m ba nhĩm tiêu chu n: nhĩm nng l c cá nhân, nhĩm thái làm vi c và nhĩm k t qu cơng vi c. M i tiêu chu n cĩ các tiêu chu n con nh sau: Nhĩm tiêu chu n v thái làm vi c bao g m các tiêu chu n con: tính ch ng, tinh th n hp tác, ý th c trách nhi m, tác phong k lu t, thái nhi t tình . Nhĩm tiêu chu n v k t qu cơng vi c bao g m các tiêu chu n con: Kh i l ưng cơng vi c hồn thành, Ch t l ưng cơng vi c th c hi n và hi u qu th c hi n cơng vi c. Nng l c cá nhân bao g m các tiêu chu n con: Tng quát (Ki n th c, k n ng và kinh nghi m chung), chuyên mơn (Ki n th c, k n ng và kinh nghi m ch y u c n thi t cho cơng vi c ang th c hi n), c bi t (Ki n th c, k n ng và kinh nghi m trong l nh v c an tồn, s c kh e và b o v mơi tr ng), và H tr (bao g m các
45. Ki n th c, k n ng và kinh nghi m khác giúp cho quá trình th c hi n các nhi m v , cơng vi c chính d dàng, thu n l i h ơn). Riêng i v i nhĩm các tiêu chu n v n ng l c, nh ã phân tích ch ơ ng I, cĩ 2 hng ti p c n và nhìn nh n v n . Chúng tơi ngh s d ng cách ti p c n th hai, theo ĩ n ng l c s c xem xét theo các l nh v c (xem hình 1.2) Mơ hình c u trúc th hi n theo s ơ nh sau: ánh giá nhân viên Nng l c Thái đ Kt q a m t ng t ng ng tr đ lu t tình ptác u qu c bi ng quát l i t l H K H T Hi Ch Nhi Ch Chuyênmơn Kh Trách nhi Hình Error! No text of specified style in document. -6: C ấu trúc các tiêu chu ẩn đánh giá nhân viên Các chú ý: Tiêu chu n N ng l c: g m các tiêu chu n ph - Ki n th c, kinh nghi m, k n ng tng quát - Ki n th c, kinh nghi m, k n ng chuyên mơn : i v i nhân viên v n hành và bo d ng, ây chính là các k n ng v lnh v c k thu t, cơng ngh , thi t b - Ki n th c, kinh nghi m, k n ng h tr bao g m k n ng giao ti p, làm vi c t p th , ho t ng i nhĩm, k n ng qu n lý - K n ng c bi t, i v i ho t ng trong iu ki n cĩ nhi u r i ro v cháy n dn n nh ng th m h a to l n, tiêu chu n này xem xét các k n ng liên quan
46. n v n an tồn, s c kh e và mơi tr ng, ph n ng trong các tình hu ng kh n cp. Vi c u trúc trên, ng v i m i tiêu chu n cĩ 5 m c xem xét theo th t t th p n cao nh sau:  Cp 1: T p s , l thu c, làm theo các ch th , khơng th t th c hi n n u khơng cĩ ch d n.  Cp 2: Hi u các khái ni m c ơ b n, cĩ kh n ng th c hi n gi i h n, cĩ ĩng gĩp nh ng v i s giúp th ng xuyên.  Cp 3: Hi u các khái ni m c ơ b n, cĩ kh n ng th c hin gi i h n, cĩ ĩng gĩp v i s giúp h tr khi c n thi t  Cp 4: Cĩ ki n th c sâu, ho t ng c l p, hi u qu , theo các chu n m c yêu c u  Cp 5: Cĩ ki n th c sâu, tồn di n, th c hi n cĩ hi u qu cao, cĩ th giúp , c v n cho ng i khác. Tiêu chun thái làm vi c g m các tiêu chu n ph - Ch ng: Th c hi n và t giám sát cơng vi c - Hp tác: Chia s và giúp trong cơng vi c - Nhi t tình: S n sàng giúp , làm thêm cơng vi c, thêm gi - Trách nhi m: Gi i quy t tr n v n các cơngvi c - K lu t: Ch p hành các n i quy, quy trình, th t c Các m c ánh giá i v i các tiêu chu n ph trong tiêu chu n thái g m cĩ:  Cp 1: Khơng cĩ ho c khơng ch ng t c n u khơng cĩ nh c nh  Cp 2: T ch ng t c thái t ơ ng ng, ơi khi ph i cĩ nh c nh  Cp 3: Ch c n s nh c nh khi c n thi t  Cp 4: Ho t ng c l p, hi u qu , luơn theo theo chu n m c yêu c u  Cp 5: Th c hi n cĩ hi u qu cao, cĩ th nêu g ơ ng cho ng i khác Tiêu chu n k t qu th c hi n cơng vi c g m các tiêu chu n ph - Kh i l ng cơng vi c th c hi n - Ch t l ng cơng vi c th c hi n - Hi u qu
47. Các m c ánh giá i v i các tiêu chu n ph trong tiêu chu n k t qu làm vi c ca nhân viên nh sau:  Cp 1: Khơng ho c ch áp ng yêu c u trong m t s l nh v c  Cp 2: C n s c i ti n, khơng áp ng yêu c u trong m t s l nh v c  Cp 3: áp ng các yêu c u cơng vi c  Cp 4: V t m c các yêu c u cơng vi c  Cp 5: V t xa yêu c u trong cơng vi c Chi ti t các tiêu chu n và tiêu chu n con xem b ng 3.1 và ph l c 4 3.3.2 La ch n thang o: im t ng yêu c u trong tiêu chu n ph c ánh giá theo th c t b i cơng ty d a theo thang im 100 (chia làm 5 c p ), t ơ ng ng v i 5 m c ánh giá nêu trên Vi c phân chia thành 5 c p nh m m c ích giúp cho vi c cho im c d dàng hơn. im s ánh giá c tính nh sau Cp 1: t 0 n 20 im, ( im trung bình c a c p là 10). Cp 2: trên 20 n 40 im, ( im trung bình c a c p là 30). Cp 3: trên 40 n 60 im, ( im trung bình c a c p là 50). Cp 4: trên 60 n 80 im, ( im trung bình c a c p là 70). Cp 5: trên 80 n 100 im, ( im trung bình c a c p là 90). 3.3.3 Thi t l p tr ng s : 3.3.3.1 Gi i thi u ph ơ ng pháp Ph ơ ng pháp s d ng là Ph ơ ng pháp Quá trình phân tích th b c (Analytic Hierarchy Process – AHP): Ph ơ ng pháp Quá trình phân tích th b c là m t trong các ph ơ ng pháp ra quy t nh a tiêu chu n c bi t và s d ng nhi u nh t, khi chúng ta khơng th gán m t cách ch quan các ánh giá v tr ng s c a nhân t (tiêu chu n) c ng nh ánh giá các ph ơ ng án. Ph ơ ng pháp này b t u t vi c xây d ng s ơ th b c, bao g m m t s b c so sánh t ng c p nhân t (tiêu chu n) trong t ng b c, l n l t i t các tiêu chu n n
48. các tiêu chu n con, ti p t c cho n m c cu i cùng là các ph ơ ng án, trong tr ng hp c th ánh giá nhân viên, các ph ơ ng án so sánh chính là các nhân viên cĩ cùng ch c danh (cùng c p b c cơng vi c). K t qu so sánh trong t ng b c chính là trng s (m c quan tr ng, m c a thích, m c cĩ th ) Ct lõi c a Quá trình phân tích th b c là vi c so sánh t ng c p. Cĩ 9 m c so sánh tơ ng ng v i im ánh giá t 1 n 9 nh sau: 1. Quan tr ng nh nhau im 1 2. Mc gi a 1 và 3 im 2 3. Tơ ng i quan tr ng h ơn im 3 4. Mc gi a 3 và 5 im 4 5. Quan tr ng h ơn nhi u im 5 6. Mc gi a 5 và 7 im 6 7. Rt quan tr ng h ơn im 7 8. Mc gi a 7 và 9 im 8 9. Tuy t i quan tr ng h ơn im 9 im c bi t c a ph ơ ng pháp AHP là vi c tính tốn t s nh t quán (consistency Ratio- CR). Trong th c t , khơng ph i lúc nào c ng cĩ th thi t l p c quan h bc c u trong khi so sánh t ng c p. (Thí d ph ơ ng án A cĩ th t t h ơn ph ơ ng án B, ph ơ ng án B cĩ th t t h ơn ph ơ ng án C, nh ng ph ơ ng án A ch a ch c ã cĩ th t t h ơn ph ơ ng án C). Hi n t ng này th hi n tính th c ti n c a các bài tốn, ta gi là s khơng nh t quán (inconsistency). Tuy s khơng nh t quán là th c t nh ng mc khơng nh t quán khơng nên quá nhi u vì khi ĩ nĩ th hi n s ánh giá khơng chính xác. ki m tra s khơng nh t quán trong khi ánh giá cho t ng c p, ta dùng t s nh t quán (CR). N u t s này nh h ơn hay b ng 0.1 ngh a là s ánh giá t ơ ng i nh t quán, ng c l i, ta ph i ti n hành ánh giá l i c p t ơ ng ng. 2 2 Hng dn tính tốn c th cĩ th tìm th y trong giáo trình các ph ơ ng pháp đnh l ng, ví d nh Quantitative Analysis for Management (c a Barry Render và Ralph M. Stair.) ho c Decision Making For Leaders (c a Thomas L. Saaty)
49. Chúng ta cĩ th tìm th y s h tr trong vi c tính tốn theo ph ơ ng pháp quá trình phân tích th b c nh ph n m m Expert Choice. Trong ph n ti p theo chúng tơi s s d ng ph n m m này h tr vi c tính tốn và xây d ng các b ng bi u, s ơ . 3.3.3.2 Bng câu h i Trên c ơ s mơ hình ánh giá nhân viên xây d ng trên, b ng câu h i sau ây c dùng thu th p thơng tin ph n h i nh m ánh giá m c quan tr ng c a t ng tiêu chu n nh sau, (xem ph l c 5), chú ý cách ánh giá cho im nh sau: Bảng Error! No text of specified style in document. .2: H ướng d ẫn, gi ải thích cách cho điểm Ct 1 Ct 2 Ct 3 Dịng 1 Tiêu chu n A Tiêu chu n B Dịng 2 Tiêu chu n A 1 3 Dịng 3 Tiêu chu n B 1/3 1 Trong b ng trên, c t 2 dịng 2, và c t 3 dịng 3: ánh s 1 vì tiêu chu n A ươ ng nhiên quan tr ng bng v i chính nĩ. c t 3 dịng 2: ánh s 3 vì ta cho r ng tiêu chu n A quan tr ng h ơn tiêu chu n B c t 2 dịng 3: ánh s 1/3 vì suy ra t k t qu trên, tiêu chu n B khơng quan tr ng b ng tiêu chu n A (l y s im ngh ch o) im ch m t 1 n 9 v i ý ngh a nh ư b ng d ưi ây: Bảng Error! No text of specified style in document. .3: Điểm s ố t ươ ng ứng m ức độ quan tr ọng gi ữa hai tiêu chu ẩn im Ý ngh a 1 Quan tr ng nh nhau 2 Mc gi a 1 v à 3 3 Tơ ng i quan tr ng h ơn 4 Mc gi a 3 và 5 5 Quan tr ng h ơn nhi u 6 Mc gi a 5 và 7 7 Rt quan tr ng h ơn 8 Mc gi a 7 và 9 9 Tuy t i quan tr ng h ơn
50. 3.3.3.3 La ch n chuyên gia Yêu c u: Các chuyên gia l a ch n trong vi c ánh giá tr ng s (m c quan tr ng) ca các tiêu chu n ánh giá d a trên các yêu c u sau: - Am hi u nhu c u lao ng trong ngành khu v c và th tr ng trong n c. - Cĩ m i quan h làm vi c v i cơng ty, quan tâm n d ch v v n hành và b o dng c a cơng ty. - ã ho c ang làm vi c và cĩ nhi u kinh nghi m trong các l nh v c sau ây trong ngành khai thác d u khí: ào t o, qu n tr ngu n nhân l c, t v n, d ch v vn hành và b o d ng, khai thác, an tồn lao ng, b o v mơi tr ng. S l ng: S l ng khơng nên quá ít tránh thiên l ch, c ng khơng c quá nhi u khơng c n thi t. Vài tài li u ngh gi i h n s l ng t i thi u là 5 ho c 7 v i cơ c u thích h p. S l ng chuyên gia c l a ch n ánh giá tr ng s các tiêu chu n ánh giá nhân viên cho cơng ty là 10 bao g m 2 chuyên gia trong l nh v c an tồn, 2 chuyên gia trong l nh v c cơng ngh , 3 chuyên viên nhân s trong và ngồi cơng ty, 3 chuyên viên v n hành và b o d ng các giàn cơng ngh trong n c. Các ý ki n c a các chuyên gia c xem nh cĩ vai trị quan tr ng nh nhau (cĩ cùng “tr ng s ”). Ph ơ ng pháp thu th p ý ki n: s d ng ph ơ ng pháp h n h p, ti p xúc tr c ti p v i chuyên gia gi i thích m c ích và n i dung khi c n. 3.3.3.4 Tng h p ý ki n ánh giá tr ng s Các k t qu ánh giá c t ng h p l i theo nh b ng d i ây: Bảng Error! No text of specified style in document. .4: T ổng h ợp điểm s ố đánh giá c ủa các chuyên gia Ý ki n So sánh gi a 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Nng l c/Thái ơ 2 1 1 2 1 1/2 2 1 2 1 Nng l c/K t qu 1 1/2 1 1/2 1/2 2 1 2 1/2 1 Thái /K t qu 1/2 1/2 1 1/2 1/2 2 1/2 2 1/2 1 So sánh gi a Tng quát/Chuy ên mơn 1/3 1/2 1/4 1/3 1/2 1/3 1/2 1/3 1/2 1/3 Tng quát/ c bi t 1 1/2 1 1/2 1 1 1/2 2 1 2 Tng quát/H tr 1 1 2 1 1/2 1 1/2 1 1/2 2 Chuyên mơn/ c bi t 2 3 2 1 3 1 3 2 1 2
51. Chuyên mơn/H tr 2 3 3 2 1 2 3 1 2 2 c bi t/H tr 1 2 1 3 2 1 2 1/2 1 2 So sánh gi a Ch ng/H p tác ½ 1/3 1 1/2 1/3 1/3 1/2 1 1/3 1/3 Ch ng/Trách nhi m 1 1/2 1 1/3 1/2 1 2 1 1 1/2 Ch ng/K lu t 1 1 1/2 1/2 1/2 2 1/3 2 3 1/2 Ch ng/Nhi t t ình 2 1 1 2 2 3 1 2 3 1 Hp tác/Trách nh m 2 3 1 2 2 1 1/2 2 1 1 Hp tác/K lu t 1 1 2 1 1 1/2 2 1/3 2 1 Hp tác/Nhi t t ình 2 2 1 3 2 1 2 2 3 2 Trách nhi m/K lu t 1 2 2 2 1/2 1/3 1 1/2 2 1/2 Trách nhi m/Nhi t tình 2 2 3 1 2 3 1 2 1 3 K lu t/Nhi t tình 2 2 3 3 2 1/2 1 3 2 1 So sánh gi a Kh i l ng/Ch t l ng 1 1/2 1 1/2 1 1/3 2 1 1 2 Kh i l ng/Hi u qu 1 2 2 1 2 3 3 4 4 2 Ch t l ng/Hi u qu 1 1 1 2 1 2 1 3 2 1 Gi i thích: - im cho trong b ng mang ý ngh a nh gi i thích m c 3.3.3.2.1 nêu trên. - “Ch t l ng/Hi u qu ” mang ý ngh a tiêu chu n ch t l ng so v i tiêu chu n hi u qu 3.3.3.5 Kt qu tính tốn: Vi c tính tốn m c quan tr ng (tr ng s ) c a các tiêu chu n cĩ th th c hi n qua các b c3 theo sau: - Bc 1: So sánh các tiêu chu n • Lp b ng ánh giá • Chu n hố các giá tr - Bc 2: Tính t s nh t quán (Consistency Ratio - CR) • Xác nh vec t ơ nh t quán • Xác nh giá tr d c tr ng λ và ch s nh t quán (Consistency Index – CI) • Tính tốn t s nh t quán CR Sau b c chu n hố các giá tr , ta nh n c tr ng s t ơ ng ng cho các tiêu chu n. Vi c tính tốn t s nh t quán nh m xem xét s khơng nh t quán c a các ánh giá. 3 Hng d n tính tốn chi ti t cĩ th xem thêm trong t p bài gi ng các ph ơ ng pháp đnh l ng c a PGS TS H Thanh Phong, Khoa Qu n lý cơng nghi p, n m 2001
52. Ngồi ra cĩ th s d ng s tr giúp c a máy tính nh ph n m m chuyên dùng Expert Choice, các k t qu nh n c d dàng chuy n thành các b ng bi u, th (xem ph l c 6 ính kèm). Sau ây là các k t qu nh n c t vi c s d ng ph n m m Expert Choice - Tr ng s gi a các tiêu chu n chính Bảng Error! No text of specified style in document. .5: Tr ọng s ố các tiêu chu ẩn chính Th t Tiêu chu n Tr ng s 1 Kt qu cơng vi c 0.380 2 Nng l c 0.339 3 Thái làm vi c 0.281 Kt qu cho th y tiêu chu n k t qu cơng vi c ưc xem là quan tr ng h ơn các tiêu chu n n ng l c và thái làm vi c, trong ĩ k t qu làm vi c và n ng l c làm vi c cĩ m c quan tr ng h ơn nhi u so v i tiêu chu n thái làm vi c (b ng 3.5) - Trong t ng tiêu chu n chính: Tr ng s gi a các tiêu chu n ph trong tiêu chu n N ng l c Bảng Error! No text of specified style in document. .6: Tr ọng s ố các tiêu chu ẩn ph ụ trong tiêu chu ẩn năng lực Th t Tiêu chu n Tr ng s Tuy t i Tơ ng i 1 Tng quát 0,059 0,174 2 Chuyên mơn 0,137 0,405 3 c bi t 0,077 0,226 4 H tr 0,066 0,194 (Trong ĩ: Tr ng s tuy t i b ng tr ng s t ơ ng i c a tiêu chu n ph nhân v i tr ng s c a tiêu chu n chính t ơ ng ng. Tr ng s tuy t i c dùng khi so sánh gi a các tiêu chu n ph cùng c p. Trong tính tốn cĩ th s d ng tr ng s tuy t i tính tốn ánh giá nhân viên b ng cách nhân im s ánh giá v i tr ng s tuy t i t ơ ng ng.)
53. Trong tiêu chu n này, N ng l c chuyên mơn ưc ánh giá quan tr ng nh t, l n lưt theo th t gi m d n là n ng l c c bi t, n ng l c t ng quát, n ng l c h tr (b ng 3.6) Tr ng s gi a các tiêu chu n ph trong tiêu chu n thái :
54. Bảng Error! No text of specified style in document. .7: Tr ọng s ố các tiêu chu ẩn ph ụ trong tiêu chu ẩn thái độ Th t Tiêu chu n Tr ng s Tuy t i Tơ ng i 1 Ch d ng 0,048 0,170 2 Hp tác 0,078 0,279 3 Trách nhi m 0,059 0,208 4 K lu t 0,062 0,221 5 Nhi t tình 0,034 0,122 Trong tiêu chu n thái làm vi c, các tiêu chu n ph h p tác và k lu t là các tiêu chu n ph ưc ánh giá quan tr ng h ơn, tiêu chu n ph nhi t tình ưc ánh giá cĩ m c quan tr ng th p nh t (b ng 3.7) Tr ng s gi a các tiêu chu n ph trong tiêu chu n kt qu cơng vi c: Bảng Error! No text of specified style in document. .8: Tr ọng s ố các tiêu chu ẩn ph ụ trong tiêu chu ẩn k ết qu ả làm vi ệc Th t Tiêu chu n Tr ng s Tuy t i Tơ ng i 1 Kh i l ng 0,092 0,243 2 Ch t l ng 0,143 0,377 3 Hi u qu 0,144 0,380 Vi tiêu chu n k t qu làm vi c, hai tiêu chu n ph ch t l ưng và hi u qu ưc xem nh ư ngang nhau và quan tr ng h ơn tiêu chu n kh i l ưng cơng vi c th c hi n.
55. 3.4 Kết qu ả xây d ựng mơ hình Vi các k t qu tính tốn nĩi trên, ta nh n c mơ hình c u trúc các tiêu chu n ánh giá nhân viên nh sau danhgianhanvien tongquat ( .059) nangluc ch-mon ( .339) ( .137) Dacbiet ( .077) hotro ( .066) chudong ( .048) GOAL hoptac ( .078) thaido trnhiem ( .281) ( .059) kyluat ( .062) nhtinh ( .034) khluong ( .092) ketqua chluong ( .38) ( .143) hieuqua ( .144) Abbreviation Definition GOAL Dacbiet Kien thuc, ky nang ve linh vuc an toan, suc khoe va moi truong ch-mon kienthuc va ky nang ve linh vuc cong viec chiu trach nhiem chluong Chat luong cong viec hoan thanh chudong Thuc hien cong viec, khong can phai giam sat hieuqua Dat hieu qua ve thoi gian, chi phi hoptac chia se, giup do, co tinh than dong doi hotro Kien thuc va ky nang ho tro cho cong viec (ngoai ngu, vi tinh ) ketqua ket qua thuc hien cong viec khluong Khoi luong cong viec thuc hien kyluat tuan thu cac noi quy, quy dinh, quy trinh, thu tuc nangluc kha nang thuc hien cong viec nhtinh San sang giup do, lam them cong viec thaido dong co va thai do lam viec
56. Hình Error! No text of specified style in document. -7: K ết qu ả mơ hình c ấu trúc các tiêu chu ẩn đánh giá nhân viên Các tiêu chu n ph , s p theo th t gi m d n c n c vào tr ng s tuy t i nh sau: Hình Error! No text of specified style in document. -8: T ổng h ợp tr ọng s ố tuy ệt đố i các tiêu chu ẩn ph ụ Hiệu quả Trọng số các tiêu chuẩn Chất lượng công việc thực hiện Năng lực chuyên môn Khối lượng công việc hoàn thành Tinh thần, thái độ hợp tác Năng lực đặc biệt Năng lực hỗ trợ Trọng số Thái độ, ý thức kỷ luật Năng lực tổng quát Thái độ, tinh thần trách 0 0.05 0.1 0.15 nhiệm Chủ động Tiêu chuẩn đánh giá Nhiệt tình Da vào tr ng s tuy t i c a các tiêu chu n, chúng ta cĩ th phân lo i các tiêu chu n ph vào các nhĩm cĩ m c quan tr ng khác nhau. B ng d i ây s p x p các tiêu chu n ph vào các nhĩm u tiên, nh sau Bảng Error! No text of specified style in document. .9: S ắp x ếp nhĩm ưu tiên các tiêu chu ẩn Th t Tiêu chu n Nhĩm ưu tiên 1 Hi u qu T 1 2 Ch t l ng cơng vi c th c hi n T 1 3 Nng l c chuyên mơn T 1 4 Kh i l ng cơng vi c hồn thành T 2 5 Tinh th n, thái h p tác T 2 6 Nng l c c bi t T 2 7 Nng l c h tr T 2 8 Thái , ý th c k lu t T 2
57. 9 Nng l c t ng quát T 2 10 Thái , tinh th n trách nhi m T 2 11 Ch ng T 3 12 Nhi t tình T 3 - Nhĩm u tiên 1 ( T 1) g m các tiêu chu n: Hi u qu làm vi c, Ch t l ng cơng vi c th c hi n, n ng l c chuyên mơn. - Nhĩm u tiên 2 ( T 2) g m các tiêu chu n: Kh i lu ng cơng vi c hồn thành, thái h p tác và n ng l c c bi t, n ng l c h tr , ý th c k lu t, n ng l c tng quát và tinh th n trách nhi m. - Nhĩm u tiên 3 ( T 3) g m các tiêu chu n: Tinh th n ch ng và thái nhi t tình. Các nhĩm u tiên này (theo th t m c u tiên gi m d n t T 1 n T 3) c dùng làm c ơ s cho vi c xây d ng các bi n pháp và ch ơ ng trình hành ng nh m nâng cao ch t l ng c a nhân viên b ph n v n hành và b o d ng c a cơng ty.
58. 4 Ch ươ ng IV: Đánh giá ch ất l ượng, n ăng l ực nhân viên 4.1 Quy trình th ực hiện Quá trình kh o sát, ánh giá th c tr ng n ng l c, ch t l ng nhân viên c th c hi n theo các b c sau: - Bước 1 : Xây d ng các tiêu chu n ánh giá và các tr ng s t ơ ng ng. Vi c xây d ng các tiêu chu n ánh giá v i các tr ng s t ơ ng ng ã th c hi n ph n tr c, các k t qu cho ph l c 6, mơ hình c u trúc th hi n hình3.2 - Bước 2: Thu th ập ý ki ến đánh giá Quá trình ánh giá s ti n hành cho t ng nhân viên. Các ý ki n ánh giá thu th p t 2 ngu n: ánh giá c a b ph n qu n lý nhân s trong cơng ty và ý ki n ánh giá c a khách hàng thu c các d án v n hành và b o d ng mà cơng ty ang cung c p d ch v. Vi c ánh giá s c t ch c th c hi n nh k m i n m 2 l n. (Vi c ánh giá cng cĩ th th c hi n tr c khi b t u m t d án ho c ngay sau khi k t thúc d án). B ng ánh giá ph i th ng nh t, d a vào b ng tiêu chu n ánh giá nhân viên. - Bước 3: T ổng h ợp, x ử lý s ố li ệu im ánh giá theo t ng tiêu chu n ph là im trung bình c ng s h c c a các ánh giá t ơ ng ng tiêu chu n ph ĩ. im ánh giá c a các tiêu chu n chính là im trung bình cĩ tr ng s (tr ng s t ơ ng i trong tiêu chu n chính t ơ ng ng). im ánh giá chung nhân viên cĩ th nh n c b ng hai cách: 1. im trung bình cĩ tr ng s c a các tiêu chu n chính, 2. im trung bình cĩ tr ng s c a các tiêu chu n ph , (s d ng tr ng s tuy t i ca tiêu chu n ph t ơ ng ng). Trong quá trình t ng h p s li u, ngồi im ánh giá, c n ghi nh n l i các thơng tin ph n h i t phía ng i ánh giá, c bi t là các nguyên nhân và cách kh c ph c khi im ánh giá d i im trung bình. - Bước 4: Đánh giá th ực tr ạng
59. Ch t l ng, n ng l c nhân viên c ánh giá so sánh qua các im s ánh giá c a tng nhân viên. Khi ánh giá t ng th , cĩ nhi u cách ti p c n. Trong nghiên c u này, chúng tơi ánh giá b ph n theo h ng ti p c n mơ t qua các c tr ng th ng kê. Sơ các b c th hi n theo hình d i ây Xây d ng tiêu chu n đánh giá và Xác đnh th t u tiên trong tr ng s tơ ng ng vi c l a ch n bi n pháp và hành đn g kh c ph c Thu th p ý ki n đánh giá ra các bi n pháp kh c ph c Tng h p, x lý s li u ánh giá th c tr ng Xác đnh các đim m nh, đim yu c n kh c ph c Hình Error! No text of specified style in document. -9: Quy trình đánh giá nhân viên 4.2 Điểm đánh giá: 4.2.1 Thang im: im t ng yêu c u trong tiêu chu n ph c ánh giá theo th c t b i cơng ty d a theo thang im 100 (chia làm 5 c p )
60. Cp 1: t 0 n 20 im, ( im trung bình c a c p là 10) , khơng hi u bi t v n liên quan, khơng th t th c hi n n u khơng cĩ ch d n. Cp 2: trên 20 n 40 im, ( im trung bình c a c p là 30), bi t nh ng ki n th c c n b n, t th c hi n m t s cơng vi c, ph n l n ph i cĩ s giúp . Cp 3: trên 40 n 60 im, ( im trung bình c a c p là 50), hiu bi t r ng nh ng ki n th c liên quan, ch c n s giúp h tr khi c n thi t. Cp 4: trên 60 n 80 im, ( im trung bình c a c p là 70), hi u bi t sâu, hot ng c l p, hi u qu , theo chu n m c yêu c u. Cp 5: trên 80 n 100 im, ( im trung bình c a c p là 90), cĩ ki n th c sâu và tồn di n, th c hi n cĩ hi u qu cao, cĩ th giúp , c v n cho ng i khác. Vi c phân chia thành 5 c p nh m m c ích giúp cho vi c cho im c d dàng hơn. 4.2.2 Hng d n tính im: Ng i ánh giá cho im theo t ng tiêu chu n ph (c p th p nh t). Tr ng h p cĩ nhi u ng i ánh giá trong cùng m t k ánh giá thì l y im trung bình c ng s hc các im ánh giá. im ánh giá tiêu chu n chính là im trung bình cĩ tr ng s các im ánh giá ca các tiêu chu n ph t ơ ng ng, c tính b ng cách nhân im t ng tiêu chu n con v i tr ng s t ơ ng i, sau ĩ c ng t t c các k t qu này cho ra im c a tng tiêu chu n chính. im ánh giá c a nhân viên là im trung bình cĩ tr ng s c a các tiêu chu n chính, nh n c b ng cách nhân im t ng tiêu chu n chính v i tr ng s t ơ ng ng, sau ĩ c ng các k t qu này l i. Cơng th c tính t ng quát im c a các tiêu chu n cĩ d ng nh ư sau: n m = ∑ m i ∗ w i i = 1 Cơng th ức Error! No text of specified style in document. -2: Cơng th ức tính điểm cĩ tr ọng s ố c ủa các tiêu chu ẩn. Trong ĩ: - m: im ánh giá c a tiêu chu n ang xét
61. - mi: im c a tiêu chu n con th i c a tiêu chu n ang xét - wi: tr ng s t ươ ng ng c a tiêu chu n th i ang xét. ( ây, các tr ng s thu ưc nh vào ph ươ ng pháp quá trình th b c, v i s h tr c a ph n mm Expert Choice. Chú ý t ng các tr ng s trong cùng m t tiêu chu n n ∑ wi luơn b ng 100% hay luơn b ng 1, ngh a là i=1 = 1, cơng th c tính trên hồn tồn ng nh t v i cơng th c 1-1 gi i thi u ch ươ ng I) 4.2.3 im chu n so sánh: - im c a t ng tiêu chu n là c tính theo thang im 100, im s trung bình là 50. - im ánh giá chung theo cách tính trung bình cĩ tr ng s c ng cĩ cùng thang o là 100, giá tr trung bình là 50. - Giá tr trung bình c a các im ánh giá chung c a tồn b nhân viên c xem là im ánh giá c a b ph n, cĩ cùng thang o và im trung bình 50. - im c l a ch n làm im chu n so sánh là 50 ( im trung bình c a c p 3). D i im s này c xem là khơng t yêu c u. im s d i 40 ( im th p nh t c a c p 3, c p trung bình) c xem xét khi c n thi t ch ra m c nghiêm tr ng c a các khuy t im. im s 70 là im s k v ng cho m i nhân viên vì ây là im ánh giá nhân viên cĩ hi u bi t sâu, hot ng c l p, hi u qu , theo chu n m c yêu c u. 4.3 Kết qu ả kh ảo sát đánh giá 4.3.1 Tng h p s l ng nhân viên: B ph n khai thác v n hành và b o d ng trong tồn cơng ty hi n nay g m cĩ t ng cng 132 nhân viên, c ơ c u nh b ng d i ây: Bảng Error! No text of specified style in document. .10: T ổng h ợp s ố l ượng nhân viên v ận hành và b ảo dưỡng Ch c danh Chung Cơ khí in Vn hành An tồn Giám sát 24 6 6 8 4 K thu t viên chính 32 10 10 12 0
62. K thu t viên 56 16 16 20 4 Tr lý k thu t viên 20 4 6 8 2 Tng c ng 132 36 38 48 10 4.3.2 Tng h p k t qu ánh giá: Kt qu ánh giá c cho theo b ng sau, (xem b ng 4.2 và ph l c 7) trong ĩ:
63. Bảng Error! No text of specified style in document. .11: Điểm đánh giá nhân viên im ánh giá nhân viên A B C D E F G H I J K L M N O P Q Tng Chuyên NĂNG Ch Trách Nhi t THÁI Kh i Ch t KẾT Tr ng s c bi t H tr Hp tác K lu t Hi u qu quát mơn LỰC ng nhi m tình ĐỘ lng lng QU Ả ánh giá Tơ ng i 0.1740 0.4050 0.2260 0.1940 0.3390 0.1700 0.2790 0.2080 0.2210 0.1220 0.2810 0.2430 0.3770 0.3800 0.3800 Tuy t i 0.0590 0.1370 0.0770 0.0660 0.0480 0.0780 0.0590 0.0620 0.0340 0.0920 0.1430 0.1450 Mã nhân Th t viên 1 GSVH 1 55 51 63 59 56 47 55 41 74 76 57 89 64 57 67 60.73 2 GSVH 2 55 68 72 50 63 49 45 79 72 86 64 91 77 51 71 66.09 3 GSVH 3 68 84 77 49 73 49 58 70 77 75 65 72 78 52 67 68.33 4 GSVH 4 59 73 54 61 64 53 41 59 56 60 52 88 58 69 69 62.78 5 GSVH 5 52 68 67 55 62 84 51 49 47 71 58 88 50 57 62 60.90 6 GSVH 6 59 82 49 45 63 65 52 64 77 68 64 75 59 55 61 62.81 7 GSVH 7 55 61 64 58 60 52 46 67 83 65 62 79 53 61 62 61.42 8 GSVH 8 59 82 42 51 63 83 68 71 58 90 72 84 78 62 73 69.33 (B ng im ánh giá y , xem ph l c 7)
64. im ánh giá cho t ng tiêu chu n chính trong b ng là im trung bình cĩ tr ng s các tiêu chu n ph t ơ ng ng. C th im trong các c t C,D,E,F l n l t là im ánh giá c a các tiêu chu n ph tng quát, chuyên mơn, c bi t và h tr . im trong c t G là im c a tiêu chu n chính n ng l c, là trung bình cĩ tr ng s c a các im nh n c t các c t C,D,E,F. L y ví d hàng 1, tính im ánh giá c a tiêu chu n n ng l c cho nhân viên cĩ mã GSVH 1 theo cơng th c nh sau: 0,174x55 + 0,405x51 + 0,226x63 + 0,194x59 = 56 Tơ ng t i v i các tiêu chu n chính (thái là k t qu ) các c t M và Q t ơ ng ng. 0,170x47 + 0,279x55 + 0,208x41 + 0,221x74 + 0,122x76 = 57 0,243x89 + 0,377x64 + 0,380x57 = 67 im ánh giá chung cho m i nhân viên là im trung bình cĩ tr ng s c a các tiêu chu n chính t ơ ng ng, c th im c t R là im trung bình cĩ tr ng s các tiêu chu n chính n ng l c –ct G, thái – ct M, k t qu – ct Q, k t qu nh sau: 0,339x 56 + 0,281x 57+ 0,380x67 = 61 4.4 Đánh giá th ực tr ạng ch ất l ượng nhân viên 4.4.1 Nh n xét chung T b ng k t qu ánh giá nh n c ( ph l c 7), ta cĩ th tính các giá tr th ng kê cho b ph n nh sau:
65. Bảng Error! No text of specified style in document. .12: Các giá tr ị th ống kê c ủa điểm đánh giá chung và tiêu chu ẩn chính Tiêu chu n ánh giá Thái Kt qu Nng l c chung làm vi c làm vi c Mean (giá tr trung bình µ) 65.20 64.60 75.59 68.98 VAR (ph ơ ng sai) 48.00 47.42 49.96 19.53 STDEV ( l ch chu n σ) 6.93 6.89 7.07 4.42 H s phân tán CV = σ/µ 0.11 0.11 0.09 0.06 Max 81 78 92 79 Min 50 50 59 59 Kt qu nh n c t b ng 4.2 cho th y: - im ánh giá chung t yêu c u, và tiêu chu n k t qu làm vi c c ánh giá khá cao (g n im t i a c a m c 4 - hi u bi t sâu, hot ng c l p, hi u qu , theo chu n m c yêu c u). - Tuy nhiên các tiêu chu n n ng l c và thái làm vi c cĩ im trung bình th p dn n k t qu ánh giá chung b nh h ng dù k t qu làm vi c ang c ánh giá khá t t. - Cng v i hai tiêu chu n này, xu t hi n giá tr min = 50 cho th y cĩ nhân viên c ánh giá ch t m c trung bình 50 im, là im c ch n làm chu n khơng t yêu c u. Kt h p v i k t qu th c hi n ph n tr ưc (b ng 3.5 – tr ng s các tiêu chu n chính), m c dù k t qu th c hi n cơng vi c cĩ m c quan tr ng cao h ơn và do vy c n quan tâm nhi u h ơn, tr ưc m t v n ph i cĩ nh ng bi n pháp t p trung vào các tiêu chu n n ng l c và thái c a nhân viên. 4.4.2 ánh giá im y u Xem xét chi ti t im ánh giá theo các tiêu chu n ph theo gĩc s l ng nhân viên khơng t yêu c u, ta cĩ th l p ra: - Bng t ng h p s l ng nhân viên ánh giá d i im trung bình ( im ánh giá < 50 im phân lo i theo tiêu chu n ánh giá– bng 4.4)
66. Bảng Error! No text of specified style in document. .13: S ố l ượng nhân viên khơng đạt yêu c ầu, phân theo các tiêu chu ẩn ph ụ m t ng ng t ng ng t tình tr lu p tác u u qu c bi l i t l t ngquát H K H Hi Ch Nhi T Ch Kh ánhgiáchung Trách nhi Chuyên mơn Tồn b ộ 25 0 38 43 29 21 34 10 6 0 0 0 0 T l (%) 18.94 0.00 28.79 32.58 21.97 15.91 25.76 7.58 4.55 0.00 0.00 0.00 0.00 1 Giám sát 0 0 7 6 5 9 6 3 0 0 0 0 0 - GS VH 0 0 2 2 3 3 2 1 0 0 0 0 0 - GS CK 0 0 2 2 0 2 1 0 0 0 0 0 0 - GS 0 0 2 1 2 3 1 2 0 0 0 0 0 - GS AT 0 0 1 1 0 1 2 0 0 0 0 0 0 2 KTVC 5 0 6 11 6 12 7 7 0 0 0 0 0 - KTVC VH 0 0 4 4 3 5 1 1 0 0 0 0 0 - KTVC CK 2 0 1 4 1 2 1 2 0 0 0 0 0 - KTVC 3 0 1 3 2 5 5 4 0 0 0 0 0 3 KTV 20 0 25 26 18 0 21 0 6 0 0 0 0 - KTV VH 6 0 9 11 7 0 6 0 2 0 0 0 0 - KTV CK 4 0 6 5 6 0 5 0 3 0 0 0 0 - KTV 9 0 8 8 5 0 8 0 1 0 0 0 0 - KTV AT 1 0 2 2 0 0 2 0 0 0 0 0 0 - Bng t ng h p s l ng nhân viên ánh giá d i im trung bình ( im ánh giá < 50 im phân lo i theo b ph n– bng 4.5) Bảng Error! No text of specified style in document. .14: S ố l ượng nhân viên khơng đạt yêu c ầu, phân theo bộ ph ận Vn hành Cơ khí in An tồn Tng c ng S l ng nhân viên 48 36 38 10 132 S khơng t yêu c u 40 28 35 8 111 T l (%) 83,3 77,8 97,4 80 84,1 - Bng t ng h p s l ng nhân viên ánh giá d i im trung bình ( im ánh giá < 50 im phân lo i theo c p b c nhân viên – bng 4.6)
67. Bảng Error! No text of specified style in document. .15: S ố l ượng nhân viên khơng đạt yêu c ầu, phân theo cấp b ậc Giám sát K thu t viên chính K th t viên Tng c ng S l ng nhân vi ên 24 32 76 132 S khơng t y êu c u 20 27 64 111 T l (%) 83,3 84,4 84,2 84,1 S li u t ng h p trong các b ng trên cho th y m c dù im ánh giá chung và im ánh giá c a các tiêu chu n chính (n ng l c, thái , k t qu ) u t yêu c u, v n cĩ t l r t cao các nhân viên khơng t yêu c u các tiêu chu n ph , ịi h i cĩ nh ng bi n pháp và ch ươ ng trình hành ng kh n c p. Nu tuân th nghiêm nh t theo nguyên t c ánh giá c a ph ơ ng pháp ánh giá nh lng gi i thi u ch ơ ng m t4 thì cĩ th nĩi 84,1% nhân viên c a b ph n khơng t ch t l ng yêu c u! Da theo k t qu này, các im y u sau ây c n t p trung kh c ph c: - Theo tiêu chu n: Gm các tiêu chu n s p theo m c nghiêm tr ng (s l ng nhân viên khơng t yêu c u) gi m d n nh sau: h tr (thu c tiêu chu n thái ), c bi t (thu c tiêu chu n n ng l c), trách nhi m (thu c tiêu chu n thái ), ch ng (thu c tiêu chu n thái ), tng quát (thu c tiêu chu n n ng l c), h p tác (thu c tiêu chu n thái ), nhi t tình (thu c tiêu chu n thái ). - Theo b ph n: Sp theo th t gi m d n c a m c nghiêm tr ng: in, v n hành, an tồn, cơ khí, Trong th c t , do sai l ch gi a các b ph n là khơng nhi u nên các b ph n c n c quan tâm nh nhau. - Theo c p b c: Sp theo th t gi m d n c a m c nghiêm tr ng: K thu t viên chính, k thu t viên, giám sát. Trong th c t , do sai l ch gi a các c p b c khơng nhi u nên các c p b c c n c quan tâm nh nhau. 4 xem thêm: Tr n Kim Dung, Qu n tr ngu n nhân l c, nxb i h c Qu c gia Tp HCM, 2000, trang 219